Αγεφύρωτο χάσμα, παγκόσμιες συνέπειες - Καταδικασμένες να αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις Ιράν - ΗΠΑ

Το αποτέλεσμα των συνομιλιών ενδέχεται να επηρεάσει μακροπρόθεσμα τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Δημοσίευμα της Wall Street Journal ανέφερε ότι ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi και ο επικεφαλής του κοινοβουλίου του Ιράν, Mohammad Baqer Qalibaf βρίσκονται ήδη στο Πακιστάν, ωστόσο το Ιράν διέψευσε τις εν λόγω πληροφορίες ως fake news. 

Σύγκρουση σχεδίων και «κόκκινες γραμμές»

H ιρανική αντιπροσωπεία αναμένεται στο Ισλαμαμπάντ για να παρουσιάσει ένα σχέδιο 10 σημείων, το οποίο διαφέρει σημαντικά από το αμερικανικό σχέδιο 15 σημείων.
Ένα από τα βασικά σημεία σύγκρουσης είναι το αίτημα του Ιράν να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου, κάτι που οι ΗΠΑ θεωρούν αδιαπραγμάτευτο.
Παράλληλα, η ιρανική πρόταση δεν περιλαμβάνει περιορισμούς στο πυραυλικό της πρόγραμμα, το οποίο αποτελεί προτεραιότητα για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Η Τεχεράνη επιμένει ότι και το πυραυλικό της οπλοστάσιο είναι εκτός διαπραγμάτευσης, αν και δεν είναι σαφές πόσο έχει επηρεαστεί από τις πρόσφατες συγκρούσεις.
Σύμφωνα με Πακιστανό αξιωματούχο, το Ιράν ενδέχεται να πετύχει ορισμένα αιτήματα, όπως ανοικοδόμηση, αποζημιώσεις και άρση κυρώσεων, αλλά δύσκολα θα υπάρξει συμφωνία στο θέμα του εμπλουτισμού.

Το Hormuz στο επίκεντρο

Κεντρικό θέμα των συνομιλιών αποτελεί το μέλλον των Στενών του Hormuz, ζωτικής σημασίας για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως. Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν έχει ουσιαστικά μπλοκάρει τη διέλευση, επηρεάζοντας τις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Η Τεχεράνη φέρεται να εξετάζει την επιβολή τελών διέλευσης για τα πλοία στο πλαίσιο μιας μόνιμης συμφωνίας. Από την πλευρά του, ο Trump έχει απειλήσει με σοβαρές συνέπειες εάν το Ιράν δεν αποδεχθεί εκεχειρία και επαναλειτουργία του περάσματος.
Το Ιράν, ωστόσο, συνδέει την άρση του αποκλεισμού με τον τερματισμό των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο.

Αντικρουόμενα αφηγήματα για το περιεχόμενο της συμφωνίας

Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη αποδεχθεί βασικά σημεία της ιρανικής πρότασης, όπως μη επιθετικότητα, ιρανικό έλεγχο των Στενών και άρση κυρώσεων.
Αντίθετα, το σχέδιο του Trump προβλέπει την πλήρη απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου, τον τερματισμό του προγράμματος εμπλουτισμού, τον περιορισμό του πυραυλικού προγράμματος και τη διακοπή στήριξης σε περιφερειακούς συμμάχους.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ξεκαθαρίσει ότι η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ θα παραμείνει στην περιοχή μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία, προειδοποιώντας για νέα κλιμάκωση αν οι συνομιλίες αποτύχουν.

Περιορισμένα περιθώρια συμβιβασμού

Παρά τις δηλώσεις Trump περί «νίκης», οι ΗΠΑ δεν έχουν επιτύχει τους βασικούς στόχους τους, δηλαδή την εξουδετέρωση των απειλών από το Ιράν και τη διάλυση του πυρηνικού του προγράμματος.

Ο ρόλος του Ισραήλ και ο παράγοντας Λίβανος

Το Ισραήλ συνεχίζει να θεωρεί το Ιράν ως βασική απειλή, με τον πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu να επιδιώκει αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη — εξέλιξη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω στρατιωτική εμπλοκή.
Η σύγκρουση του Ισραήλ με τη Hezbollah στον Λίβανο περιπλέκει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Υπάρχει διαφωνία για το αν το συγκεκριμένο μέτωπο εντάσσεται στην εκεχειρία, με το Ιράν να επιμένει ότι η παύση των επιχειρήσεων στον Λίβανο αποτελεί προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία.

Αβέβαιο αποτέλεσμα με παγκόσμιες συνέπειες

Οι συνομιλίες ξεκινούν με υψηλές προσδοκίες αλλά και βαθιές διαφωνίες. Το αποτέλεσμα παραμένει αβέβαιο, με τις εξελίξεις να αναμένεται να επηρεάσουν όχι μόνο τη Μέση Ανατολή αλλά και τις διεθνείς αγορές ενέργειας και τη γεωπολιτική ισορροπία ευρύτερα.

www.bankingnews.gr