Σχετικά Άρθρα
Καταδικασμένο το χερσαίο show των ΗΠΑ στο Ιράν - Στρατηγοί Ισραήλ: Καταρρέουμε – Διόδια στο Hormuz για έσοδα 100 δισ
Σεισμός - Το Ιράν βάζει «διόδια» στο Hormuz, επιβάλλει το κινεζικό νόμισμα - Ταπεινωτική ήττα για Trump
Με την επιβολή ενός «χαρατσιού» ύψους 2 εκατ. δολαρίων ανά πλοίο και τη δημιουργία μιας «μαύρης λίστας» εχθρικών κρατών, το Ιράν σφίγγει τη γροθιά του γύρω από τη μοναδική δίοδο για το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, το Στενό του Hormuz. Καθώς οι ΗΠΑ απαντούν με τελεσίγραφα πυρός (τα οποία ωστόσο παίρνουν… παρατάσεις) και οι ναυτιλιακές εταιρείες καταφεύγουν σε σκιώδεις πληρωμές και αλλαγές σημαιών για να γλιτώσουν τον εγκλωβισμό, ο πλανήτης κρατά την ανάσα του.
Πιο αναλυτικά, το Ιράν εργάζεται για τη δημιουργία ενός συστήματος εγκεκριμένης διέλευσης πλοίων από το Στενό, ένας στενός έλεγχος που θα μπορούσε να επεκταθεί πέραν του τρέχοντος πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι θα επιτρέπεται η διέλευση σε «μη εχθρικά» πλοία «σε συντονισμό με τις αρμόδιες ιρανικές αρχές», αλλά παραμένει το μπλόκο για πλοία των ΗΠΑ, του Ισραήλ ή οποιουσδήποτε άλλους «συμμετέχοντες στην επιθετικότητα».
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Abbas Araghchi, δήλωσε ότι το Ιράν θα επιβάλει μια νέα τάξη πραγμάτων στο Στενό μετά τον πόλεμο, επιμένοντας ότι η χώρα ασκεί κυριαρχία πάνω σε αυτά «ακόμη και αν κάποιοι θα ήθελαν να τα θεωρούν διεθνή ύδατα». «Στο μέλλον, επιδιώκουμε να θεσπίσουμε νέες ρυθμίσεις για την ασφαλή διέλευση», δήλωσε ο Araghchi στην κρατική τηλεόραση. Τέτοιοι ισχυρισμοί εγείρουν εκτεταμένα ερωτήματα σχετικά με την πρόσβαση σε μια από τις σημαντικότερες ναυτιλιακές οδούς του κόσμου καθώς και μια σειρά πρακτικών ζητημάτων που καλούνται να διαχειριστούν οι ναυτιλιακές εταιρείες.
Στρατηγικός έλεγχος και γεωγραφία
Τo Στενό του Hormuz, που έχει πλάτος μόλις 21 ναυτικά μίλια στο στενότερο σημείο τους, χωρίζονται μεταξύ των χωρικών υδάτων του Ιράν και του Ομάν. Ωστόσο, η απότομη στροφή τους και τα βουνά στην ιρανική πλευρά προσφέρουν άμεση ορατότητα στους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν για να στοχεύουν διερχόμενα πλοία. «Είναι το λιγότερο "ίσιο" στενό που υπάρχει», δήλωσε ο Tom Sharpe, πρώην διοικητής του βρετανικού ναυτικού. «Όταν διέρχεσαι, η απειλή έρχεται από παντού».
Πριν από την επίθεση των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, περίπου 135 πλοία διέρχονταν καθημερινά από την υδάτινη οδό. Όμως, μετά τα πρώτα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν, η κίνηση έχει μειωθεί δραματικά. Μεταξύ 1ης και 25ης Μαρτίου, υπήρξαν μόλις 116 διελεύσεις, σημειώνοντας πτώση 97% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του Φεβρουαρίου, σύμφωνα με την S&P Global.
Το «χαράτσι» των 2 εκατ.
Τα πλοία που πραγματοποίησαν τη διέλευση συνδέονται κυρίως με Κινέζους, Ινδούς ή πλοιοκτήτες από κράτη του Κόλπου. Αρκετά ήταν πλοία του «σκοτεινού στόλου» (dark fleet) στα οποία είχαν επιβληθεί κυρώσεις από τις δυτικές δυνάμεις για εμπορία ιρανικού πετρελαίου. Ορισμένα πλοία έχουν πληρώσει έως και 2 εκατομμύρια δολάρια στο Ιράν για να εξασφαλίσουν ασφαλή διέλευση, σύμφωνα με τη Lloyd’s List Intelligence και πηγή που γνωρίζει πλοιοκτήτη του οποίου το σκάφος τα κατάφερε.
Ο Alaeddin Boroujerdi, ανώτερο μέλος του ιρανικού κοινοβουλίου, δήλωσε την Κυριακή ότι κάθε πλοία που διέρχεται καταβάλλει τέλος 2 εκατ. δολαρίων. «Ένα νέο καθεστώς εφαρμόζεται στην υδάτινη οδό», είπε.
Η διαδικασία έγκρισης περιλαμβάνει διακρατικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν μέσω πρεσβειών, δήλωσε ο Martin Kelly της EOS Risk Group. Το πλοίο λαμβάνει στη συνέχεια έναν κωδικό, τον οποίο εκπέμπει στο κανάλι VHF 16 καθώς πλησιάζει. Παράλληλα, οι ιρανικές αρχές ελέγχουν τα έγγραφα του πλοίου, τον προορισμό του φορτίου και την εθνικότητα του πληρώματος.
Διπλωματικοί ελιγμοί
Δύο Πακιστανοί, που εμπλέκονται σε επαφές με το Ιράν δήλωσαν ότι ορισμένα πλοία τρίτων χωρών αλλάζουν σημαία σε πακιστανική για να περάσουν. Ένας διπλωμάτης περιέγραψε αυτές τις ρυθμίσεις ως «κλάδο ελαίας προς τον Trump».
Η πρεσβεία του Ιράν στη Μαδρίτη δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι «δεκτική» σε αιτήματα ισπανικών πλοίων, καθώς θεωρεί την Ισπανία «χώρα προσηλωμένη στο διεθνές δίκαιο». Ο Ισπανός πρωθυπουργός, Pedro Sanchez, ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος ηγέτης που επέκρινε τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν.
Για να πληρώσουν τη διέλευση, οι εταιρείες πρέπει να παρακάμψουν τις κυρώσεις. Η Claire McCleskey, πρώην στέλεχος του OFAC των ΗΠΑ, δήλωσε ότι το Ιράν διαθέτει ένα έτοιμο σύστημα «σκιώδους τραπεζικής» (shadow banking) μέσω εικονικών εταιρειών παγκοσμίως.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών