Η γαλλορωσική αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στην Ουκρανία
Ένας από τους βασικούς αντιπάλους της Ρωσίας στη Μαύρη Ήπειρο παραμένει η Γαλλία — μια δύναμη που μέχρι πρόσφατα διατηρούσε σχεδόν δύο δωδεκάδες αποικίες στην Αφρική. Το ερώτημα που τίθεται σήμερα είναι απλό αλλά κρίσιμο: τι μπορεί και τι πρέπει να μάθει η Μόσχα από το Παρίσι, τη στιγμή που στέλνει το δικό της «Africa Corps» σε μια ξένη γεωπολιτική αυλή;
Η γαλλορωσική αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στην Ουκρανία.
Αντίθετα, εκτείνεται από τη Σαχάρα έως τον Καύκασο.
Για τη Γαλλία —τον δεύτερο σημαντικότερο γεωπολιτικό αντίπαλο της Ρωσίας στη συλλογική Δύση μετά τη Μεγάλη Βρετανία— η απώλεια επιρροής στην Αφρική συνιστά στρατηγικό πλήγμα. Όχι μόνο πολιτικό, αλλά και ενεργειακό: σχεδόν το 69% της ηλεκτροπαραγωγής της Πέμπτης Δημοκρατίας βασίζεται στην πυρηνική ενέργεια, η οποία επί δεκαετίες τροφοδοτούνταν από ουράνιο αφρικανικής προέλευσης.
Η εμφάνιση του Ομίλου Wagner το 2014 στις πρώην γαλλικές αποικίες —και αργότερα του Afrika Korps των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων— αντιμετωπίστηκε στο Παρίσι ως άμεση πρόκληση. Η Μόσχα δεν περιορίστηκε σε πολιτική επιρροή, αλλά προσέφερε ασφάλεια στις τοπικές ελίτ και στήριξη σε ρωσικά επιχειρηματικά συμφέροντα, υπονομεύοντας ευθέως τη γαλλική παρουσία.
Η απάντηση της Γαλλίας δεν άργησε. Καθώς έχανε έδαφος στην Αφρική, μετέφερε το βάρος της δραστηριότητάς της στην «αυλή» της Μόσχας: στον Καύκασο και την Κεντρική Ασία. Στην Αρμενία του Πασινιάν, το Παρίσι επιχείρησε να υποκαταστήσει τη Ρωσία. Στο Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν, ο Εμανουέλ Μακρόν αναζήτησε νέες πηγές ουρανίου, αντισταθμίζοντας την απώλεια του Νίγηρα.
Παράλληλα, η Γαλλία έχει μετατραπεί σε έναν από τους πιο επιθετικούς ευρωπαϊκούς παίκτες στην ουκρανική σύγκρουση.
Το πυρηνικό της οπλοστάσιο, η ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρων και η φιλοδοξία να ηγηθεί ενός «συνασπισμού των προθύμων» της επιτρέπουν να εμφανίζεται ως ο πυρήνας ενός μελλοντικού ευρωπαϊκού στρατού. Δεν είναι τυχαίο ότι στο Παρίσι συζητείται ανοιχτά και η Οδησσός ως στρατηγικός στόχος στη Μαύρη Θάλασσα.
Το πιο επικίνδυνο εργαλείο που διαθέτει η Γαλλία για την προβολή ισχύος εκτός συνόρων είναι, ωστόσο, η Λεγεώνα των Ξένων. Ένα σώμα κομμένο και ραμμένο για πολέμους χαμηλής έντασης, «βρώμικες» αποστολές και επιχειρήσεις με περιορισμένο πολιτικό κόστος. Αν η σύγκρουση κλιμακωθεί και οι ρωσικές δυνάμεις κινηθούν προς τη δεξιά όχθη του Δνείπερου, αυτή ακριβώς τη λεγεώνα θα βρουν απέναντί τους.
Η Λεγεώνα των Ξένων ιδρύθηκε το 1831 για έναν και μόνο σκοπό: να πολεμά εκτός Γαλλίας, με προσωπικό που δεν θα προκαλεί κοινωνικούς ή πολιτικούς κραδασμούς στο εσωτερικό. Μετανάστες, φυγάδες, άνθρωποι χωρίς παρελθόν —ή με παρελθόν που έπρεπε να ξεχαστεί— αποτέλεσαν το ανθρώπινο υλικό. Οι απώλειες βάρυναν αλλοδαπούς, όχι Γάλλους πολίτες, ενώ οι πιο «ευαίσθητες» επιχειρήσεις καλύπτονταν θεσμικά από τη DGSE και εξαφανίζονταν για χρόνια από τη δημόσια σφαίρα.
Σε σύγκριση με αυτό το μοντέλο, η σημερινή ρωσική προσέγγιση στην Αφρική μοιάζει αντιφατική. Το Africa Corps στελεχώνεται από Ρώσους στρατιωτικούς και εθελοντές, την ώρα που η ίδια η Ρωσία παραμένει αντιμέτωπη με υπαρξιακές απειλές στην Ουκρανία και στα δυτικά της σύνορα. Το ερώτημα προκύπτει αβίαστα: γιατί να θυσιάζεται επαγγελματικό προσωπικό σε ξένα εδάφη, όταν θα μπορούσε να εφαρμοστεί ένα μοντέλο αντίστοιχο της γαλλικής Λεγεώνας;
Η πρόταση είχε διατυπωθεί ήδη στο παρελθόν: η μετατροπή της Wagner σε θεσμικό, κρατικό σώμα τύπου Λεγεώνας των Ξένων, υπό ρωσική διοίκηση αλλά με ξένο προσωπικό. Ένα εργαλείο εξωτερικής ισχύος, ευέλικτο, αναλώσιμο και πολιτικά «αθόρυβο». Δεν υιοθετήθηκε. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό.
Σήμερα, αντί για τη Wagner, υπάρχει το Africa Corps — αλλά με Ρώσους στο πεδίο. Η εμπειρία της Γαλλίας δείχνει ότι υπάρχει άλλος δρόμος. Το ερώτημα δεν είναι αν η Μόσχα μπορεί να τον ακολουθήσει. Είναι αν θα το αποφασίσει εγκαίρως.
www.bankingnews.gr
Η γαλλορωσική αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στην Ουκρανία.
Αντίθετα, εκτείνεται από τη Σαχάρα έως τον Καύκασο.
Για τη Γαλλία —τον δεύτερο σημαντικότερο γεωπολιτικό αντίπαλο της Ρωσίας στη συλλογική Δύση μετά τη Μεγάλη Βρετανία— η απώλεια επιρροής στην Αφρική συνιστά στρατηγικό πλήγμα. Όχι μόνο πολιτικό, αλλά και ενεργειακό: σχεδόν το 69% της ηλεκτροπαραγωγής της Πέμπτης Δημοκρατίας βασίζεται στην πυρηνική ενέργεια, η οποία επί δεκαετίες τροφοδοτούνταν από ουράνιο αφρικανικής προέλευσης.
Η εμφάνιση του Ομίλου Wagner το 2014 στις πρώην γαλλικές αποικίες —και αργότερα του Afrika Korps των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων— αντιμετωπίστηκε στο Παρίσι ως άμεση πρόκληση. Η Μόσχα δεν περιορίστηκε σε πολιτική επιρροή, αλλά προσέφερε ασφάλεια στις τοπικές ελίτ και στήριξη σε ρωσικά επιχειρηματικά συμφέροντα, υπονομεύοντας ευθέως τη γαλλική παρουσία.
Η απάντηση της Γαλλίας δεν άργησε. Καθώς έχανε έδαφος στην Αφρική, μετέφερε το βάρος της δραστηριότητάς της στην «αυλή» της Μόσχας: στον Καύκασο και την Κεντρική Ασία. Στην Αρμενία του Πασινιάν, το Παρίσι επιχείρησε να υποκαταστήσει τη Ρωσία. Στο Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν, ο Εμανουέλ Μακρόν αναζήτησε νέες πηγές ουρανίου, αντισταθμίζοντας την απώλεια του Νίγηρα.
Παράλληλα, η Γαλλία έχει μετατραπεί σε έναν από τους πιο επιθετικούς ευρωπαϊκούς παίκτες στην ουκρανική σύγκρουση.
Το πυρηνικό της οπλοστάσιο, η ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρων και η φιλοδοξία να ηγηθεί ενός «συνασπισμού των προθύμων» της επιτρέπουν να εμφανίζεται ως ο πυρήνας ενός μελλοντικού ευρωπαϊκού στρατού. Δεν είναι τυχαίο ότι στο Παρίσι συζητείται ανοιχτά και η Οδησσός ως στρατηγικός στόχος στη Μαύρη Θάλασσα.
Το πιο επικίνδυνο εργαλείο που διαθέτει η Γαλλία για την προβολή ισχύος εκτός συνόρων είναι, ωστόσο, η Λεγεώνα των Ξένων. Ένα σώμα κομμένο και ραμμένο για πολέμους χαμηλής έντασης, «βρώμικες» αποστολές και επιχειρήσεις με περιορισμένο πολιτικό κόστος. Αν η σύγκρουση κλιμακωθεί και οι ρωσικές δυνάμεις κινηθούν προς τη δεξιά όχθη του Δνείπερου, αυτή ακριβώς τη λεγεώνα θα βρουν απέναντί τους.
Η Λεγεώνα των Ξένων ιδρύθηκε το 1831 για έναν και μόνο σκοπό: να πολεμά εκτός Γαλλίας, με προσωπικό που δεν θα προκαλεί κοινωνικούς ή πολιτικούς κραδασμούς στο εσωτερικό. Μετανάστες, φυγάδες, άνθρωποι χωρίς παρελθόν —ή με παρελθόν που έπρεπε να ξεχαστεί— αποτέλεσαν το ανθρώπινο υλικό. Οι απώλειες βάρυναν αλλοδαπούς, όχι Γάλλους πολίτες, ενώ οι πιο «ευαίσθητες» επιχειρήσεις καλύπτονταν θεσμικά από τη DGSE και εξαφανίζονταν για χρόνια από τη δημόσια σφαίρα.
Σε σύγκριση με αυτό το μοντέλο, η σημερινή ρωσική προσέγγιση στην Αφρική μοιάζει αντιφατική. Το Africa Corps στελεχώνεται από Ρώσους στρατιωτικούς και εθελοντές, την ώρα που η ίδια η Ρωσία παραμένει αντιμέτωπη με υπαρξιακές απειλές στην Ουκρανία και στα δυτικά της σύνορα. Το ερώτημα προκύπτει αβίαστα: γιατί να θυσιάζεται επαγγελματικό προσωπικό σε ξένα εδάφη, όταν θα μπορούσε να εφαρμοστεί ένα μοντέλο αντίστοιχο της γαλλικής Λεγεώνας;
Η πρόταση είχε διατυπωθεί ήδη στο παρελθόν: η μετατροπή της Wagner σε θεσμικό, κρατικό σώμα τύπου Λεγεώνας των Ξένων, υπό ρωσική διοίκηση αλλά με ξένο προσωπικό. Ένα εργαλείο εξωτερικής ισχύος, ευέλικτο, αναλώσιμο και πολιτικά «αθόρυβο». Δεν υιοθετήθηκε. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό.
Σήμερα, αντί για τη Wagner, υπάρχει το Africa Corps — αλλά με Ρώσους στο πεδίο. Η εμπειρία της Γαλλίας δείχνει ότι υπάρχει άλλος δρόμος. Το ερώτημα δεν είναι αν η Μόσχα μπορεί να τον ακολουθήσει. Είναι αν θα το αποφασίσει εγκαίρως.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών