Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή φέρνει στο επίκεντρο το Στενό του Hormuz, ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της παγκόσμιας οικονομίας. Η διακοπή της ναυσιπλοΐας στη στρατηγική αυτή θαλάσσια αρτηρία, από την οποία περνά περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και μεγάλο μέρος των μεταφορών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), προκαλεί ήδη ανησυχία στις αγορές ενέργειας και μεταφορών. Οι πιθανές επιπτώσεις όμως δεν περιορίζονται στα καύσιμα, καθώς από τη διαδρομή αυτή μεταφέρονται επίσης βασικές πρώτες ύλες και λιπάσματα, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο για ένα ευρύτερο ντόμινο αυξήσεων σε τρόφιμα, βιομηχανικά προϊόντα και μεταφορές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ντόμινο επιπτώσεων
Τυχόν διαταραχές στο εμπόριο κατά μήκος αυτής της κρίσιμης θαλάσσιας αρτηρίας, που διαχειρίζεται το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και το 20% των μεταφορών LNG, είναι πιθανό να προκαλέσουν ένα ντόμινο επιπτώσεων στην παγκόσμια οικονομία.
Χαρακτηριστικά αναφέρεται πως σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης εμπορίου Kpler, περίπου το 33% των παγκόσμιων λιπασμάτων, συμπεριλαμβανομένου του θείου και της αμμωνίας, διέρχεται από το Στενό. Το Hormuz αποτελεί επίσης βασική διαδρομή για το αλουμίνιο και τη ζάχαρη.
Ο αποκλεισμός της πρόσβασης στα Στενά είναι πιθανό να επηρεάσει τις τιμές διαφόρων προϊόντων, όπως ρούχα, μαγειρικά σκεύη, ιατρικός εξοπλισμός και πολλά άλλα.
Το μπλόκο από τους IRGC
Ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) έχει δηλώσει από την αρχή της εβδομάδα, ότι το Στενό είναι «κλειστό» και κάθε πλοίο που θα επιχειρήσει να περάσει από τη θαλάσσια οδό θα «παραδοθεί στις φλόγες».
Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, δήλωσε την Τρίτη (3/3/2026) στο Truth Social ότι οι ΗΠΑ θα προσφέρουν «άμεσα» «ασφάλιση πολιτικού κινδύνου και εγγυήσεις» για ενεργειακά τάνκερ και άλλα πλοία στην περιοχή του Κόλπου και ότι το Πολεμικό Ναυτικό θα συνοδεύει τα δεξαμενόπλοια μέσω του Στενού, εάν χρειαστεί.
Οι εκτιμήσεις
«Δεν μπορεί να υποτιμηθεί το μέγεθος του διακυβεύματος», έγραψε αυτή την εβδομάδα σε ανάρτηση στο blog του ο Hakan Kaya, ανώτερος διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην εταιρεία διαχείρισης επενδύσεων Neuberger Berman. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πετρελαϊκές εταιρείες πιθανότατα μπορούν να απορροφήσουν μια επιβράδυνση διάρκειας μίας έως δύο εβδομάδων. «Ένα πλήρες ή σχεδόν πλήρες κλείσιμο που θα διαρκούσε έναν μήνα ή περισσότερο θα απαιτούσε καταστροφή ζήτησης σε τέτοιο βαθμό ώστε οι τιμές του αργού να εκτοξευθούν σε τριψήφια επίπεδα και οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη να πλησιάσουν ή να ξεπεράσουν τα επίπεδα της ενεργειακής κρίσης του 2022», πρόσθεσε.
Οι τιμές καυσίμων
Με την πρόσβαση στο πετρέλαιο να περιορίζεται, οι τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης έχουν εκτιναχθεί. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ο Tom Kloza, αναλυτής πετρελαίου της Gulf Oil, δήλωσε στο Axios ότι αναμένει η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ να φτάσει στα 3,25 έως 3,50 δολάρια ανά γαλόνι τις επόμενες εβδομάδες.
Η άνοδος των τιμών δεν θα φανεί μόνο στα πρατήρια καυσίμων. Το κόστος των καυσίμων αεροσκαφών αυξάνεται επίσης, κάτι που πιθανότατα σημαίνει ότι τα ταξίδια θα γίνουν ακριβότερα.
Επιπτώσεις στους αγρότες
Το πλήγμα στην παγκόσμια προσφορά λιπασμάτων είναι πιθανό να πλήξει και του αγρότες.
Η QatarLNG, θυγατρική της κρατικής εταιρείας πετρελαίου και φυσικού αερίου Qatar Energy, ανακοίνωσε την Τρίτη ότι θα σταματήσει την παραγωγή πολλών προϊόντων μετά από επιθέσεις με drones σε ορισμένες εγκαταστάσεις της. Η Veronica Nigh, ανώτερη οικονομολόγος στο Fertilizer Institute, έναν αμερικανικό οργανισμό εκπροσώπησης της βιομηχανίας, δήλωσε ότι στην περίπτωση των λιπασμάτων, σχεδόν το 30% της παγκόσμιας παραγωγής αμμωνίας «εμπλέκεται ή βρίσκεται σε κίνδυνο λόγω αυτής της σύγκρουσης», ενώ για την ουρία το ποσοστό φτάνει το 50%.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών