Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η ένταση γύρω από το Ιράν και ο κίνδυνος πλήρους αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα…
Μια νέα παγκόσμια ενεργειακή καταιγίδα φαίνεται να σχηματίζεται στον ορίζοντα.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η ένταση γύρω από το Ιράν και ο κίνδυνος πλήρους αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που απειλεί να πυροδοτήσει τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή κρίση στην ιστορία.
Και ενώ οι αγορές τρέμουν μπροστά στο ενδεχόμενο ενός ενεργειακού σοκ, ένας μεγάλος κερδισμένος αναδύεται από το χάος: η Ρωσία.
Αναλυτές των Financial Times καταλήγουν σε ένα εντυπωσιακό συμπέρασμα: η Μόσχα εξελίσσεται στον βασικό ωφελημένο της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου διοχετεύει καθημερινά τεράστια ποσά στον ρωσικό προϋπολογισμό.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, η Ρωσία εισπράττει επιπλέον 110 έως 160 εκατομμύρια δολάρια ημερησίως χάρη στην άνοδο των τιμών.
Μόλις στις πρώτες 12 ημέρες της σύγκρουσης, τα επιπλέον έσοδα για τη Μόσχα υπολογίζονται ήδη μεταξύ 1,3 και 1,9 δισ. δολαρίων.
Έκρηξη στη ζήτηση για ρωσικό πετρέλαιο
Η γεωπολιτική ένταση έχει δημιουργήσει μια άνευ προηγουμένου αναταραχή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Η ζήτηση για ρωσικό πετρέλαιο εκτινάσσεται, καθώς σημαντικές ποσότητες πετρελαίου παραμένουν εγκλωβισμένες σε δεξαμενόπλοια κοντά στο Στενό του Hormuz.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι μόνο τον Μάρτιο τα πρόσθετα έσοδα της Ρωσίας θα μπορούσαν να φτάσουν 3,3 έως 4,9 δισ. δολάρια, εφόσον η μέση τιμή κυμανθεί μεταξύ 70 και 80 δολαρίων ανά βαρέλι.
Τα ποσά αυτά αναμένεται να καταγραφούν στον προϋπολογισμό τον Απρίλιο, καθώς τα έσοδα του Μαρτίου υπολογίζονται με βάση τη μέση τιμή του Φεβρουαρίου, η οποία ήταν μόλις 45 δολάρια ανά βαρέλι.
Ιστορικά υψηλά για το ρωσικό Urals
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή αν ληφθεί υπόψη η τιμή του ρωσικού πετρελαίου Urals, η οποία έφτασε τα 85 δολάρια ανά βαρέλι – το υψηλότερο επίπεδο από το 2022.
Όπως σημειώνει ο Robin Brooks, ανώτερος συνεργάτης στο πρόγραμμα Παγκόσμιας Οικονομίας και Ανάπτυξης του Brookings Institution, οι τιμές αυτές ουσιαστικά ακυρώνουν στην πράξη τον μηχανισμό κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις ναυτιλιακές υπηρεσίες προς τη Ρωσία.
Με άλλα λόγια, οι αγορές βρίσκουν τρόπο να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο ακόμη και υπό καθεστώς κυρώσεων.
Προειδοποίηση για τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση
Ο Kirill Dmitriev, ειδικός εκπρόσωπος του Ρώσου προέδρου και επικεφαλής του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων, προειδοποίησε ότι ο κόσμος ενδέχεται να βρίσκεται μπροστά στην μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία.
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι περίπου 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου βρίσκεται σήμερα μπλοκαρισμένο σε δεξαμενόπλοια λόγω της έντασης στο Στενό του Hormuz.
Το αποτέλεσμα είναι μια αλυσιδωτή αντίδραση: Η Ινδία αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο ακόμη και από αποθηκευμένα φορτία σε δεξαμενόπλοια.
Η Κίνα, που βασιζόταν κυρίως στη Σαουδική Αραβία, στρέφεται μαζικά στη Ρωσία.
Οι τιμές αυξάνονται με ταχύτητα που θυμίζει τις πιο σκοτεινές περιόδους της ενεργειακής ιστορίας.
Παρέμβαση των ΗΠΑ για να πέσουν οι τιμές
Οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται ότι έχουν ήδη αντιληφθεί τον κίνδυνο.
Η Ουάσιγκτον ενέκρινε την πώληση ρωσικού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου που είχαν φορτωθεί σε πλοία έως τις 12 Μαρτίου 2026.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent δήλωσε ότι η απόφαση αυτή έχει στόχο να μειώσει την πίεση στις διεθνείς αγορές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Donald Trump «λαμβάνει αποφασιστικά μέτρα ώστε να διατηρηθούν χαμηλές οι τιμές της ενέργειας».
Ωστόσο, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια προσπάθεια καθησυχασμού των αγορών, που αντιδρούν έντονα τόσο στις στρατιωτικές εξελίξεις όσο και στις πολιτικές δηλώσεις.
Αγορά σε πανικό
Ο κορυφαίος αναλυτής Igor Yushkov εκτιμά ότι η αγορά πετρελαίου βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονου στρες.
Όπως σημειώνει, η τιμή του ρωσικού πετρελαίου που τον Φεβρουάριο βρισκόταν κάτω από τα 60 δολάρια ανά βαρέλι, πλέον ξεπερνά τα 100 δολάρια σε ορισμένες συναλλαγές.
Παράλληλα, η ζήτηση για ρωσικά φορτία έχει εκτοξευθεί, με αποτέλεσμα ακόμη και χώρες που παραδοσιακά προμηθεύονταν πετρέλαιο από τη Μέση Ανατολή να στρέφονται στη Μόσχα.
Χαρακτηριστικό είναι ότι, μετά την προσωρινή άδεια των ΗΠΑ προς την Ινδία για αύξηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, ινδικές εταιρείες υπέγραψαν συμβάσεις για 30 εκατομμύρια βαρέλια μέσα σε μόλις πέντε ημέρες — ποσότητα αντίστοιχη με ολόκληρο τον Φεβρουάριο.
Επιστροφή στον εφιάλτη του 1973;
Οι εξελίξεις θυμίζουν όλο και περισσότερο την πετρελαϊκή κρίση του 1973-1974, όταν η αραβοϊσραηλινή σύγκρουση προκάλεσε παγκόσμια έλλειψη καυσίμων.
Τότε, εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη εγκατέλειψαν προσωρινά τα αυτοκίνητά τους επειδή απλώς δεν μπορούσαν να βρουν βενζίνη.
Η κρίση εκείνη άλλαξε την παγκόσμια οικονομία: επιταχύνθηκε η ανάπτυξη μικρών αυτοκινήτων, ενισχύθηκαν οι πολιτικές ενεργειακής εξοικονόμησης και άνοιξε ο δρόμος για νέες τεχνολογίες.
Θα καλυφθεί το έλλειμμα της Ρωσίας;
Παρά τα μεγάλα κέρδη, η ρωσική οικονομία αντιμετώπισε σημαντικές πιέσεις στις αρχές του έτους.
Η τιμή του ρωσικού πετρελαίου είχε πέσει έως και στα 44 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ ο προϋπολογισμός είχε καταρτιστεί με βάση τα 59 δολάρια.
Το αποτέλεσμα ήταν το δημοσιονομικό έλλειμμα να ξεπεράσει τα 3 τρισεκατομμύρια ρούβλια.
Το ερώτημα που τώρα κυριαρχεί είναι αν η εκρηκτική άνοδος των τιμών θα καλύψει τελικά αυτή τη «μαύρη τρύπα».
Η απάντηση αναμένεται να δοθεί τον Απρίλιο, όταν θα φανεί το πραγματικό ύψος των εσόδων από τις πρόσφατες πωλήσεις.
Μέχρι τότε, η παγκόσμια αγορά ενέργειας παραμένει σε κατάσταση συναγερμού.
Και αν η ένταση στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί, πολλοί φοβούνται ότι η ανθρωπότητα μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια ενεργειακή κρίση ιστορικών διαστάσεων.
www.bankingnews.gr
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η ένταση γύρω από το Ιράν και ο κίνδυνος πλήρους αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που απειλεί να πυροδοτήσει τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή κρίση στην ιστορία.
Και ενώ οι αγορές τρέμουν μπροστά στο ενδεχόμενο ενός ενεργειακού σοκ, ένας μεγάλος κερδισμένος αναδύεται από το χάος: η Ρωσία.
Αναλυτές των Financial Times καταλήγουν σε ένα εντυπωσιακό συμπέρασμα: η Μόσχα εξελίσσεται στον βασικό ωφελημένο της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου διοχετεύει καθημερινά τεράστια ποσά στον ρωσικό προϋπολογισμό.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, η Ρωσία εισπράττει επιπλέον 110 έως 160 εκατομμύρια δολάρια ημερησίως χάρη στην άνοδο των τιμών.
Μόλις στις πρώτες 12 ημέρες της σύγκρουσης, τα επιπλέον έσοδα για τη Μόσχα υπολογίζονται ήδη μεταξύ 1,3 και 1,9 δισ. δολαρίων.
Έκρηξη στη ζήτηση για ρωσικό πετρέλαιο
Η γεωπολιτική ένταση έχει δημιουργήσει μια άνευ προηγουμένου αναταραχή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Η ζήτηση για ρωσικό πετρέλαιο εκτινάσσεται, καθώς σημαντικές ποσότητες πετρελαίου παραμένουν εγκλωβισμένες σε δεξαμενόπλοια κοντά στο Στενό του Hormuz.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι μόνο τον Μάρτιο τα πρόσθετα έσοδα της Ρωσίας θα μπορούσαν να φτάσουν 3,3 έως 4,9 δισ. δολάρια, εφόσον η μέση τιμή κυμανθεί μεταξύ 70 και 80 δολαρίων ανά βαρέλι.
Τα ποσά αυτά αναμένεται να καταγραφούν στον προϋπολογισμό τον Απρίλιο, καθώς τα έσοδα του Μαρτίου υπολογίζονται με βάση τη μέση τιμή του Φεβρουαρίου, η οποία ήταν μόλις 45 δολάρια ανά βαρέλι.
Ιστορικά υψηλά για το ρωσικό Urals
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή αν ληφθεί υπόψη η τιμή του ρωσικού πετρελαίου Urals, η οποία έφτασε τα 85 δολάρια ανά βαρέλι – το υψηλότερο επίπεδο από το 2022.
Όπως σημειώνει ο Robin Brooks, ανώτερος συνεργάτης στο πρόγραμμα Παγκόσμιας Οικονομίας και Ανάπτυξης του Brookings Institution, οι τιμές αυτές ουσιαστικά ακυρώνουν στην πράξη τον μηχανισμό κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις ναυτιλιακές υπηρεσίες προς τη Ρωσία.
Με άλλα λόγια, οι αγορές βρίσκουν τρόπο να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο ακόμη και υπό καθεστώς κυρώσεων.
Προειδοποίηση για τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση
Ο Kirill Dmitriev, ειδικός εκπρόσωπος του Ρώσου προέδρου και επικεφαλής του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων, προειδοποίησε ότι ο κόσμος ενδέχεται να βρίσκεται μπροστά στην μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία.
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι περίπου 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου βρίσκεται σήμερα μπλοκαρισμένο σε δεξαμενόπλοια λόγω της έντασης στο Στενό του Hormuz.
Το αποτέλεσμα είναι μια αλυσιδωτή αντίδραση: Η Ινδία αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο ακόμη και από αποθηκευμένα φορτία σε δεξαμενόπλοια.
Η Κίνα, που βασιζόταν κυρίως στη Σαουδική Αραβία, στρέφεται μαζικά στη Ρωσία.
Οι τιμές αυξάνονται με ταχύτητα που θυμίζει τις πιο σκοτεινές περιόδους της ενεργειακής ιστορίας.
Παρέμβαση των ΗΠΑ για να πέσουν οι τιμές
Οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται ότι έχουν ήδη αντιληφθεί τον κίνδυνο.
Η Ουάσιγκτον ενέκρινε την πώληση ρωσικού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου που είχαν φορτωθεί σε πλοία έως τις 12 Μαρτίου 2026.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent δήλωσε ότι η απόφαση αυτή έχει στόχο να μειώσει την πίεση στις διεθνείς αγορές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Donald Trump «λαμβάνει αποφασιστικά μέτρα ώστε να διατηρηθούν χαμηλές οι τιμές της ενέργειας».
Ωστόσο, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια προσπάθεια καθησυχασμού των αγορών, που αντιδρούν έντονα τόσο στις στρατιωτικές εξελίξεις όσο και στις πολιτικές δηλώσεις.
Αγορά σε πανικό
Ο κορυφαίος αναλυτής Igor Yushkov εκτιμά ότι η αγορά πετρελαίου βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονου στρες.
Όπως σημειώνει, η τιμή του ρωσικού πετρελαίου που τον Φεβρουάριο βρισκόταν κάτω από τα 60 δολάρια ανά βαρέλι, πλέον ξεπερνά τα 100 δολάρια σε ορισμένες συναλλαγές.
Παράλληλα, η ζήτηση για ρωσικά φορτία έχει εκτοξευθεί, με αποτέλεσμα ακόμη και χώρες που παραδοσιακά προμηθεύονταν πετρέλαιο από τη Μέση Ανατολή να στρέφονται στη Μόσχα.
Χαρακτηριστικό είναι ότι, μετά την προσωρινή άδεια των ΗΠΑ προς την Ινδία για αύξηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, ινδικές εταιρείες υπέγραψαν συμβάσεις για 30 εκατομμύρια βαρέλια μέσα σε μόλις πέντε ημέρες — ποσότητα αντίστοιχη με ολόκληρο τον Φεβρουάριο.
Επιστροφή στον εφιάλτη του 1973;
Οι εξελίξεις θυμίζουν όλο και περισσότερο την πετρελαϊκή κρίση του 1973-1974, όταν η αραβοϊσραηλινή σύγκρουση προκάλεσε παγκόσμια έλλειψη καυσίμων.
Τότε, εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη εγκατέλειψαν προσωρινά τα αυτοκίνητά τους επειδή απλώς δεν μπορούσαν να βρουν βενζίνη.
Η κρίση εκείνη άλλαξε την παγκόσμια οικονομία: επιταχύνθηκε η ανάπτυξη μικρών αυτοκινήτων, ενισχύθηκαν οι πολιτικές ενεργειακής εξοικονόμησης και άνοιξε ο δρόμος για νέες τεχνολογίες.
Θα καλυφθεί το έλλειμμα της Ρωσίας;
Παρά τα μεγάλα κέρδη, η ρωσική οικονομία αντιμετώπισε σημαντικές πιέσεις στις αρχές του έτους.
Η τιμή του ρωσικού πετρελαίου είχε πέσει έως και στα 44 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ ο προϋπολογισμός είχε καταρτιστεί με βάση τα 59 δολάρια.
Το αποτέλεσμα ήταν το δημοσιονομικό έλλειμμα να ξεπεράσει τα 3 τρισεκατομμύρια ρούβλια.
Το ερώτημα που τώρα κυριαρχεί είναι αν η εκρηκτική άνοδος των τιμών θα καλύψει τελικά αυτή τη «μαύρη τρύπα».
Η απάντηση αναμένεται να δοθεί τον Απρίλιο, όταν θα φανεί το πραγματικό ύψος των εσόδων από τις πρόσφατες πωλήσεις.
Μέχρι τότε, η παγκόσμια αγορά ενέργειας παραμένει σε κατάσταση συναγερμού.
Και αν η ένταση στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί, πολλοί φοβούνται ότι η ανθρωπότητα μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια ενεργειακή κρίση ιστορικών διαστάσεων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών