Ο διακεκριμένος οικονομολόγος του Harvard, Kenneth Rogoff, εκπέμπει σήμα κινδύνου…
Ένα σκοτεινό και βαθιά αβέβαιο τοπίο διαγράφεται για την παγκόσμια οικονομία, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις κλιμακώνονται και οι ισορροπίες που για δεκαετίες θεωρούνταν δεδομένες καταρρέουν.
Ο διακεκριμένος οικονομολόγος του Harvard, Kenneth Rogoff, εκπέμπει σήμα κινδύνου: οι αγορές μπορεί ακόμη να δείχνουν ψυχραιμία, αλλά κάτω από την επιφάνεια σιγοβράζει μια νέα κρίση – ίσως χειρότερη από όσες έχουμε δει τις τελευταίες δεκαετίες.
«Οι επενδυτές εγκαταλείπουν όλες τις μεγάλες νομισματικές άγκυρες», σημειώνει με ανησυχία.
Σε αντίθεση με ό,τι θα περίμενε κανείς σε περιόδους πολέμου, τα επιτόκια δεν υποχωρούν – εκτινάσσονται.
Το μήνυμα είναι σαφές: ούτε το δολάριο, ούτε το ευρώ, ούτε το γιεν θεωρούνται πλέον ασφαλή καταφύγια.
Ο Rogoff βλέπει ανησυχητικές ομοιότητες με τη δεκαετία του ’70 – μια περίοδο στασιμοπληθωρισμού, ενεργειακών σοκ και γεωπολιτικών συγκρούσεων. «Όλοι γνωρίζουν ότι έρχεται έκρηξη στρατιωτικών δαπανών.
Και αυτό θα διαρκέσει χρόνια», προειδοποιεί.
Τα δημόσια οικονομικά εκτροχιάζονται, ενώ οι κυβερνήσεις ετοιμάζονται για έναν νέο κύκλο εξοπλισμών.
Η εμπιστοσύνη καταρρέει.
Ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες ούτε η Ευρώπη θεωρούνται πλέον σταθερές δυνάμεις. Το σύστημα τρίζει.
Η μεγάλη ευκαιρία της Κίνας
Μέσα σε αυτό το χάος, η Κίνα αναδύεται ως ο μεγάλος ωφελημένος.
Προβάλλει ως «ο αξιόπιστος παίκτης», ο εμπορικός εταίρος που δεν επεμβαίνει στρατιωτικά και προσφέρει σταθερότητα.
Ο Xi Jinping έχει ξεκάθαρο στόχο: να μετατρέψει το γουάν σε παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.
Και τα στοιχεία δείχνουν ότι πλησιάζει: από σχεδόν μηδενική χρήση το 2010, σήμερα το 50% των κινεζικών συναλλαγών γίνεται σε γιουάν.
Σε λίγα χρόνια, το ποσοστό αυτό μπορεί να φτάσει το 80%.
Ακόμη και το πετρέλαιο αρχίζει να «τιμολογείται» σε κινεζικό νόμισμα – μια εξέλιξη που απειλεί ευθέως την κυριαρχία του δολαρίου.
Το μεγαλύτερο ρίσκο, σύμφωνα με τον Rogoff, είναι στρατηγικό: η έκβαση του πολέμου θα καθορίσει το μέλλον της αμερικανικής ισχύος.
Αν οι ΗΠΑ αποτύχουν να επιβληθούν και το Ιράν διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών του Hormuz, τότε μιλάμε για μια ιστορική ήττα – ίσως τη μεγαλύτερη από την εποχή του Βιετνάμ.
Σε αυτό το σενάριο, η αξιοπιστία των ΗΠΑ θα δεχθεί καίριο πλήγμα.
Οι σύμμαχοι θα αμφισβητήσουν την ισχύ τους, οι αντίπαλοι θα ενισχυθούν και το παγκόσμιο σύστημα θα εισέλθει σε φάση κατακερματισμού.
Ο Donald Trump βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της καταιγίδας.
Ο Rogoff σκιαγραφεί έναν ηγέτη υπό πίεση, με απρόβλεπτη συμπεριφορά.
«Θέλει να μείνει στην ιστορία ως ένας από τους μεγαλύτερους προέδρους.
Αυτό τον καθιστά επικίνδυνο», σημειώνει.
Το ενδεχόμενο κλιμάκωσης είναι υπαρκτό.
Μια χερσαία επέμβαση θα απαιτούσε επίσημη κήρυξη πολέμου – κάτι που θα μπορούσε να συγκεντρώσει τεράστια εξουσία στα χέρια του προέδρου.
Οι δημοκρατικές ισορροπίες δοκιμάζονται.
Πληθωριστική καταιγίδα στον ορίζοντα
Το οικονομικό σοκ δεν έχει ακόμη φανεί πλήρως. Αλλά έρχεται. Και θα είναι ισχυρό.
«Προέβλεπα ένα κύμα πληθωρισμού σε 5-10 χρόνια.
Τώρα το βλέπω να έρχεται σε 4-5», τονίζει ο Rogoff.
Οι λόγοι είναι πολλοί: ανεξέλεγκτα ελλείμματα, πολιτικές πιέσεις στις κεντρικές τράπεζες, εκτόξευση στρατιωτικών δαπανών.
Το αποτέλεσμα; Ένας νέος κύκλος ακρίβειας που θα πλήξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο.
Και όμως, οι αγορές δείχνουν –τουλάχιστον προς το παρόν– να εφησυχάζουν. Μεγάλοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί πιστεύουν ότι η κρίση θα εκτονωθεί εύκολα, ότι το Ιράν θα συμβιβαστεί και ότι όλα θα περιοριστούν σε ένα «κόστος πολέμου».
Ο Rogoff διαφωνεί κάθετα: «Αυτό που δεν βλέπουν είναι οι βαθιές γεωπολιτικές συνέπειες.
Ο Trump έχει διαταράξει μια εξαιρετικά εύθραυστη ισορροπία».
Το συμπέρασμα είναι ζοφερό: ανεξαρτήτως της έκβασης του πολέμου, ο κόσμος βαδίζει προς μεγαλύτερο κατακερματισμό, εντάσεις και οικονομική αστάθεια.
Οι παλιές βεβαιότητες καταρρέουν και μια νέα εποχή –πιο επικίνδυνη και πιο ασταθής– ανατέλλει.
Το ερώτημα δεν είναι αν θα έρθει η κρίση. Είναι πόσο βίαιη θα είναι.
www.bankingnews.gr
Ο διακεκριμένος οικονομολόγος του Harvard, Kenneth Rogoff, εκπέμπει σήμα κινδύνου: οι αγορές μπορεί ακόμη να δείχνουν ψυχραιμία, αλλά κάτω από την επιφάνεια σιγοβράζει μια νέα κρίση – ίσως χειρότερη από όσες έχουμε δει τις τελευταίες δεκαετίες.
«Οι επενδυτές εγκαταλείπουν όλες τις μεγάλες νομισματικές άγκυρες», σημειώνει με ανησυχία.
Σε αντίθεση με ό,τι θα περίμενε κανείς σε περιόδους πολέμου, τα επιτόκια δεν υποχωρούν – εκτινάσσονται.
Το μήνυμα είναι σαφές: ούτε το δολάριο, ούτε το ευρώ, ούτε το γιεν θεωρούνται πλέον ασφαλή καταφύγια.
Ο Rogoff βλέπει ανησυχητικές ομοιότητες με τη δεκαετία του ’70 – μια περίοδο στασιμοπληθωρισμού, ενεργειακών σοκ και γεωπολιτικών συγκρούσεων. «Όλοι γνωρίζουν ότι έρχεται έκρηξη στρατιωτικών δαπανών.
Και αυτό θα διαρκέσει χρόνια», προειδοποιεί.
Τα δημόσια οικονομικά εκτροχιάζονται, ενώ οι κυβερνήσεις ετοιμάζονται για έναν νέο κύκλο εξοπλισμών.
Η εμπιστοσύνη καταρρέει.
Ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες ούτε η Ευρώπη θεωρούνται πλέον σταθερές δυνάμεις. Το σύστημα τρίζει.
Η μεγάλη ευκαιρία της Κίνας
Μέσα σε αυτό το χάος, η Κίνα αναδύεται ως ο μεγάλος ωφελημένος.
Προβάλλει ως «ο αξιόπιστος παίκτης», ο εμπορικός εταίρος που δεν επεμβαίνει στρατιωτικά και προσφέρει σταθερότητα.
Ο Xi Jinping έχει ξεκάθαρο στόχο: να μετατρέψει το γουάν σε παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.
Και τα στοιχεία δείχνουν ότι πλησιάζει: από σχεδόν μηδενική χρήση το 2010, σήμερα το 50% των κινεζικών συναλλαγών γίνεται σε γιουάν.
Σε λίγα χρόνια, το ποσοστό αυτό μπορεί να φτάσει το 80%.
Ακόμη και το πετρέλαιο αρχίζει να «τιμολογείται» σε κινεζικό νόμισμα – μια εξέλιξη που απειλεί ευθέως την κυριαρχία του δολαρίου.
Το μεγαλύτερο ρίσκο, σύμφωνα με τον Rogoff, είναι στρατηγικό: η έκβαση του πολέμου θα καθορίσει το μέλλον της αμερικανικής ισχύος.
Αν οι ΗΠΑ αποτύχουν να επιβληθούν και το Ιράν διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών του Hormuz, τότε μιλάμε για μια ιστορική ήττα – ίσως τη μεγαλύτερη από την εποχή του Βιετνάμ.
Σε αυτό το σενάριο, η αξιοπιστία των ΗΠΑ θα δεχθεί καίριο πλήγμα.
Οι σύμμαχοι θα αμφισβητήσουν την ισχύ τους, οι αντίπαλοι θα ενισχυθούν και το παγκόσμιο σύστημα θα εισέλθει σε φάση κατακερματισμού.
Ο Donald Trump βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της καταιγίδας.
Ο Rogoff σκιαγραφεί έναν ηγέτη υπό πίεση, με απρόβλεπτη συμπεριφορά.
«Θέλει να μείνει στην ιστορία ως ένας από τους μεγαλύτερους προέδρους.
Αυτό τον καθιστά επικίνδυνο», σημειώνει.
Το ενδεχόμενο κλιμάκωσης είναι υπαρκτό.
Μια χερσαία επέμβαση θα απαιτούσε επίσημη κήρυξη πολέμου – κάτι που θα μπορούσε να συγκεντρώσει τεράστια εξουσία στα χέρια του προέδρου.
Οι δημοκρατικές ισορροπίες δοκιμάζονται.
Πληθωριστική καταιγίδα στον ορίζοντα
Το οικονομικό σοκ δεν έχει ακόμη φανεί πλήρως. Αλλά έρχεται. Και θα είναι ισχυρό.
«Προέβλεπα ένα κύμα πληθωρισμού σε 5-10 χρόνια.
Τώρα το βλέπω να έρχεται σε 4-5», τονίζει ο Rogoff.
Οι λόγοι είναι πολλοί: ανεξέλεγκτα ελλείμματα, πολιτικές πιέσεις στις κεντρικές τράπεζες, εκτόξευση στρατιωτικών δαπανών.
Το αποτέλεσμα; Ένας νέος κύκλος ακρίβειας που θα πλήξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο.
Και όμως, οι αγορές δείχνουν –τουλάχιστον προς το παρόν– να εφησυχάζουν. Μεγάλοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί πιστεύουν ότι η κρίση θα εκτονωθεί εύκολα, ότι το Ιράν θα συμβιβαστεί και ότι όλα θα περιοριστούν σε ένα «κόστος πολέμου».
Ο Rogoff διαφωνεί κάθετα: «Αυτό που δεν βλέπουν είναι οι βαθιές γεωπολιτικές συνέπειες.
Ο Trump έχει διαταράξει μια εξαιρετικά εύθραυστη ισορροπία».
Το συμπέρασμα είναι ζοφερό: ανεξαρτήτως της έκβασης του πολέμου, ο κόσμος βαδίζει προς μεγαλύτερο κατακερματισμό, εντάσεις και οικονομική αστάθεια.
Οι παλιές βεβαιότητες καταρρέουν και μια νέα εποχή –πιο επικίνδυνη και πιο ασταθής– ανατέλλει.
Το ερώτημα δεν είναι αν θα έρθει η κρίση. Είναι πόσο βίαιη θα είναι.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών