Απειλητικά πλησιάζει η ώρα μηδέν για την ινδική οικονομία. Εγκλωβισμένο σε μια γεωπολιτική μέγγενη ανάμεσα στις σκληρές κυρώσεις της Ουάσιγκτον και τις φλόγες του πολέμου στο Ιράν, το Νέο Δελχί παρακολουθεί τις στρατηγικές του εφεδρείες να εξαντλούνται με ρυθμούς που προκαλούν τρόμο.
Ενώ οι ΗΠΑ κλείνουν το Στενό του Hormuz και «κόβουν» τις ζωτικές γραμμές εφοδιασμού από τη Ρωσία, η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ασίας βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εφιαλτικό σενάριο, καθώς τα αποθέματα πετρελαίου που επαρκούν για μόλις 30 ημέρες.
Το «λουκέτο» στο Hormuz
Τη Δευτέρα (13/4/2026), οι ΗΠΑ εφάρμοσαν το μπλόκο στα ιρανικά λιμάνια μέσω του Hormuz -ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία διέλευσης πετρελαίου παγκοσμίως- σε μια προσπάθεια να πιέσουν την Τεχεράνη μετά την κατάρρευση των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.
Οι ειδικοί ανέφεραν ότι η κίνηση αυτή αποτέλεσε πλήγμα για το Νέο Δελχί, που μόλις είχε εισαγάγει το πρώτο του φορτίο ιρανικού πετρελαίου έπειτα από επτά χρόνια, στην προσπάθειά του να καλύψει τις ενεργειακές του ανάγκες εν μέσω του πολέμου στο Ιράν. Επιβαρύνοντας την κατάσταση, η εξαίρεση των ΗΠΑ που επέτρεπε σε χώρες να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο έληξε στις 11 Απριλίου, αφαιρώντας μια άλλη βασική πηγή ενεργειακού εφοδιασμού, την ώρα που οι παγκόσμιες αγορές παραμένουν πιεσμένες.
Ο Mukesh Sahdev από την XAnalysts, δήλωσε στο CNBC ότι η Ινδία αντιμετωπίζει μια αυξανόμενη στενότητα εφοδιασμού «με την απώλεια των ιρανικών βαρελιών, συν τη μη παραλαβή των ρωσικών βαρελιών».
Η Ινδία εισάγει περισσότερο από το 85% των αναγκών της σε αργό πετρέλαιο -περίπου 5,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα- γεγονός που την καθιστά τον τρίτο μεγαλύτερο εισαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο. Σύμφωνα με τον Sahdev, η χώρα έχει ήδη χάσει περίπου 3 εκατομμύρια βαρέλια αργού την ημέρα που προηγουμένως διέρχονταν από το Στενό, αναγκάζοντας τα διυλιστήρια να αναζητήσουν εναλλακτικές προμήθειες, ιδιαίτερα από τη Ρωσία.
Η Ινδία βρίσκεται σε πολύ πιο εύθραυστη θέση εάν επιμείνουν οι διακοπές στον εφοδιασμό αργού πετρελαίου, δήλωσε ο Sahdev, προσθέτοντας ότι, σε αντίθεση με την Κίνα -η οποία διαθέτει αποθέματα πετρελαίου για περίπου 300 ημέρες- η Ινδία έχει αποθέματα περίπου 160 εκατομμυρίων βαρελιών, που αντιπροσωπεύουν ένα περιορισμένο απόθεμα ασφαλείας περίπου 30 ημερών έναντι παρατεταμένων κλυδωνισμών στον εφοδιασμό.
Αν και οι αντλίες καυσίμων δεν έχουν στερέψει, ο αντίκτυπος της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή είναι ήδη ορατός σε βασικούς μακροοικονομικούς δείκτες. Τον περασμένο μήνα, ο προκαταρκτικός δείκτης υπευθύνων προμηθειών (PMI) της HSBC έδειξε ότι η δραστηριότητα του ιδιωτικού τομέα της Ινδίας τον Μάρτιο επιβραδύνθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2022 λόγω της ασθενέστερης εγχώριας ζήτησης. Οι εταιρείες που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφεραν τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, τις ασταθείς συνθήκες της αγοράς και τις εντεινόμενες πληθωριστικές πιέσεις ως παράγοντες που επιβαρύνουν την ανάπτυξη. Λίγες ημέρες αργότερα, το υπουργείο Οικονομικών της Ινδίας εξέδωσε επίσης προειδοποίηση ότι η πρόβλεψή του για ανάπτυξη 7%–7,4% για το οικονομικό έτος που λήγει τον Μάρτιο του 2027 αντιμετωπίζει «σημαντικό καθοδικό κίνδυνο» λόγω του αυξανόμενου ενεργειακού κόστους και των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν.
Στρατηγική αυτονομία;
Η τρέχουσα κρίση υπογραμμίζει μια ευρύτερη πρόκληση για την Ινδία, καθώς προσπαθεί να εξισορροπήσει τις οικονομικές και ενεργειακές της ανάγκες με τις στρατηγικές προσδοκίες των ΗΠΑ. Το Νέο Δελχί υποστηρίζει εδώ και καιρό τη στρατηγική αυτονομία, ειδικά στην ενεργειακή ασφάλεια, αλλά οι πρόσφατες ενέργειες των ΗΠΑ περιορίζουν όλο και περισσότερο τα περιθώρια ελιγμών του, ανέφεραν ειδικοί.
Πέρυσι, η Ουάσιγκτον επέβαλε πρόσθετο δασμό 25% στις ινδικές εξαγωγές και κατηγόρησε το Νέο Δελχί ότι χρηματοδοτεί έμμεσα τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία εισάγοντας ρωσικό αργό σε χαμηλή τιμή. Σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει μια εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ, η Ινδία στη συνέχεια περιέκοψε τις αγορές ρωσικού πετρελαίου και αύξησε τις εισαγωγές από τη Μέση Ανατολή. Αυτή η στρατηγική κατέρρευσε μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην περιοχή που διέκοψε τις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή, ωθώντας την Ινδία πίσω προς το ρωσικό αργό εν μέσω αυξανόμενων τιμών καυσίμων και στενών παγκόσμιων αγορών — μόνο για να λήξει η εξαίρεση των ΗΠΑ αυτόν τον μήνα.
«Λυπάμαι την ινδική κυβέρνηση», δήλωσε ο Samir Kapadia, διευθύνων σύμβουλος του Vogel Group, μιλώντας στο CNBC. Οι Ινδοί αξιωματούχοι, πρόσθεσε, ενημερώνονται συχνά από την Ουάσιγκτον για το αν μπορούν ή όχι να αγοράσουν ενεργειακά αποθέματα από τη Ρωσία ή το Ιράν. «Βρίσκονται σε μια αμφίρροπη κατάσταση αυτή τη στιγμή, προσπαθώντας να εξισορροπήσουν τις προσδοκίες των Ηνωμένων Πολιτειών», είπε ο Kapadia. «Δεν υπάρχει εύκολη διέξοδος για την Ινδία».
Σύμφωνα με στοιχεία που κοινοποίησε η εταιρεία ενεργειακών πληροφοριών Rystad Energy, η Ινδία αγόρασε 1,5 εκατομμύριο βαρέλια ρωσικού αργού την ημέρα τον Μάρτιο, αφού οι ΗΠΑ της προσέφεραν μια ειδική εξαίρεση 30 ημερών που της επέτρεψε να επαναλάβει τις αγορές. Μια εβδομάδα αργότερα, η Ουάσιγκτον επέτρεψε προσωρινά όλες τις αγορές ρωσικού πετρελαίου που ήταν εγκλωβισμένο στη θάλασσα για να σταθεροποιήσει τις ενεργειακές αγορές, αναστέλλοντας τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αυτή η άδεια έληξε στις 11 Απριλίου και οι ειδικοί λένε ότι η λήξη της θα μπορούσε να ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου υψηλότερα, αναγκάζοντας ενδεχομένως την Ουάσιγκτον να παρατείνει την εξαίρεση σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τις αγορές.
«Η αγορά είναι ήδη πιεσμένη και η Ινδία περιμένει ότι αυτή η εξαίρεση θα παραταθεί», δήλωσε ο Pankaj Srivastava, αντιπρόεδρος της εταιρείας ενεργειακών ερευνών Rystad Energy. Προς το παρόν, η κυβέρνηση επιδιώκει να υποβαθμίσει τους άμεσους κινδύνους. Τη Δευτέρα, το Υπουργείο Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου ανακοίνωσε ότι «όλα τα διυλιστήρια λειτουργούσαν με υψηλή δυναμικότητα και ότι τα αποθέματα αργού ήταν επαρκή».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών