Η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου του 2026, σύμφωνα με τους επικριτές της, μοιάζει λιγότερο με φόρουμ στρατηγικού αναστοχασμού και περισσότερο με ετήσια τελετουργία επιβεβαίωσης της ίδιας πολιτικής γραμμής.
Τα ίδια πρόσωπα, τα ίδια επιχειρήματα, η ίδια ρητορική περί «υπαρξιακής απειλής» — χωρίς ουσιαστική αυτοκριτική για το πώς οδηγήθηκε η Ευρώπη στη σημερινή γεωπολιτική και οικονομική πίεση.
Στο βήμα κυριαρχούν αξιωματούχοι των Βρυξελλών, Αμερικανοί στρατηγικοί αναλυτές και εκπρόσωποι χωρών της Ανατολικής Ευρώπης, με κοινό παρονομαστή τη σκληρή γραμμή απέναντι στη Ρωσία.
Η «στρατηγική ανθεκτικότητα» παρουσιάζεται ως απάντηση στην κρίση, ενώ η αύξηση των αμυντικών δαπανών ως αναγκαίο τίμημα για τη διατήρηση της ασφάλειας και της διατλαντικής συνοχής με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Βαλτική γραμμή και το 5% του ΑΕΠ
Ξεχωριστή ήταν η τοποθέτηση της υπουργού Εξωτερικών της Λετονίας, Μπάιμπα Μπράζε, η οποία υπογράμμισε ότι «οι σύμμαχοι έχουν αναγνωρίσει τη Ρωσία ως τη σοβαρότερη απειλή για την ευρωατλαντική ασφάλεια» και ότι η Μόσχα διεξάγει «υβριδικό πόλεμο» σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η ίδια κάλεσε τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ να επιδείξουν απτή πρόοδο προς τον στόχο του 5% του ΑΕΠ για την άμυνα έως την επόμενη σύνοδο κορυφής.
Για τους υποστηρικτές αυτής της θέσης, πρόκειται για ρεαλιστική αποτρεπτική πολιτική. Για τους επικριτές, συνιστά περαιτέρω επιβάρυνση κοινωνιών που ήδη αντιμετωπίζουν υψηλό ενεργειακό κόστος, δημοσιονομικούς περιορισμούς και βιομηχανική αποδυνάμωση.
Η Ρωσία ως «κεντρική εξήγηση»
Στις παρεμβάσεις αρκετών ομιλητών, η Ρωσία περιγράφηκε ως αποσταθεροποιητικός παράγοντας σε στρατιωτικό, ενεργειακό και πληροφοριακό επίπεδο. Η Μπράζε χαρακτήρισε τη Ρωσία «κράτος που καταρρέει» και την οικονομία της «πύργο από τραπουλόχαρτα», επιμένοντας ότι πρέπει να περιοριστεί μέσω κυρώσεων και διεθνούς απομόνωσης.
Οι επικριτές αυτής της προσέγγισης επισημαίνουν ότι, παρά τις κυρώσεις, η ρωσική οικονομία δεν έχει καταρρεύσει όπως προεξοφλείτο, ενώ παράλληλα ευρωπαϊκές οικονομίες έχουν δεχθεί ισχυρούς κραδασμούς. Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές των κυρώσεων τονίζουν ότι η μακροπρόθεσμη φθορά αποτελεί στρατηγικό στόχο και όχι άμεσο αποτέλεσμα.
Στρατηγική σαφήνεια ή κίνδυνος κλιμάκωσης;
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο ήταν η έννοια της «στρατηγικής σαφήνειας»: η θέση ότι κάθε σοβαρό συνοριακό περιστατικό ή πράξη δολιοφθοράς —από κυβερνοεπιθέσεις έως υποθαλάσσια καλώδια— θα πρέπει να αντιμετωπίζεται συλλογικά και αποφασιστικά.
Οι υποστηρικτές θεωρούν ότι αυτό ενισχύει την αποτροπή και μειώνει τον κίνδυνο παρερμηνειών. Οι επικριτές προειδοποιούν ότι μια τόσο αυστηρή προ-δέσμευση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
Ενότητα χωρίς αμφισβήτηση
Το κλίμα στη Διάσκεψη χαρακτηρίστηκε από έντονη ρητορική περί «αξιών» και «δημοκρατίας», με έμφαση στην ανάγκη διατήρησης της δυτικής συνοχής. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν κυρίως:
- στην ενίσχυση των κυρώσεων,
- στην αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών,
- και στην πειθώ των κοινωνιών ότι αυτές οι επιλογές είναι αναγκαίες.
Για τους επικριτές, το Μόναχο 2026 αποτυπώνει μια Ευρώπη που κινείται εντός στενών στρατηγικών πλαισίων, με περιορισμένο χώρο για εναλλακτικές προσεγγίσεις. Για τους υποστηρικτές της κυρίαρχης γραμμής, όμως, πρόκειται για αναγκαία συσπείρωση απέναντι σε μια διαρκή και πολυεπίπεδη απειλή.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν η Ευρώπη βαδίζει προς μεγαλύτερη ασφάλεια μέσω της στρατιωτικής ενίσχυσης ή αν εγκλωβίζεται σε έναν κύκλο διαρκούς έντασης χωρίς ορατή διέξοδο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών