H Ρωσία επιχειρεί να ενισχύσει την οικονομική της κυριαρχία απέναντι στις δυτικές κυρώσεις, αναπτύσσοντας εναλλακτικές χρηματοπιστωτικές και εμπορικές οδούς, όπως ο Διεθνής Διάδρομος Μεταφορών Βορρά–Νότου (INSTC) και το σύστημα πληρωμών BRICS Bridge.
Εναλλακτική στο Σουέζ
Στον πυρήνα της στρατηγικής βρίσκεται ο INSTC, ένα δίκτυο 7.200 χιλιομέτρων που συνδυάζει θαλάσσιες, σιδηροδρομικές και οδικές μεταφορές, συνδέοντας τη Ρωσία με την Ινδία μέσω του Ιράν, σύμφωνα με ανάλυση του Anadolu.
Η διαδρομή προβάλλεται ως εναλλακτική της Διώρυγας του Σουέζ, μειώνοντας την απόσταση μεταφοράς κατά περίπου 40% και τον χρόνο αποστολής από 45 σε λιγότερες από 25 ημέρες.
Το Ιράν, με ρωσική χρηματοδότηση, εργάζεται για την ολοκλήρωση ελλειπόντων σιδηροδρομικών συνδέσεων και τον εκσυγχρονισμό λιμένων στην Κασπία Θάλασσα, γεγονός που εκτιμάται ότι θα μειώσει το κόστος μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων έως και 30%.
Το 2025 διακινήθηκαν μέσω του διαδρόμου περίπου 30 εκατ. τόνοι φορτίου, με επίσημο στόχο δυναμικότητας τα 45 εκατ. τόνους ετησίως έως το 2030.
Ωστόσο, παραμένουν προκλήσεις: καθυστερήσεις στην κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Ραστ–Αστάρα στο Ιράν, γεωπολιτικοί κίνδυνοι και ανάγκη για μεταφόρτωση σε ορισμένα σημεία.
Ο Ρώσος υπουργός Ενέργειας Sergey Tsivilev δήλωσε ότι η συμφωνία για την έναρξη του έργου της σιδηροδρομικής γραμμής θα υπογραφεί την 1η Απριλίου.
Το BRICS Bridge απέναντι στο SWIFT
Παράλληλα, η Ρωσία αναπτύσσει εναλλακτική ψηφιακή χρηματοοικονομική υποδομή ώστε να μειώσει την εξάρτησή της από το σύστημα SWIFT.
Το BRICS Bridge αποτελεί πλατφόρμα βασισμένη σε blockchain που συνδέει τα ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών των χωρών του BRICS — Βραζιλία, Κίνα, Αίγυπτο, Αιθιοπία, Ινδία, Ινδονησία, Ιράν, Ρωσία, Νότια Αφρική και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η πλατφόρμα βρίσκεται σε προχωρημένο πιλοτικό στάδιο, με ελεγχόμενες συναλλαγές μεταξύ Ρωσίας, Κίνα, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ιράν.
Το σύστημα επιτρέπει απευθείας μεταφορές μεταξύ ψηφιακών πορτοφολιών κεντρικών τραπεζών, παρακάμπτοντας τις ανταποκρίτριες τράπεζες και μειώνοντας το κόστος συναλλαγών έως 40%.
Τα εμπόδια
Παρά τις φιλόδοξες πρωτοβουλίες, η ρωσική στρατηγική αντιμετωπίζει σημαντικά γεωπολιτικά και τεχνικά εμπόδια.
Χώρες-μέλη εμφανίζονται επιφυλακτικές λόγω του φόβου δευτερογενών κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Επιπλέον, το εμπόριο σε εθνικά νομίσματα έχει δημιουργήσει ανισορροπίες ρευστότητας.
Η Ρωσία, για παράδειγμα, έχει συσσωρεύσει ινδικές ρουπίες από πωλήσεις πετρελαίου χωρίς αντίστοιχες εισαγωγές για να τις αξιοποιήσει.
Αναλυτές τονίζουν ότι για να λειτουργήσει πλήρως το σύστημα, απαιτείται ταχεία ψηφιοποίηση και εκσυγχρονισμός των τελωνειακών μηχανισμών όλων των χωρών διέλευσης.
Η Μόσχα επιχειρεί έτσι να οικοδομήσει μια «οικονομική οχύρωση» απέναντι στη Δύση — όμως η αποτελεσματικότητά της θα κριθεί στην πράξη.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών