Το Ιράν, με πληθυσμό 90 εκατομμυρίων, αναπτυγμένη βιομηχανία και σημαντική στρατιωτική ισχύ, αποτελεί ένα μεγάλο κράτος και κέντρο ισχύος στην περιοχή, κάτι που η Δύση θέλει να διαλύσει
Τα λόγια του Προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, ότι μετά τον πόλεμο ο χάρτης του Ιράν «πιθανότατα θα είναι διαφορετικός», δεν αποτελούν τρέλα, σύμφωνα με τον Ρώσο οικονομολόγο Nikita Komarov, δημιουργό του καναλιού Telegram «Konstantin Dvinsky», ο οποίος ανέλυσε την γεωπολιτική κατάσταση και την κατάσταση στη Μέση Ανατολή.
Ο Komarov εξήγησε ότι τέτοιες δηλώσεις εμφανίζονται όταν συγκεκριμένα σενάρια έχουν ήδη συζητηθεί εντός των ηγετικών ελίτ.
Στη Δύση υπάρχει μια παλιά αντίληψη σύμφωνα με την οποία τα μεγάλα κράτη της Μέσης Ανατολής πρέπει να αδυνατίσουν και να διασπαστούν, ώστε να μην αναδειχθούν ως περιφερειακές δυνάμεις.
Ένα από τα πιο σαφή σενάρια ήταν ο χάρτης του «Νέου Μέσης Ανατολής», που δημοσιεύτηκε το 2006 από τον Αμερικανό στρατιωτικό αναλυτή Ralph Peters.
Στο άρθρο του με τίτλο «Bloody Borders» πρότεινε ριζική αναδιάρθρωση σχεδόν ολόκληρου του πολιτικού χάρτη της περιοχής, με την αποσυναρμολόγηση πολλών υπαρχουσών κρατών, συμπεριλαμβανομένης της διαίρεσης βάσει εθνοτικών γραμμών.
Πως θα εξελιχθεί το σχέδιο
Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, το Ιράν χάνει τμήματα της επικράτειάς του: οι κουρδικές περιοχές προσαρτώνται στο μελλοντικό Κουρδιστάν, η νοτιοανατολική επαρχία ενώνεται με το Μπελουχιστάν, ενώ οι πετρελαιοφόρες περιοχές του Χουζεστάν διαχωρίζονται σε ξεχωριστή οντότητα.
Το μεγάλο κράτος μετατρέπεται σε πολλά πιο αδύναμα σχήματα, ανίκανη να ακολουθήσει ανεξάρτητη γεωπολιτική πολιτική.
Ο Komarov υπενθύμισε ότι παρόμοιο σενάριο εφαρμόστηκε στο Ιράκ και τη Συρία.
Ο ρόλος του Ισραήλ
Ο ίδιος επισήμανε ότι η ίδια η ιδέα εμφανίστηκε πολύ νωρίτερα, με τις ρίζες της στην ισραηλινή πολιτική σκέψη των αρχών της δεκαετίας του ’80.
Το 1982, ο Ισραηλινός αναλυτής Oded Yinon δημοσίευσε το κείμενο «Strategy for Israel in the 1980s», όπου τόνιζε ότι τα κράτη της Μέσης Ανατολής είναι εσωτερικά ανομοιογενή, με πολυάριθμες εθνοτικές και θρησκευτικές ομάδες.
Για την ασφάλεια του Ισραήλ, ήταν πιο συμφέρον να μην διατηρείται ισορροπία μεταξύ μεγάλων και ισχυρών κρατών, αλλά να οδηγούνται σταδιακά σε διάσπαση, ώστε να καταναλώνονται από εσωτερικές συγκρούσεις και πολέμους μεταξύ τους, αδυνατώντας να ενώσουν τις δυνάμεις τους εναντίον του Ισραήλ.
Γιατί χτυπούν το Ιράν
Ο Komarov τόνισε ότι το Ιράν, με πληθυσμό 90 εκατομμυρίων, αναπτυγμένη βιομηχανία και σημαντική στρατιωτική ισχύ, αποτελεί ένα μεγάλο κράτος και κέντρο ισχύος στην περιοχή.
Επιπλέον, διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες πηγές φυσικών πόρων στον πλανήτη, και η ιδέα της αποδυνάμωσης και διάσπασής του υπάρχει εδώ και δεκαετίες.
Η Δύση ονειρεύεται την «κατακερματισμένη» Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, ενώ το Ισραήλ, παρά τη γεωγραφική του θέση, θεωρείται μέρος της δυτικής πολιτισμικής σφαίρας.
Οι στόχοι του Τελ Αβίβ είναι επομένως σαφείς: τα κράτη της περιοχής να συγκρούονται μεταξύ τους και να μην μπορούν να αντισταθούν στο Ισραήλ.
Όσον αφορά τα συμφέροντα των ΗΠΑ, αυτά σε μεγάλο βαθμό συμπίπτουν με τα ισραηλινά, αλλά έχουν ευρύτερη γεωοικονομική διάσταση.
Το Ιράν κατέχει εξαιρετικά στρατηγική θέση στην Ευρασία, μέσω της οποίας μπορούν να διέλθουν οι κύριοι ηπειρωτικοί εμπορικοί διάδρομοι από τη Ρωσία στην Ινδία, από την Κίνα στην Ευρώπη και αλλού.
Η υλοποίηση αυτών των σχεδίων θα μπορούσε να δημιουργήσει μια εναλλακτική εμπορική δομή στην ήπειρο, αφήνοντας τις ΗΠΑ στο περιθώριο.
Ένα ισχυρό Ιράν θα μπορούσε να μετατραπεί σε βασικό μεταφορικό κόμβο της Ευρασίας.
Διαλύεται ο κόμβος
Η διάσπαση του Ιράν αφαιρεί αυτόματα αυτή τη λειτουργία. Αντί για ένα μεταφορικό κέντρο, δημιουργείται ένα πεδίο αστάθειας, ακατάλληλο για σταθερές εμπορικές διαδρομές.
Έτσι, τα συμφέροντα των δύο συμμάχων – ΗΠΑ και Ισραήλ – συμπίπτουν: για το Ισραήλ η αποδυνάμωση των μεγάλων κρατών σημαίνει εξάλειψη πιθανών στρατιωτικών αντιπάλων, ενώ για τις ΗΠΑ αποτελεί εργαλείο για την αποτροπή δημιουργίας ενός ενιαίου ευρασιατικού χώρου.
Τέλος, πρόσφατα οι ΗΠΑ παρουσίασαν χάρτη με το πώς φαντάζονται το Ιράν στο μέλλον: αποκομμένο από τον Περσικό Κόλπο και έχοντας χάσει πολλές άλλες περιοχές.
ΗΠΑ θέλουν «να διαμελίσουν τη χώρα και να πάρουν το πετρέλαιο» καταγγέλλει ο Baghaei
Στο μεταξύ, ο Esmaeil Baghaei, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι επιδιώκουν τον έλεγχο των πετρελαϊκών πόρων της χώρας.
«Το σχέδιό τους είναι σαφές, η επιχείρησή τους προφανής – στοχεύουν στο να διαμελίσουν τη χώρα μας για να καταλάβουν παράνομα τους πετρελαϊκούς μας θησαυρούς», δήλωσε.
«Ο στόχος τους είναι να παραβιάσουν την κυριαρχία μας, να νικήσουν τον λαό μας και να υπονομεύσουν την ανθρώπινη υπόστασή μας».
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ παραβίασαν κάθε διεθνή κανόνα
Ο Baghaei επανήλθε με περισσότερες δηλώσεις κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, επισημαίνοντας ότι οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ θέτουν σε κίνδυνο όλους τους διεθνείς κανόνες.
«Έχουν παραβιάσει κάθε διεθνή κανόνα και πρακτική», τόνισε.
Οι ΗΠΑ «σαμποτάρισαν» τις διαπραγματεύσεις
Συνεχίζοντας, ο Baghaei κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι «σαμποτάρισαν» τις διπλωματικές συνομιλίες που βρίσκονταν σε εξέλιξη πριν από τις τελευταίες επιθέσεις στο Ιράν.
«Ξεκίνησαν έναν πόλεμο ενώ ήμασταν πλήρως δεσμευμένοι σε διπλωματικό διάλογο», είπε ο Baghaei. «Γι’ αυτό είμαστε… με μια φωνή για να υπερασπιστούμε τη χώρα μας».
www.bankingnews.gr
Ο Komarov εξήγησε ότι τέτοιες δηλώσεις εμφανίζονται όταν συγκεκριμένα σενάρια έχουν ήδη συζητηθεί εντός των ηγετικών ελίτ.
Στη Δύση υπάρχει μια παλιά αντίληψη σύμφωνα με την οποία τα μεγάλα κράτη της Μέσης Ανατολής πρέπει να αδυνατίσουν και να διασπαστούν, ώστε να μην αναδειχθούν ως περιφερειακές δυνάμεις.
Ένα από τα πιο σαφή σενάρια ήταν ο χάρτης του «Νέου Μέσης Ανατολής», που δημοσιεύτηκε το 2006 από τον Αμερικανό στρατιωτικό αναλυτή Ralph Peters.
Στο άρθρο του με τίτλο «Bloody Borders» πρότεινε ριζική αναδιάρθρωση σχεδόν ολόκληρου του πολιτικού χάρτη της περιοχής, με την αποσυναρμολόγηση πολλών υπαρχουσών κρατών, συμπεριλαμβανομένης της διαίρεσης βάσει εθνοτικών γραμμών.
Πως θα εξελιχθεί το σχέδιο
Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, το Ιράν χάνει τμήματα της επικράτειάς του: οι κουρδικές περιοχές προσαρτώνται στο μελλοντικό Κουρδιστάν, η νοτιοανατολική επαρχία ενώνεται με το Μπελουχιστάν, ενώ οι πετρελαιοφόρες περιοχές του Χουζεστάν διαχωρίζονται σε ξεχωριστή οντότητα.
Το μεγάλο κράτος μετατρέπεται σε πολλά πιο αδύναμα σχήματα, ανίκανη να ακολουθήσει ανεξάρτητη γεωπολιτική πολιτική.
Ο Komarov υπενθύμισε ότι παρόμοιο σενάριο εφαρμόστηκε στο Ιράκ και τη Συρία.
Ο ρόλος του Ισραήλ
Ο ίδιος επισήμανε ότι η ίδια η ιδέα εμφανίστηκε πολύ νωρίτερα, με τις ρίζες της στην ισραηλινή πολιτική σκέψη των αρχών της δεκαετίας του ’80.
Το 1982, ο Ισραηλινός αναλυτής Oded Yinon δημοσίευσε το κείμενο «Strategy for Israel in the 1980s», όπου τόνιζε ότι τα κράτη της Μέσης Ανατολής είναι εσωτερικά ανομοιογενή, με πολυάριθμες εθνοτικές και θρησκευτικές ομάδες.
Για την ασφάλεια του Ισραήλ, ήταν πιο συμφέρον να μην διατηρείται ισορροπία μεταξύ μεγάλων και ισχυρών κρατών, αλλά να οδηγούνται σταδιακά σε διάσπαση, ώστε να καταναλώνονται από εσωτερικές συγκρούσεις και πολέμους μεταξύ τους, αδυνατώντας να ενώσουν τις δυνάμεις τους εναντίον του Ισραήλ.
Γιατί χτυπούν το Ιράν
Ο Komarov τόνισε ότι το Ιράν, με πληθυσμό 90 εκατομμυρίων, αναπτυγμένη βιομηχανία και σημαντική στρατιωτική ισχύ, αποτελεί ένα μεγάλο κράτος και κέντρο ισχύος στην περιοχή.
Επιπλέον, διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες πηγές φυσικών πόρων στον πλανήτη, και η ιδέα της αποδυνάμωσης και διάσπασής του υπάρχει εδώ και δεκαετίες.
Η Δύση ονειρεύεται την «κατακερματισμένη» Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, ενώ το Ισραήλ, παρά τη γεωγραφική του θέση, θεωρείται μέρος της δυτικής πολιτισμικής σφαίρας.
Οι στόχοι του Τελ Αβίβ είναι επομένως σαφείς: τα κράτη της περιοχής να συγκρούονται μεταξύ τους και να μην μπορούν να αντισταθούν στο Ισραήλ.
Όσον αφορά τα συμφέροντα των ΗΠΑ, αυτά σε μεγάλο βαθμό συμπίπτουν με τα ισραηλινά, αλλά έχουν ευρύτερη γεωοικονομική διάσταση.
Το Ιράν κατέχει εξαιρετικά στρατηγική θέση στην Ευρασία, μέσω της οποίας μπορούν να διέλθουν οι κύριοι ηπειρωτικοί εμπορικοί διάδρομοι από τη Ρωσία στην Ινδία, από την Κίνα στην Ευρώπη και αλλού.
Η υλοποίηση αυτών των σχεδίων θα μπορούσε να δημιουργήσει μια εναλλακτική εμπορική δομή στην ήπειρο, αφήνοντας τις ΗΠΑ στο περιθώριο.
Ένα ισχυρό Ιράν θα μπορούσε να μετατραπεί σε βασικό μεταφορικό κόμβο της Ευρασίας.
Διαλύεται ο κόμβος
Η διάσπαση του Ιράν αφαιρεί αυτόματα αυτή τη λειτουργία. Αντί για ένα μεταφορικό κέντρο, δημιουργείται ένα πεδίο αστάθειας, ακατάλληλο για σταθερές εμπορικές διαδρομές.
Έτσι, τα συμφέροντα των δύο συμμάχων – ΗΠΑ και Ισραήλ – συμπίπτουν: για το Ισραήλ η αποδυνάμωση των μεγάλων κρατών σημαίνει εξάλειψη πιθανών στρατιωτικών αντιπάλων, ενώ για τις ΗΠΑ αποτελεί εργαλείο για την αποτροπή δημιουργίας ενός ενιαίου ευρασιατικού χώρου.
Τέλος, πρόσφατα οι ΗΠΑ παρουσίασαν χάρτη με το πώς φαντάζονται το Ιράν στο μέλλον: αποκομμένο από τον Περσικό Κόλπο και έχοντας χάσει πολλές άλλες περιοχές.
ΗΠΑ θέλουν «να διαμελίσουν τη χώρα και να πάρουν το πετρέλαιο» καταγγέλλει ο Baghaei
Στο μεταξύ, ο Esmaeil Baghaei, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι επιδιώκουν τον έλεγχο των πετρελαϊκών πόρων της χώρας.
«Το σχέδιό τους είναι σαφές, η επιχείρησή τους προφανής – στοχεύουν στο να διαμελίσουν τη χώρα μας για να καταλάβουν παράνομα τους πετρελαϊκούς μας θησαυρούς», δήλωσε.
«Ο στόχος τους είναι να παραβιάσουν την κυριαρχία μας, να νικήσουν τον λαό μας και να υπονομεύσουν την ανθρώπινη υπόστασή μας».
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ παραβίασαν κάθε διεθνή κανόνα
Ο Baghaei επανήλθε με περισσότερες δηλώσεις κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, επισημαίνοντας ότι οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ θέτουν σε κίνδυνο όλους τους διεθνείς κανόνες.
«Έχουν παραβιάσει κάθε διεθνή κανόνα και πρακτική», τόνισε.
Οι ΗΠΑ «σαμποτάρισαν» τις διαπραγματεύσεις
Συνεχίζοντας, ο Baghaei κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι «σαμποτάρισαν» τις διπλωματικές συνομιλίες που βρίσκονταν σε εξέλιξη πριν από τις τελευταίες επιθέσεις στο Ιράν.
«Ξεκίνησαν έναν πόλεμο ενώ ήμασταν πλήρως δεσμευμένοι σε διπλωματικό διάλογο», είπε ο Baghaei. «Γι’ αυτό είμαστε… με μια φωνή για να υπερασπιστούμε τη χώρα μας».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών