Το Μπαχρέιν και τα ΗΑΕ έχουν αρχίσει να υιοθετούν πιο σκληρή ρητορική, προειδοποιώντας ότι η υπομονή τους «δεν είναι απεριόριστη».
Η περιοχή του Κόλπου πήρε μια συλλογική ανάσα ανακούφισης αργά την Τρίτη, όταν Ιράν και Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν σε δίμηνη ανακωχή, παγώνοντας πάνω από έναν μήνα ολοένα και πιο βίαιων επιθέσεων και εμπρηστικής ρητορικής.
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump είχε απειλήσει να αφανίσει «έναν ολόκληρο πολιτισμό», ενώ η Τεχεράνη προειδοποιούσε για περαιτέρω επιθέσεις στον Κόλπο και πέραν αυτού.
Το παράθυρο των 90 λεπτών και οι όροι
Ενενήντα λεπτά πριν τη λήξη του τελεσίγραφου που είχε θέσει ο Trump στο Ιράν για πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz — διαφορετικά «θα γυρίσουν στη λίθινη εποχή» — ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε τη διακοπή των επιθέσεων για δύο εβδομάδες.
Η απόφαση αυτή τελούσε υπό την προϋπόθεση επανέναρξης της ναυσιπλοΐας στη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό, μέσω της οποίας διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Το Ιράν είχε σχεδόν παραλύσει τη διέλευση ως απάντηση στις κοινές επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ από τις 28 Φεβρουαρίου.
Σε ξεχωριστό μήνυμα, ο Trump χαρακτήρισε μια πρόταση 10 σημείων της Τεχεράνης ως «λειτουργική βάση για διαπραγμάτευση». Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα, ένα από τα σημεία αφορά τη διατήρηση ελέγχου του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ. Ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi δήλωσε ότι η διέλευση τις επόμενες δύο εβδομάδες θα είναι δυνατή μόνο «σε συντονισμό» με τον ιρανικό στρατό.
Ανησυχία στον Κόλπο
Παρότι αναμένονται συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, ειδικοί εκτιμούν ότι τα κράτη του Κόλπου παραμένουν επιφυλακτικά απέναντι στο ενδεχόμενο οι ΗΠΑ — αναζητώντας γρήγορη έξοδο — να αποδεχθούν όρους που θα δίνουν στο Ιράν επιρροή πάνω στα Στενά, όπως σχολιάζει το Al Jazeera.
«Υπάρχει μια σιωπηλή αλλά αισθητή ανησυχία ότι ο President Trump, επιδιώκοντας μια γρήγορη πολιτική νίκη, θα μπορούσε να ανεχθεί κάποια μορφή ιρανικού ελέγχου στο στενό, δίνοντας προτεραιότητα στην εικόνα έναντι της πραγματικότητας του Κόλπου», δήλωσε ο Hesham Alghannam από το Malcolm H Kerr Carnegie Middle East Center.
Συναγερμός από τις χώρες του GCC
Οι έξι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), μετά από σχεδόν καθημερινές επιθέσεις με πυραύλους και drones από το Ιράν, εξέδωσαν διαδοχικές ανακοινώσεις. Παρότι χαιρέτισαν την εκεχειρία, υπογράμμισαν ότι τα Στενά πρέπει να ανοίξουν πλήρως και ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να έχει μόνιμο χαρακτήρα.
Το εναλλακτικό σενάριο — ένα αποδυναμωμένο αλλά αποφασισμένο Ιράν που διατηρεί τον έλεγχο του περάσματος — θεωρείται εφιαλτικό για τις ενεργειακά πλούσιες χώρες του Κόλπου, καθώς θα τις αφήνει εκτεθειμένες σε διαρκείς απειλές διακοπής ροών και οικονομικού εκβιασμού.
«Αυτό αυξάνει την πιθανότητα μελλοντικού πολέμου και αναγκάζει τον Κόλπο να ζει υπό διαρκή στρατηγική πίεση από το Ιράν», τόνισε ο Alghannam.
Σενάρια έντασης και νέες προτάσεις
Σε δηλώσεις που προκάλεσαν σοκ, ο Trump ανέφερε ότι θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια κοινή επιχείρηση ΗΠΑ-Ιράν για την επιβολή διοδίων στα Στενά του Hormuz.
Ο Λευκός Οίκος αργότερα διευκρίνισε ότι προτεραιότητα είναι η πλήρης επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας χωρίς περιορισμούς.
Ένα ακόμη αρνητικό σενάριο για τις χώρες του Κόλπου είναι η λήξη του πολέμου με το Ιράν να διατηρεί ικανότητα στοχευμένων επιθέσεων. Παρά τους ισχυρισμούς των ΗΠΑ ότι έχει καταστραφεί το 90% της επιθετικής ικανότητας της Τεχεράνης, το Ιράν συνέχισε να πλήττει στρατηγικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένων ενεργειακών υποδομών.
Μάλιστα, μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, εκτοξεύθηκαν δεκάδες πύραυλοι και drones προς Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ, Κατάρ και Σαουδική Αραβία.
Διπλωματικές κινήσεις και αδιέξοδα στον ΟΗΕ
Οι χώρες του GCC απέφυγαν μέχρι στιγμής την άμεση εμπλοκή, διατηρώντας αμυντική στάση.
Ωστόσο, το Μπαχρέιν και τα ΗΑΕ έχουν αρχίσει να υιοθετούν πιο σκληρή ρητορική, προειδοποιώντας ότι η υπομονή τους «δεν είναι απεριόριστη».
Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, πρόταση που υποστηρίχθηκε από χώρες του Κόλπου για αποστολές προστασίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά απορρίφθηκε λόγω βέτο από τη Ρωσία και την Κίνα.
«Κανένα κράτος δεν πρέπει να έχει τη δύναμη να κλείνει τις αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου», δήλωσε ο Mohamed Abushahab, μόνιμος αντιπρόσωπος των ΗΑΕ στον ΟΗΕ.
Ο κίνδυνος κλιμάκωσης και το πυρηνικό αγκάθι
Μια περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες για τις οικονομίες του Κόλπου, υπονομεύοντας δεκαετίες προσπαθειών για μετατροπή της περιοχής σε ασφαλή κόμβο χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, τουρισμού και πολιτισμού.
Αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι η συγκράτηση δεν πρέπει να εκληφθεί ως αδυναμία και ότι η στάση τους μπορεί να αλλάξει εάν δεν διασφαλιστεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
«Ο Κόλπος δεν θα αφήσει καμία επιλογή αν το Ιράν συνεχίσει την επιθετική του πορεία», δήλωσε ο Hamad Althunayyan.
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Αν και η Τεχεράνη εμφανίζεται πρόθυμη να συζητήσει περιορισμούς, απορρίπτει πλήρως την αποσυναρμολόγηση, που αποτελεί βασική απαίτηση του Trump.
Η εκκρεμότητα αυτή συνεχίζει να αποτελεί βασικό εμπόδιο για μια μόνιμη συμφωνία.
www.bankingnews.gr
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump είχε απειλήσει να αφανίσει «έναν ολόκληρο πολιτισμό», ενώ η Τεχεράνη προειδοποιούσε για περαιτέρω επιθέσεις στον Κόλπο και πέραν αυτού.
Το παράθυρο των 90 λεπτών και οι όροι
Ενενήντα λεπτά πριν τη λήξη του τελεσίγραφου που είχε θέσει ο Trump στο Ιράν για πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz — διαφορετικά «θα γυρίσουν στη λίθινη εποχή» — ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε τη διακοπή των επιθέσεων για δύο εβδομάδες.
Η απόφαση αυτή τελούσε υπό την προϋπόθεση επανέναρξης της ναυσιπλοΐας στη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό, μέσω της οποίας διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Το Ιράν είχε σχεδόν παραλύσει τη διέλευση ως απάντηση στις κοινές επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ από τις 28 Φεβρουαρίου.
Σε ξεχωριστό μήνυμα, ο Trump χαρακτήρισε μια πρόταση 10 σημείων της Τεχεράνης ως «λειτουργική βάση για διαπραγμάτευση». Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα, ένα από τα σημεία αφορά τη διατήρηση ελέγχου του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ. Ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi δήλωσε ότι η διέλευση τις επόμενες δύο εβδομάδες θα είναι δυνατή μόνο «σε συντονισμό» με τον ιρανικό στρατό.
Ανησυχία στον Κόλπο
Παρότι αναμένονται συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, ειδικοί εκτιμούν ότι τα κράτη του Κόλπου παραμένουν επιφυλακτικά απέναντι στο ενδεχόμενο οι ΗΠΑ — αναζητώντας γρήγορη έξοδο — να αποδεχθούν όρους που θα δίνουν στο Ιράν επιρροή πάνω στα Στενά, όπως σχολιάζει το Al Jazeera.
«Υπάρχει μια σιωπηλή αλλά αισθητή ανησυχία ότι ο President Trump, επιδιώκοντας μια γρήγορη πολιτική νίκη, θα μπορούσε να ανεχθεί κάποια μορφή ιρανικού ελέγχου στο στενό, δίνοντας προτεραιότητα στην εικόνα έναντι της πραγματικότητας του Κόλπου», δήλωσε ο Hesham Alghannam από το Malcolm H Kerr Carnegie Middle East Center.
Συναγερμός από τις χώρες του GCC
Οι έξι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), μετά από σχεδόν καθημερινές επιθέσεις με πυραύλους και drones από το Ιράν, εξέδωσαν διαδοχικές ανακοινώσεις. Παρότι χαιρέτισαν την εκεχειρία, υπογράμμισαν ότι τα Στενά πρέπει να ανοίξουν πλήρως και ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να έχει μόνιμο χαρακτήρα.
Το εναλλακτικό σενάριο — ένα αποδυναμωμένο αλλά αποφασισμένο Ιράν που διατηρεί τον έλεγχο του περάσματος — θεωρείται εφιαλτικό για τις ενεργειακά πλούσιες χώρες του Κόλπου, καθώς θα τις αφήνει εκτεθειμένες σε διαρκείς απειλές διακοπής ροών και οικονομικού εκβιασμού.
«Αυτό αυξάνει την πιθανότητα μελλοντικού πολέμου και αναγκάζει τον Κόλπο να ζει υπό διαρκή στρατηγική πίεση από το Ιράν», τόνισε ο Alghannam.
Σενάρια έντασης και νέες προτάσεις
Σε δηλώσεις που προκάλεσαν σοκ, ο Trump ανέφερε ότι θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια κοινή επιχείρηση ΗΠΑ-Ιράν για την επιβολή διοδίων στα Στενά του Hormuz.
Ο Λευκός Οίκος αργότερα διευκρίνισε ότι προτεραιότητα είναι η πλήρης επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας χωρίς περιορισμούς.
Ένα ακόμη αρνητικό σενάριο για τις χώρες του Κόλπου είναι η λήξη του πολέμου με το Ιράν να διατηρεί ικανότητα στοχευμένων επιθέσεων. Παρά τους ισχυρισμούς των ΗΠΑ ότι έχει καταστραφεί το 90% της επιθετικής ικανότητας της Τεχεράνης, το Ιράν συνέχισε να πλήττει στρατηγικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένων ενεργειακών υποδομών.
Μάλιστα, μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, εκτοξεύθηκαν δεκάδες πύραυλοι και drones προς Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ, Κατάρ και Σαουδική Αραβία.
Διπλωματικές κινήσεις και αδιέξοδα στον ΟΗΕ
Οι χώρες του GCC απέφυγαν μέχρι στιγμής την άμεση εμπλοκή, διατηρώντας αμυντική στάση.
Ωστόσο, το Μπαχρέιν και τα ΗΑΕ έχουν αρχίσει να υιοθετούν πιο σκληρή ρητορική, προειδοποιώντας ότι η υπομονή τους «δεν είναι απεριόριστη».
Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, πρόταση που υποστηρίχθηκε από χώρες του Κόλπου για αποστολές προστασίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά απορρίφθηκε λόγω βέτο από τη Ρωσία και την Κίνα.
«Κανένα κράτος δεν πρέπει να έχει τη δύναμη να κλείνει τις αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου», δήλωσε ο Mohamed Abushahab, μόνιμος αντιπρόσωπος των ΗΑΕ στον ΟΗΕ.
Ο κίνδυνος κλιμάκωσης και το πυρηνικό αγκάθι
Μια περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες για τις οικονομίες του Κόλπου, υπονομεύοντας δεκαετίες προσπαθειών για μετατροπή της περιοχής σε ασφαλή κόμβο χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, τουρισμού και πολιτισμού.
Αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι η συγκράτηση δεν πρέπει να εκληφθεί ως αδυναμία και ότι η στάση τους μπορεί να αλλάξει εάν δεν διασφαλιστεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
«Ο Κόλπος δεν θα αφήσει καμία επιλογή αν το Ιράν συνεχίσει την επιθετική του πορεία», δήλωσε ο Hamad Althunayyan.
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Αν και η Τεχεράνη εμφανίζεται πρόθυμη να συζητήσει περιορισμούς, απορρίπτει πλήρως την αποσυναρμολόγηση, που αποτελεί βασική απαίτηση του Trump.
Η εκκρεμότητα αυτή συνεχίζει να αποτελεί βασικό εμπόδιο για μια μόνιμη συμφωνία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών