Σε μια σπασμωδική κίνηση που μοιάζει να αγνοεί τις ισορροπίες δεκαετιών, ο Γάλλος πρόεδρος, Emmanuel Macron, λίγο πριν την ολοκλήρωση της θητείας του, επιχειρεί να επιβάλει ένα αμφιλεγόμενο δόγμα «προηγμένης πυρηνικής αποτροπής» (advanced nuclear deterrence). Η ιστορική αυτή στροφή, που περιλαμβάνει την πρώτη αύξηση του πυρηνικού οπλοστασίου της Γαλλίας από το 1992, δεν αποτελεί απλώς μια αμυντική αναβάθμιση, αλλά ένα ριψοκίνδυνο γεωπολιτικό πείραμα που φιλοδοξεί να μετατρέψει το Παρίσι στον απόλυτο ρυθμιστή της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Ωστόσο, το σημείο που εγείρει τα περισσότερα ερωτήματα και προκαλεί έντονη ανησυχία στην εγχώρια πολιτική σκηνή, είναι η ρητή αποκάλυψη του Macron ότι η Ελλάδα συμμετέχει ήδη ενεργά στις διαβουλεύσεις για αυτό το νέο πυρηνικό οικοδόμημα. Κατονομάζοντας την Αθήνα ως στρατηγικό εταίρο σε έναν σχεδιασμό που περιλαμβάνει κοινές πυρηνικές ασκήσεις και «ρήτρες πολέμου», ο απερχόμενος Γάλλος ηγέτης εμπλέκει άμεσα τη χώρα μας σε μια νέα, σκοτεινή κούρσα εξοπλισμών, την ώρα που η γεωπολιτική σκακιέρα φλέγεται. Ειδικότερα, ο Macron δήλωσε ότι η Γαλλία ηγείται των συζητήσεων για το πώς το γαλλικό πυρηνικό σύστημα θα μπορούσε να λειτουργήσει ευρύτερα για την προστασία της Ευρώπης, ως μέρος αυτού που ορίζει ως «προηγμένη αποτροπή», με άλλες χώρες να συμμετέχουν ενδεχομένως σε σχετικές ασκήσεις. Ο ίδιος ανέφερε ότι οι εργασίες πάνω σε αυτό διεξάγονται με «πλήρη διαφάνεια» με τις ΗΠΑ και «σε συντονισμό» με το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ παρέθεσε μια σειρά χωρών που συμμετέχουν στις συζητήσεις, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας -«ένας βασικός εταίρος»- αλλά και του Βελγίου, της Δανίας, της Ελλάδας, της Σουηδίας, της Ολλανδίας και της Πολωνίας.
Τέλος στη μείωση των εξοπλισμών
Από τη στρατιωτική βάση L’Ile Longue, το προπύργιο των γαλλικών υποβρυχίων βαλλιστικών πυραύλων, ο Macron ξεκαθάρισε ότι η Γαλλία θα αυξήσει τον αριθμό των πυρηνικών κεφαλών της πάνω από το τρέχον όριο των 300. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι το Παρίσι θα πάψει πλέον να δημοσιοποιεί τον ακριβή αριθμό των κεφαλών στο οπλοστάσιό του, ενισχύοντας τη στρατηγική ασάφεια.
«Αποφάσισα να αυξήσω τον αριθμό των κεφαλών του οπλοστασίου μας», δήλωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η γαλλική αποτροπή πρέπει να παραμείνει αξιόπιστη για να προστατεύσει το έθνος και την Ευρώπη από «εκβιασμούς και συνθηκολόγηση».
Ευρωπαϊκή ομπρέλα και στρατηγική αυτονομία
Η κίνηση αυτή έρχεται ως απάντηση στις αυξανόμενες ανησυχίες για την αξιοπιστία της αμερικανικής προστασίας (NATO) και τις διαρκείς εντάσεις με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Στο πλαίσιο του νέου δόγματος, η Γαλλία -η μοναδική πυρηνική δύναμη της ΕΕ- προτείνει:
- Ανάπτυξη στρατηγικών πόρων στο έδαφος των συμμάχων της.
- Περιπολίες πυρηνικών υποβρυχίων σε ευρωπαϊκά ύδατα.
- Ενίσχυση του συμβατικού οπλοστασίου για τη συμπλήρωση της πυρηνικής ισχύος.
Ήδη, ο Γερμανός καγκελάριος, Friedrich Merz, επιβεβαίωσε «αρχικές συνομιλίες» για το ενδεχόμενο χρήσης γερμανικών αεροσκαφών για τη μεταφορά γαλλικών βομβών, ενώ η συνεργασία με τη Μεγάλη Βρετανία (τη μόνη άλλη πυρηνική δύναμη της Ευρώπης) έχει ήδη θεσμοθετηθεί με κοινή διακήρυξη συντονισμού.
Αποτροπή χωρίς κούρσα εξοπλισμών
Παρά την επιθετική αναβάθμιση, ο Macron διαβεβαίωσε ότι η Γαλλία δεν επιδιώκει μια νέα κούρσα εξοπλισμών. Ο σκοπός παραμένει αμυντικός: Η δημιουργία μιας «βεβαιότητας ζημιάς» από την οποία κανένας αντίπαλος δεν θα μπορεί να ανακάμψει.
«Δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι με την τρέχουσα τροχιά», υπογράμμισε ο Γάλλος πρόεδρος, καθιστώντας όμως σαφές ότι η τελική απόφαση για τη χρήση των όπλων θα παραμείνει αποκλειστικά υπό τον δικό του έλεγχο, όπως ορίζει το γαλλικό Σύνταγμα.
Η ανακοίνωση αυτή, που υπερβαίνει τις δεσμεύσεις του 2020, αντανακλά τη νέα πραγματικότητα που διαμόρφωσε η εισβολή στην Ουκρανία και η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, αναδεικνύοντας τη Γαλλία ως τον κεντρικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας και ασφάλειας.
Η επιβεβαίωση από Μαρινάκη
Οι πληροφορίες περί συμμετοχής της Ελλάδας στην «πυρηνική ομπρέλα» της Γαλλίας, κυκλοφορούσαν ευρέως τις τελευταίες ώρες.
Ερωτηθείς σχετικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, επιβεβαίωσε το σενάριο. «Έχει βάση το συγκεκριμένο δημοσίευμα. Η κατεύθυνση η οποία περιγράφεται για κοινή ευρωπαϊκή πολιτική είναι αυτή που περιγράφεται» είπε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας «Καθημερινής», το πλαίσιο της συνεργασίας πυρηνικής αποτροπής που έχει εκπονήσει το Παρίσι θα οικοδομηθεί μέσω διμερών συμφωνιών μεταξύ της Γαλλίας και των ενδιαφερόμενων μερών, περιλαμβανομένης της Ελλάδας. Επί της ουσίας, το Παρίσι θα προτείνει εναλλακτικά «μενού» για το εύρος της συνεργασίας και την κάλυψη από τη γαλλική πυρηνική ομπρέλα και, αντιστοίχως, για τη συμβολή τής κάθε χώρας στο εγχείρημα. Στο πεδίο της εφαρμογής των συμφωνιών, σε καιρό ειρήνης θα προβλέπονται κοινές ασκήσεις και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των χωρών που θα μετέχουν και ενδεχομένως η δημιουργία κοινού στρατηγείου. Σε περίπτωση απειλής πολέμου είναι προφανές πως θα ενεργοποιούνται ρήτρες κοινής πυρηνικής άμυνας.
Ο υφιστάμενος σχεδιασμός προβλέπει συνομιλίες με οκτώ συνολικά χώρες, που φαίνεται να είναι θετικά διακείμενες στο εγχείρημα. Οι επτά εξ αυτών προέρχονται από την κεντρική και βόρεια Ευρώπη, εξέλιξη ευεξήγητη λόγω της υφιστάμενης ρωσικής απειλής, ενώ από τον ευρωπαϊκό Νότο θα μετέχει στην παρούσα φάση η Ελλάδα. Και τούτο, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες, το Παρίσι επιθυμεί και για λόγους συμβολικούς η πρωτοβουλία του να μην «περιορίζεται» γεωγραφικά σε συγκεκριμένες «ενότητες» της EE.
Η ένταξη της Ελλάδας στη γαλλική πυρηνική ομπρέλα συνιστά και συνέχεια της υφιστάμενης αμυντικής συμφωνίας της Ελλάδας με τη Γαλλία, που αναμένεται να ανανεωθεί τον Απρίλιο στην Αθήνα, παρουσία του Γάλλου προέδρου και περιλαμβάνει την ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής σε περίπτωση που υπάρξει παραβίαση της κυριαρχίας, δηλαδή της εδαφικής ακεραιότητας της μιας ή της άλλης χώρας. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι σε βάθος συζητήσεις μεταξύ των εμπλεκομένων κρατών θα δρομολογηθούν μετά την αυριανή ομιλία Μακρόν, με στόχο οι διμερείς συμφωνίες να αρχίσουν να διαμορφώνονται πριν από το καλοκαίρι.
Σχόλια αναγνωστών