Γιατί η οικονομία των ΗΠΑ εξαρτάται από τα Στενά του Hormuz;
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και η συνεχιζόμενη αστάθεια στα Στενά του Hormuz απειλούν να οδηγήσουν την οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών σε ύφεση.
Σύμφωνα με το CNN, ο Donald Trump δήλωσε ότι οι ΗΠΑ σχεδόν δεν εισάγουν πετρέλαιο μέσω των Στενών του Hormuz και ότι στο μέλλον δεν θα εισάγουν καθόλου.
«Δεν το χρειαζόμαστε. Δεν το χρειαζόμασταν ούτε στο παρελθόν, ούτε τώρα», ανέφερε.
Ωστόσο, την Κυριακή προχώρησε σε μια εντυπωσιακή αλλαγή στάσης, λέγοντας: «Ανοίξτε τα Στενά, αλλιώς θα ζήσετε στην κόλαση – απλώς παρακολουθήστε».
Τι προκάλεσε την αλλαγή στάσης;
Ένας βασικός παράγοντας είναι η εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου.
Την Πέμπτη, μία ημέρα μετά την ομιλία του Trump, η τιμή του αμερικανικού πετρελαίου αυξήθηκε πάνω από 11%, ξεπερνώντας τα 111 δολάρια ανά βαρέλι — το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών και μία από τις μεγαλύτερες ημερήσιες αυξήσεις στην ιστορία.
Το πετρέλαιο τύπου West Texas Intermediate διαπραγματευόταν περίπου στα 100 δολάρια πριν την ομιλία και κάτω από τα 70 δολάρια πριν την έναρξη του πολέμου.
Ο Trump έχει δίκιο ότι οι ΗΠΑ έχουν πολύ μικρή άμεση εξάρτηση από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής που διέρχεται από τα Στενά του Hormuz — έναν στενό θαλάσσιο διάδρομο από τον οποίο περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Οι ΗΠΑ εισάγουν μόλις περίπου 500.000 βαρέλια ημερησίως μέσω αυτού του περάσματος, σε σύνολο 20 εκατομμυρίων βαρελιών που καταναλώνουν καθημερινά — ποσότητα που μπορεί εύκολα να αντικατασταθεί.
Ωστόσο, η πρόσφατη ρητορική του αναδεικνύει μια πιο σκληρή πραγματικότητα: η υγεία της αμερικανικής οικονομίας εξαρτάται πολύ περισσότερο από τα Στενά του Hormuz απ’ ό,τι ο ίδιος αναγνωρίζει.
Προσφορά και ζήτηση
Τα τελευταία 15 χρόνια, οι ΗΠΑ έχουν αναδιαμορφώσει εντυπωσιακά τον ενεργειακό τους τομέα, χάρη στην ανάπτυξη της υδραυλικής ρωγμάτωσης και της οριζόντιας γεώτρησης, ιδιαίτερα στη λεκάνη Permian στο Τέξας.
Σήμερα παράγουν περίπου 22 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως — σχεδόν διπλάσια από τη Σαουδική Αραβία.
Παρά ταύτα, οι ΗΠΑ δεν είναι πλήρως ενεργειακά ανεξάρτητες.
Εισάγουν πάνω από 6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (περίπου το ένα τρίτο της κατανάλωσης), ενώ εξάγουν περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια.
Ο λόγος είναι ποιοτικός: το αμερικανικό πετρέλαιο είναι ελαφρύ και «γλυκό», ιδανικό για παραγωγή βενζίνης, αλλά όχι για προϊόντα όπως πετρέλαιο θέρμανσης, άσφαλτο ή ντίζελ.
Έτσι, οι ΗΠΑ χρειάζονται εισαγωγές «βαρέος» και «όξινου» πετρελαίου από περιοχές όπως η Βενεζουέλα και η Μέση Ανατολή.
Επιπλέον, η αγορά πετρελαίου είναι παγκόσμια. Όταν μειώνεται η προσφορά σε μία περιοχή, επηρεάζονται όλες.
Σε περιόδους κρίσης, όπως ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, οι εισαγωγείς ανταγωνίζονται για τα διαθέσιμα βαρέλια, αυξάνοντας τις τιμές.
Οικονομία και ενέργεια
Οι υψηλές τιμές ενέργειας αποτελούν άμεση συνέπεια της σύγκρουσης και του ουσιαστικού αποκλεισμού των Στενών.
Το πετρέλαιο παραμένει κοντά στα 110 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ η μέση τιμή βενζίνης στις ΗΠΑ έχει φτάσει τα 4,12 δολάρια ανά γαλόνι.
Αυτές οι τιμές πιέζουν έντονα τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα, ενώ μικρές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να απορροφήσουν το αυξημένο κόστος.
Η μεγαλύτερη ανησυχία είναι η πτώση της ζήτησης: αν το καύσιμο γίνει υπερβολικά ακριβό, οι καταναλωτές περιορίζουν τις μετακινήσεις τους, γεγονός που μπορεί να επιφέρει σοβαρές συνέπειες στην οικονομική δραστηριότητα.
Πόλεμος και κίνδυνος ύφεσης
Η αποσταθεροποίηση μιας οικονομίας 30 τρισεκατομμυρίων δολαρίων δεν είναι εύκολη υπόθεση.
Ωστόσο, σε 8 από τις 9 τελευταίες υφέσεις στις ΗΠΑ προηγήθηκε σοκ στις τιμές πετρελαίου.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι κάθε αύξηση κατά 10 δολάρια ανά βαρέλι μειώνει το ΑΕΠ κατά 0,1 έως 0,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Η τρέχουσα αύξηση κατά 40 δολάρια μπορεί να αφαιρέσει περίπου μία μονάδα από την ανάπτυξη — όχι καταστροφικό, αλλά σημαντικό.
Αν όμως οι τιμές συνεχίσουν να αυξάνονται, οι επιπτώσεις θα ενταθούν.
Το αυξημένο κόστος μεταφορών επηρεάζει όλα τα αγαθά, ενώ προϊόντα που διέρχονται από τα Στενά —όπως αλουμίνιο, ήλιο και λιπάσματα— αναμένεται να αυξήσουν το κόστος κατασκευών, μικροτσίπ και τροφίμων.
Πληθωρισμός και πολιτική πίεση
Ο πληθωρισμός αναμένεται να φτάσει περίπου στο 3,5% τον Μάρτιο, εξανεμίζοντας τις αυξήσεις μισθών του προηγούμενου έτους.
Ο οικονομολόγος Joe Brusuelas εκτιμά ότι η αμερικανική οικονομία μπορεί να αντέξει τιμές άνω των 100 δολαρίων ανά βαρέλι για κάποιο διάστημα, αλλά επίπεδα 150 ή 200 δολαρίων θα αλλάξουν δραματικά την εικόνα.
Γιατί ανησυχεί ο Trump;
Η στάση του Trump απέναντι στα Στενά του Hormuz αντανακλά αυτή την ανησυχία.
Η κυβέρνησή του έχει δεσμευτεί να συνοδεύει δεξαμενόπλοια και να εγγυάται την ασφάλισή τους, ενώ έχει καλέσει άλλες χώρες να συμβάλουν στο άνοιγμα της θαλάσσιας οδού.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, έγραψε: «Πηγαίνετε να πάρετε το δικό σας πετρέλαιο!»
Οι συνεχείς αλλαγές στη ρητορική του επηρεάζουν άμεσα τις αγορές, με τις τιμές να ανεβοκατεβαίνουν.
Ωστόσο, η γενική τάση παραμένει ανοδική, καθώς ενισχύεται η εκτίμηση ότι το Ιράν διατηρεί τον έλεγχο της κατάστασης στα Στενά και ότι ακόμη και μια αποχώρηση των ΗΠΑ από τη σύγκρουση δεν εγγυάται την ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας.
Παράλληλα, το Ιράν έχει δηλώσει ότι θα επιβάλλει τέλη διέλευσης, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη και μερικό άνοιγμα των Στενών θα μπορούσε να προκαλέσει ημερήσιο έλλειμμα στην παγκόσμια αγορά από 4,4 έως 8 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.
Σε αυτό το πλαίσιο, γίνεται σαφές ότι τα Στενά του Hormuz παραμένουν κρίσιμος κόμβος για τη σταθερότητα όχι μόνο της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς, αλλά και της ίδιας της αμερικανικής οικονομίας.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με το CNN, ο Donald Trump δήλωσε ότι οι ΗΠΑ σχεδόν δεν εισάγουν πετρέλαιο μέσω των Στενών του Hormuz και ότι στο μέλλον δεν θα εισάγουν καθόλου.
«Δεν το χρειαζόμαστε. Δεν το χρειαζόμασταν ούτε στο παρελθόν, ούτε τώρα», ανέφερε.
Ωστόσο, την Κυριακή προχώρησε σε μια εντυπωσιακή αλλαγή στάσης, λέγοντας: «Ανοίξτε τα Στενά, αλλιώς θα ζήσετε στην κόλαση – απλώς παρακολουθήστε».
Τι προκάλεσε την αλλαγή στάσης;
Ένας βασικός παράγοντας είναι η εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου.
Την Πέμπτη, μία ημέρα μετά την ομιλία του Trump, η τιμή του αμερικανικού πετρελαίου αυξήθηκε πάνω από 11%, ξεπερνώντας τα 111 δολάρια ανά βαρέλι — το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών και μία από τις μεγαλύτερες ημερήσιες αυξήσεις στην ιστορία.
Το πετρέλαιο τύπου West Texas Intermediate διαπραγματευόταν περίπου στα 100 δολάρια πριν την ομιλία και κάτω από τα 70 δολάρια πριν την έναρξη του πολέμου.
Ο Trump έχει δίκιο ότι οι ΗΠΑ έχουν πολύ μικρή άμεση εξάρτηση από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής που διέρχεται από τα Στενά του Hormuz — έναν στενό θαλάσσιο διάδρομο από τον οποίο περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Οι ΗΠΑ εισάγουν μόλις περίπου 500.000 βαρέλια ημερησίως μέσω αυτού του περάσματος, σε σύνολο 20 εκατομμυρίων βαρελιών που καταναλώνουν καθημερινά — ποσότητα που μπορεί εύκολα να αντικατασταθεί.
Ωστόσο, η πρόσφατη ρητορική του αναδεικνύει μια πιο σκληρή πραγματικότητα: η υγεία της αμερικανικής οικονομίας εξαρτάται πολύ περισσότερο από τα Στενά του Hormuz απ’ ό,τι ο ίδιος αναγνωρίζει.
Προσφορά και ζήτηση
Τα τελευταία 15 χρόνια, οι ΗΠΑ έχουν αναδιαμορφώσει εντυπωσιακά τον ενεργειακό τους τομέα, χάρη στην ανάπτυξη της υδραυλικής ρωγμάτωσης και της οριζόντιας γεώτρησης, ιδιαίτερα στη λεκάνη Permian στο Τέξας.
Σήμερα παράγουν περίπου 22 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως — σχεδόν διπλάσια από τη Σαουδική Αραβία.
Παρά ταύτα, οι ΗΠΑ δεν είναι πλήρως ενεργειακά ανεξάρτητες.
Εισάγουν πάνω από 6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (περίπου το ένα τρίτο της κατανάλωσης), ενώ εξάγουν περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια.
Ο λόγος είναι ποιοτικός: το αμερικανικό πετρέλαιο είναι ελαφρύ και «γλυκό», ιδανικό για παραγωγή βενζίνης, αλλά όχι για προϊόντα όπως πετρέλαιο θέρμανσης, άσφαλτο ή ντίζελ.
Έτσι, οι ΗΠΑ χρειάζονται εισαγωγές «βαρέος» και «όξινου» πετρελαίου από περιοχές όπως η Βενεζουέλα και η Μέση Ανατολή.
Επιπλέον, η αγορά πετρελαίου είναι παγκόσμια. Όταν μειώνεται η προσφορά σε μία περιοχή, επηρεάζονται όλες.
Σε περιόδους κρίσης, όπως ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, οι εισαγωγείς ανταγωνίζονται για τα διαθέσιμα βαρέλια, αυξάνοντας τις τιμές.
Οικονομία και ενέργεια
Οι υψηλές τιμές ενέργειας αποτελούν άμεση συνέπεια της σύγκρουσης και του ουσιαστικού αποκλεισμού των Στενών.
Το πετρέλαιο παραμένει κοντά στα 110 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ η μέση τιμή βενζίνης στις ΗΠΑ έχει φτάσει τα 4,12 δολάρια ανά γαλόνι.
Αυτές οι τιμές πιέζουν έντονα τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα, ενώ μικρές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να απορροφήσουν το αυξημένο κόστος.
Η μεγαλύτερη ανησυχία είναι η πτώση της ζήτησης: αν το καύσιμο γίνει υπερβολικά ακριβό, οι καταναλωτές περιορίζουν τις μετακινήσεις τους, γεγονός που μπορεί να επιφέρει σοβαρές συνέπειες στην οικονομική δραστηριότητα.
Πόλεμος και κίνδυνος ύφεσης
Η αποσταθεροποίηση μιας οικονομίας 30 τρισεκατομμυρίων δολαρίων δεν είναι εύκολη υπόθεση.
Ωστόσο, σε 8 από τις 9 τελευταίες υφέσεις στις ΗΠΑ προηγήθηκε σοκ στις τιμές πετρελαίου.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι κάθε αύξηση κατά 10 δολάρια ανά βαρέλι μειώνει το ΑΕΠ κατά 0,1 έως 0,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Η τρέχουσα αύξηση κατά 40 δολάρια μπορεί να αφαιρέσει περίπου μία μονάδα από την ανάπτυξη — όχι καταστροφικό, αλλά σημαντικό.
Αν όμως οι τιμές συνεχίσουν να αυξάνονται, οι επιπτώσεις θα ενταθούν.
Το αυξημένο κόστος μεταφορών επηρεάζει όλα τα αγαθά, ενώ προϊόντα που διέρχονται από τα Στενά —όπως αλουμίνιο, ήλιο και λιπάσματα— αναμένεται να αυξήσουν το κόστος κατασκευών, μικροτσίπ και τροφίμων.
Πληθωρισμός και πολιτική πίεση
Ο πληθωρισμός αναμένεται να φτάσει περίπου στο 3,5% τον Μάρτιο, εξανεμίζοντας τις αυξήσεις μισθών του προηγούμενου έτους.
Ο οικονομολόγος Joe Brusuelas εκτιμά ότι η αμερικανική οικονομία μπορεί να αντέξει τιμές άνω των 100 δολαρίων ανά βαρέλι για κάποιο διάστημα, αλλά επίπεδα 150 ή 200 δολαρίων θα αλλάξουν δραματικά την εικόνα.
Γιατί ανησυχεί ο Trump;
Η στάση του Trump απέναντι στα Στενά του Hormuz αντανακλά αυτή την ανησυχία.
Η κυβέρνησή του έχει δεσμευτεί να συνοδεύει δεξαμενόπλοια και να εγγυάται την ασφάλισή τους, ενώ έχει καλέσει άλλες χώρες να συμβάλουν στο άνοιγμα της θαλάσσιας οδού.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, έγραψε: «Πηγαίνετε να πάρετε το δικό σας πετρέλαιο!»
Οι συνεχείς αλλαγές στη ρητορική του επηρεάζουν άμεσα τις αγορές, με τις τιμές να ανεβοκατεβαίνουν.
Ωστόσο, η γενική τάση παραμένει ανοδική, καθώς ενισχύεται η εκτίμηση ότι το Ιράν διατηρεί τον έλεγχο της κατάστασης στα Στενά και ότι ακόμη και μια αποχώρηση των ΗΠΑ από τη σύγκρουση δεν εγγυάται την ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας.
Παράλληλα, το Ιράν έχει δηλώσει ότι θα επιβάλλει τέλη διέλευσης, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη και μερικό άνοιγμα των Στενών θα μπορούσε να προκαλέσει ημερήσιο έλλειμμα στην παγκόσμια αγορά από 4,4 έως 8 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.
Σε αυτό το πλαίσιο, γίνεται σαφές ότι τα Στενά του Hormuz παραμένουν κρίσιμος κόμβος για τη σταθερότητα όχι μόνο της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς, αλλά και της ίδιας της αμερικανικής οικονομίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών