Ο John Bolton καλεί ανοιχτά τα αραβικά κράτη του Κόλπου να εμπλακούν ενεργά
Σε μια εξαιρετικά τεταμένη γεωπολιτική συγκυρία, με τη Μέση Ανατολή να φλέγεται και τις αγορές ενέργειας να βρίσκονται σε διαρκή νευρικότητα, ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, John Bolton, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για ένα σενάριο που θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια οικονομία: το κλείσιμο των Στενών του Hormuz από το Ιράν.
Ο Bolton προειδοποιεί ότι η δυνατότητα της Τεχεράνης να διακόψει τη ναυσιπλοΐα σε ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του κόσμου γίνεται «όλο και πιο απτή», την ώρα που η πολεμική σύγκρουση στην περιοχή εντείνεται.
Η εξέλιξη αυτή, όπως επισημαίνει, δεν αποτελεί απλώς ένα θεωρητικό ενδεχόμενο, αλλά μια πραγματική απειλή που η Ουάσινγκτον οφείλει να λάβει σοβαρά υπόψη.
Παράλληλα, αναδεικνύει το τρίπτυχο κινδύνου που εκπέμπει το Ιράν: το πυρηνικό του πρόγραμμα, οι βαλλιστικές δυνατότητες και το εκτεταμένο δίκτυο τρομοκρατικών δραστηριοτήτων.
Σε ένα περιβάλλον όπου κάθε σπίθα μπορεί να προκαλέσει έκρηξη, η διατάραξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά ήδη τροφοδοτεί άνοδο στις τιμές της ενέργειας, εντείνοντας τις ανησυχίες για παγκόσμια οικονομική αστάθεια.
Ο Bolton καλεί ανοιχτά τα αραβικά κράτη του Κόλπου να εμπλακούν ενεργά σε μια σύγκρουση κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η συμμετοχή τους είναι καθοριστική για την επίτευξη σταθερότητας.
Υπενθυμίζει μάλιστα ότι στο παρελθόν, επί εποχής του σάχη Mohammad Reza Pahlavi, οι σχέσεις μεταξύ Ιράν και αραβικών χωρών χαρακτηρίζονταν από ανταγωνισμό, αλλά όχι από εχθρότητα – σε πλήρη αντίθεση με τη σημερινή πραγματικότητα.
Σε μια ιδιαίτερα σκληρή τοποθέτηση, ο πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ επαναλαμβάνει τη θέση του υπέρ της αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, θεωρώντας τη ως τη μοναδική οδό για διαρκή ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Εκφράζει, ωστόσο, ανησυχία ότι οι χειρισμοί του Donald Trump ενδέχεται να υπονομεύσουν αυτόν τον στόχο.
Ειδικότερα, σχολιάζοντας την απόφαση του Αμερικανού προέδρου να καθυστερήσει στρατιωτικά πλήγματα κατά ιρανικών ενεργειακών εγκαταστάσεων, ο Bolton εμφανίζεται σκεπτικός ως προς τα κίνητρα.
Δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να πρόκειται είτε για μια προσπάθεια κατευνασμού των αγορών είτε για έναν τακτικό ελιγμό με στόχο την ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην περιοχή.
«Eσωτερική αποδόμηση»
Απορρίπτοντας το σενάριο χερσαίας επέμβασης μεγάλης κλίμακας, προτείνει μια στρατηγική «εσωτερικής αποδόμησης» του ιρανικού καθεστώτος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συστηματική αποδυνάμωση των κρατικών δομών και η εξουδετέρωση ηγετικών στελεχών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κατάρρευση εκ των έσω.
«Κανένα καθεστώς που δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του δεν επιβιώνει», τονίζει με νόημα.
Κοιτάζοντας την «επόμενη ημέρα», ο Bolton περιγράφει ως πιθανότερο σενάριο μια μεταβατική στρατιωτική κυβέρνηση από τον τακτικό στρατό του Ιράν – και όχι από τους Φρουρούς της Επανάστασης, η οποία θα αποκαταστήσει την τάξη και θα ανοίξει τον δρόμο για ένα νέο πολιτικό σύστημα.
Ξεκαθαρίζει, ωστόσο, ότι οποιαδήποτε λύση πρέπει να προέλθει από τον ίδιο τον ιρανικό λαό, απορρίπτοντας την επιβολή ηγεσίας «απ’ έξω».
Την ίδια στιγμή, προειδοποιεί για το εφιαλτικό σενάριο διατήρησης του υφιστάμενου καθεστώτος. Όπως επισημαίνει, ένα «πληγωμένο αλλά ζωντανό» Ιράν, με επαναφορά των πετρελαϊκών εσόδων, θα μπορούσε να ανασυγκροτήσει ταχύτατα τα πυρηνικά και πυραυλικά του προγράμματα, αλλά και το δίκτυο τρομοκρατίας του.
Το πιο ανησυχητικό;
Ότι σε μια τέτοια περίπτωση, η Τεχεράνη θα γνωρίζει με βεβαιότητα πως μπορεί να κλείσει τα Στενά του Hormuz όποτε το θελήσει, προκαλώντας τεράστιο πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία.
Κλείνοντας, ο Bolton επικαλείται μια ιστορική προειδοποίηση του Winston Churchill για την «αδυναμία της ανθρωπότητας να διδαχθεί», επισημαίνοντας ότι επί δεκαετίες η διεθνής κοινότητα αποφεύγει να αντιμετωπίσει έγκαιρα το ιρανικό ζήτημα – μέχρι τη στιγμή που αυτό μετατρέπεται σε υπαρξιακή απειλή.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν ο κίνδυνος υπάρχει.
Αλλά πόσο κοντά βρισκόμαστε στη στιγμή που θα γίνει πραγματικότητα.
www.bankingnews.gr
Ο Bolton προειδοποιεί ότι η δυνατότητα της Τεχεράνης να διακόψει τη ναυσιπλοΐα σε ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του κόσμου γίνεται «όλο και πιο απτή», την ώρα που η πολεμική σύγκρουση στην περιοχή εντείνεται.
Η εξέλιξη αυτή, όπως επισημαίνει, δεν αποτελεί απλώς ένα θεωρητικό ενδεχόμενο, αλλά μια πραγματική απειλή που η Ουάσινγκτον οφείλει να λάβει σοβαρά υπόψη.
Παράλληλα, αναδεικνύει το τρίπτυχο κινδύνου που εκπέμπει το Ιράν: το πυρηνικό του πρόγραμμα, οι βαλλιστικές δυνατότητες και το εκτεταμένο δίκτυο τρομοκρατικών δραστηριοτήτων.
Σε ένα περιβάλλον όπου κάθε σπίθα μπορεί να προκαλέσει έκρηξη, η διατάραξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά ήδη τροφοδοτεί άνοδο στις τιμές της ενέργειας, εντείνοντας τις ανησυχίες για παγκόσμια οικονομική αστάθεια.
Ο Bolton καλεί ανοιχτά τα αραβικά κράτη του Κόλπου να εμπλακούν ενεργά σε μια σύγκρουση κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η συμμετοχή τους είναι καθοριστική για την επίτευξη σταθερότητας.
Υπενθυμίζει μάλιστα ότι στο παρελθόν, επί εποχής του σάχη Mohammad Reza Pahlavi, οι σχέσεις μεταξύ Ιράν και αραβικών χωρών χαρακτηρίζονταν από ανταγωνισμό, αλλά όχι από εχθρότητα – σε πλήρη αντίθεση με τη σημερινή πραγματικότητα.
Σε μια ιδιαίτερα σκληρή τοποθέτηση, ο πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ επαναλαμβάνει τη θέση του υπέρ της αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, θεωρώντας τη ως τη μοναδική οδό για διαρκή ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Εκφράζει, ωστόσο, ανησυχία ότι οι χειρισμοί του Donald Trump ενδέχεται να υπονομεύσουν αυτόν τον στόχο.
Ειδικότερα, σχολιάζοντας την απόφαση του Αμερικανού προέδρου να καθυστερήσει στρατιωτικά πλήγματα κατά ιρανικών ενεργειακών εγκαταστάσεων, ο Bolton εμφανίζεται σκεπτικός ως προς τα κίνητρα.
Δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να πρόκειται είτε για μια προσπάθεια κατευνασμού των αγορών είτε για έναν τακτικό ελιγμό με στόχο την ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην περιοχή.
«Eσωτερική αποδόμηση»
Απορρίπτοντας το σενάριο χερσαίας επέμβασης μεγάλης κλίμακας, προτείνει μια στρατηγική «εσωτερικής αποδόμησης» του ιρανικού καθεστώτος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συστηματική αποδυνάμωση των κρατικών δομών και η εξουδετέρωση ηγετικών στελεχών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κατάρρευση εκ των έσω.
«Κανένα καθεστώς που δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του δεν επιβιώνει», τονίζει με νόημα.
Κοιτάζοντας την «επόμενη ημέρα», ο Bolton περιγράφει ως πιθανότερο σενάριο μια μεταβατική στρατιωτική κυβέρνηση από τον τακτικό στρατό του Ιράν – και όχι από τους Φρουρούς της Επανάστασης, η οποία θα αποκαταστήσει την τάξη και θα ανοίξει τον δρόμο για ένα νέο πολιτικό σύστημα.
Ξεκαθαρίζει, ωστόσο, ότι οποιαδήποτε λύση πρέπει να προέλθει από τον ίδιο τον ιρανικό λαό, απορρίπτοντας την επιβολή ηγεσίας «απ’ έξω».
Την ίδια στιγμή, προειδοποιεί για το εφιαλτικό σενάριο διατήρησης του υφιστάμενου καθεστώτος. Όπως επισημαίνει, ένα «πληγωμένο αλλά ζωντανό» Ιράν, με επαναφορά των πετρελαϊκών εσόδων, θα μπορούσε να ανασυγκροτήσει ταχύτατα τα πυρηνικά και πυραυλικά του προγράμματα, αλλά και το δίκτυο τρομοκρατίας του.
Το πιο ανησυχητικό;
Ότι σε μια τέτοια περίπτωση, η Τεχεράνη θα γνωρίζει με βεβαιότητα πως μπορεί να κλείσει τα Στενά του Hormuz όποτε το θελήσει, προκαλώντας τεράστιο πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία.
Κλείνοντας, ο Bolton επικαλείται μια ιστορική προειδοποίηση του Winston Churchill για την «αδυναμία της ανθρωπότητας να διδαχθεί», επισημαίνοντας ότι επί δεκαετίες η διεθνής κοινότητα αποφεύγει να αντιμετωπίσει έγκαιρα το ιρανικό ζήτημα – μέχρι τη στιγμή που αυτό μετατρέπεται σε υπαρξιακή απειλή.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν ο κίνδυνος υπάρχει.
Αλλά πόσο κοντά βρισκόμαστε στη στιγμή που θα γίνει πραγματικότητα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών