(upd 10) Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν είχαν την Παρασκευή (6/2/2026) πολύωρες διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης στο Ομάν, με αξιωματούχους και από τις δύο πλευρές να εκτιμούν ότι θα ακολουθήσουν νέες συναντήσεις τις επόμενες ημέρες.
Πρόκειται για τις πρώτες απευθείας επαφές μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης μετά τον 12ήμερο πόλεμο του περασμένου Ιουνίου, σε μια περίοδο έντονης στρατιωτικής κινητοποίησης των ΗΠΑ στον Κόλπο και προειδοποιήσεων του προέδρου Trump ότι μπορεί να στραφεί σε στρατιωτική δράση αν δεν υπάρξει γρήγορη συμφωνία, αποκαλύπτει το Axios.
Οι συνομιλίες στο Ομάν ξεκίνησαν στις 10:00 τοπική ώρα και ολοκληρώθηκαν περίπου στις 18:00, με το Ομάν να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο διαμεσολάβησης.
Στην αμερικανική αντιπροσωπεία συμμετείχαν οι σύμβουλοι του Trump, Steve Witkoff και Jared Kushner καθώς και ο διοικητής της CENTCOM, ναύαρχος Brand Cooper.
Την ιρανική πλευρά εκπροσώπησε ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi με στενούς συνεργάτες του, ενώ κύριος μεσολαβητής ήταν ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Badr al-Bousaidi.
Παρότι το Ιράν επέμενε επί χρόνια σε έμμεσες επαφές μέσω διαμεσολαβητών, αυτή τη φορά υπήρξαν και άμεσες συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών.
Οι διαπραγματεύσεις λίγο έλειψε να ακυρωθούν νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, όμως συνεχίστηκαν έπειτα από έντονες διπλωματικές προσπάθειες χωρών της περιοχής για την αποτροπή ευρύτερης σύγκρουσης.
Ο al-Bousaidi αρακτήρισε τις συνομιλίες «πολύ σοβαρές», σημειώνοντας ότι οι δύο πλευρές ξεκαθάρισαν τις θέσεις τους και εντόπισαν πιθανά σημεία προόδου.
Ο Araghchi μίλησε για «πολύ θετικό κλίμα» και τόνισε ότι υπογράμμισε την ανάγκη οι διαπραγματεύσεις να διεξάγονται χωρίς απειλές και εντάσεις.
Από αμερικανικής πλευράς δεν υπήρξε επίσημη αξιολόγηση.
Σύμφωνα με την Τεχεράνη, στο τραπέζι τέθηκε αποκλειστικά το πυρηνικό ζήτημα, με το Ιράν να απορρίπτει τη συζήτηση για πυραύλους ή το δίκτυο περιφερειακών συμμάχων του.
Οι ΗΠΑ αποδέχθηκαν επίσης τη μεταφορά των συνομιλιών από την Τουρκία στο Ομάν και τον αποκλεισμό άλλων περιφερειακών χωρών από τον ρόλο του παρατηρητή.
Το Ιράν απέρριψε το αίτημα των ΗΠΑ για πλήρη παύση του εμπλουτισμού ουρανίου
Το Ιράν απέρριψε τις αμερικανικές πιέσεις για πλήρη παύση του εμπλουτισμού ουρανίου στο έδαφός του κατά τις έμμεσες συνομιλίες στο Ομάν, σύμφωνα με διπλωμάτη που ενημερώθηκε από την Τεχεράνη και μίλησε στο Reuters.
Ωστόσο, η ιρανική πλευρά φέρεται διατεθειμένη να συζητήσει τόσο το επίπεδο όσο και την καθαρότητα του εμπλουτισμού, καθώς και το ενδεχόμενο ενός περιφερειακού σχήματος συνεργασίας.
Ο ίδιος διπλωμάτης σημείωσε ότι η Τεχεράνη εκτίμησε πως οι Αμερικανοί διαπραγματευτές «έδειξαν κατανόηση για τη θέση του Ιράν στο ζήτημα του εμπλουτισμού» και επέδειξαν «σχετική ευελιξία» απέναντι στις ιρανικές απαιτήσεις.
O Trump θέλει συμφωνία με το Ιράν αλλά κρατά στο τραπέζι τη στρατιωτική απειλή
Όσα διαρρέουν μέχρι στιγμής από τον Λευκό Οίκο δείχνουν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump επιθυμεί μια συμφωνία με το Ιράν, και μάλιστα μια συμφωνία διαφορετική από εκείνη του 2015.
Ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται αποφασισμένος να αποφύγει τα λάθη της πρώτης πυρηνικής συμφωνίας, η οποία –σύμφωνα με τους επικριτές της– άφησε εκτός κρίσιμα ζητήματα: το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα, το δίκτυο περιφερειακών συμμάχων της Τεχεράνης και τον τρόπο με τον οποίο το καθεστώς διαχειρίζεται την εσωτερική αντιπολίτευση.
Αυτά ακριβώς τα σημεία επιδιώκει τώρα να εντάξει στο τραπέζι η κυβέρνηση Trump, επιδιώκοντας μια πιο «ολιστική» συμφωνία που θα απαντά όχι μόνο στο πυρηνικό ζήτημα, αλλά και στη συνολική περιφερειακή συμπεριφορά του Ιράν.
Το χρονοδιάγραμμα των επόμενων συνομιλιών παραμένει ασαφές.
Ωστόσο, το γεγονός ότι οι δύο πλευρές συνεχίζουν να επικοινωνούν θεωρείται θετικό σημάδι και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας συνάντησης.
Η διπλωματία, έστω και εύθραυστη, παραμένει ζωντανή.
Την ίδια στιγμή, όμως, όλα αυτά εξελίσσονται υπό τη σκιά μιας σημαντικής αμερικανικής στρατιωτικής συγκέντρωσης στον Περσικό Κόλπο.
Αεροπλανοφόρα και πολεμικά πλοία έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή, χωρίς ωστόσο να συνιστούν δύναμη ικανή για πλήρους κλίμακας εισβολή στο Ιράν.
«Πληρεξούσιος του Ισραήλ οι ΗΠΑ στον διάλογο με Ιράν – Οι Εβραίοι τρέμουν γιατί χάνουν την υπεροχή στη Μέση Ανατολή»
Οι ΗΠΑ και το Ιράν επιχειρούν, έστω με δυσκολία, να διαπιστώσουν αν υπάρχει έδαφος για έναν αμοιβαίο συμβιβασμό στον τελευταίο γύρο διαπραγματεύσεων.
Αυτό υποστήριξε ο Seyed Hossein Mousavian Ιρανός πρώην διαπραγματευτής για τα πυρηνικά, μιλώντας στο Al Jazeera από το Άμστερνταμ.
Σύμφωνα με τον Mousavian , το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι αν το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα θα παραμείνει ειρηνικό.
Όπως τονίζει, η ουσία της κρίσης βρίσκεται στις πραγματικές κόκκινες γραμμές του Ισραήλ, οι οποίες αφορούν τη διατήρηση της πυρηνικής και στρατιωτικής του υπεροχής στη Μέση Ανατολή.
Κατά την εκτίμησή του, το Ιράν έχει ήδη υπερβεί αυτές τις γραμμές με δύο τρόπους: αφενός διαθέτει πλέον την τεχνολογική δυνατότητα να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο, αν το αποφασίσει, και αφετέρου απέδειξε ότι μπορεί να απαντήσει στρατιωτικά, πλήττοντας το Ισραήλ όταν δέχθηκε επίθεση.
Ως διέξοδο από το αδιέξοδο, ο Mousavian προτείνει μια πολυμερή εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου, με τη συμμετοχή του Ιράν, της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας, της Αιγύπτου και άλλων χωρών του Περσικού Κόλπου, υπό διεθνή εποπτεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Μια τέτοια λύση, υποστηρίζει, θα μπορούσε να απαντήσει στις ανησυχίες ασφάλειας, μειώνοντας τον κίνδυνο σύγκρουσης σε μια περιοχή όπου οι στρατηγικές ισορροπίες παραμένουν εξαιρετικά εύθραυστες.
Σκηνικό πίεσης – Κυρώσεις των ΗΠΑ στο Ιράν μετά τις συνομιλίες στο Ομάν
Λίγη ώρα μετά τη λήξη των έμμεσων συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στο Ομάν, η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε νέο πακέτο κυρώσεων κατά ιρανικών οντοτήτων.
Σύμφωνα με το State Department, οι κυρώσεις επιβλήθηκαν σε ιρανικές πετρελαϊκές εταιρείες, πλοία και δύο φυσικά πρόσωπα, τα οποία φέρονται να συνδέονται με «παράνομο εμπόριο» που αποφέρει έσοδα στο ιρανικό καθεστώς.
Η ανακοίνωση της αμερικανικής κυβέρνησης ήρθε μόλις περίπου μία ώρα μετά το τέλος των συνομιλιών, γεγονός που υπογραμμίζει την ένταση και την εύθραυστη φύση της διπλωματικής διαδικασίας.
Όπως αναφέρει ο Λευκός Οίκος, τα έσοδα από τις συγκεκριμένες δραστηριότητες χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση «κακόβουλων ενεργειών» του Ιράν τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό.
«Αντί να επενδύει στην ευημερία του ίδιου του λαού του και στις υποδομές που καταρρέουν, το ιρανικό καθεστώς συνεχίζει να χρηματοδοτεί αποσταθεροποιητικές δραστηριότητες παγκοσμίως και να εντείνει την καταστολή στο εσωτερικό της χώρας», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση του State Department.
Έμμεσες συνομιλίες και συγκρατημένη αισιοδοξία
Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι αυτές οι συνομιλίες δεν διεξήχθησαν πρόσωπο με πρόσωπο.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν λειτούργησε ως διαμεσολαβητής, μεταφέροντας μηνύματα μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
Παρ’ όλα αυτά, το γεγονός ότι υπήρξε και δεύτερη, μακρά συνάντηση θεωρείται στο Ιράν θετικό σημάδι.
Η λογική είναι απλή: αν υπήρχε πλήρες αδιέξοδο, δεν θα υπήρχε λόγος συνέχειας.
Ωστόσο, αυτή η συγκρατημένη αισιοδοξία δεν αναιρεί τις βαθιές και ουσιαστικές διαφωνίες.
Η Τεχεράνη επιμένει ότι οι συνομιλίες πρέπει να περιοριστούν αποκλειστικά στο πυρηνικό της πρόγραμμα.
Το Ιράν δηλώνει αμετακίνητο στο δικαίωμά του για εμπλουτισμό ουρανίου εντός της επικράτειάς του και απορρίπτει κατηγορηματικά οποιαδήποτε μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου πέραν των 400 κιλών.
Αντίθετα, οι ΗΠΑ πιέζουν για ένα «ευρύτερο πακέτο» που θα περιλαμβάνει το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα, τις ενεργειακές εξαγωγές προς την Κίνα και τις σχέσεις της Τεχεράνης με περιφερειακούς συμμάχους.
Για το Ιράν, όλα αυτά θεωρούνται απολύτως εκτός διαπραγμάτευσης.
Very serious talks mediating between Iran and the US in Muscat today.
— Badr Albusaidi - بدر البوسعيدي (@badralbusaidi) February 6, 2026
It was useful to clarify both Iranian and American thinking and identify areas for possible progress. We aim to reconvene in due course, with the results to be considered carefully in Tehran and Washington. pic.twitter.com/OWctzf2CXA
Διπλωματία υπό τη σκιά στρατιωτικής κλιμάκωσης
Ο Abas Aslani, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Στρατηγικών Μελετών Μέσης Ανατολής στην Τεχεράνη, επισημαίνει ότι και οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν έναν κοινό, ζοφερό κίνδυνο: χωρίς διπλωματική εμπλοκή, η στρατιωτική κλιμάκωση —στην περιοχή είναι πιθανή.
Όπως τόνισε στο παρελθόν η κυβέρνηση Trump συζητούσε ανοιχτά τη στρατιωτική ενίσχυση και την ανάπτυξη δυνάμεων στην περιοχή.
Πλέον, και από την ιρανική πλευρά ακούγονται προειδοποιήσεις ότι η απουσία συμφωνίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε πόλεμο.
Ιρανοί αξιωματούχοι, ακόμη και στο ανώτατο επίπεδο, έχουν δηλώσει ότι μια ενδεχόμενη σύγκρουση δεν θα περιοριστεί, αλλά θα μετατραπεί σε περιφερειακή πυρκαγιά.
Όπως λέει ο Aslani πρόκειται ουσιαστικά για μια «μάχη αποτροπής» μεταξύ δύο πλευρών που επιδεικνύουν ισχύ, ελπίζοντας ότι η άλλη θα υποχωρήσει πρώτη.
«Προετοιμάζονται για πόλεμο, αλλά δεν θέλουν πόλεμο»
Η εικόνα αυτή συμπυκνώνεται εύστοχα στη φράση του αναλυτή Vali Nasr: «Και το Ιράν και οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για πόλεμο, αλλά δεν θέλουν να πάνε σε πόλεμο».
Παρά τις απειλές της Ουάσινγκτον μετά τη φονική καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν, οι πράξεις της αμερικανικής κυβέρνησης δείχνουν μια σαφή προτίμηση στη διπλωματία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το περιστατικό πριν από δύο εβδομάδες, όταν υπήρχε διάχυτη προσδοκία αμερικανικής επίθεσης — σε τέτοιο βαθμό που το Ιράν έκλεισε τον εναέριο χώρο του.
Τελικά, η επίθεση δεν ήρθε.
Αντίθετα, η Ουάσινγκτον άρχισε διαβουλεύσεις με περιφερειακές δυνάμεις όπως η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Ομάν και η Αίγυπτος, επιχειρώντας να διαμορφώσει ένα πλαίσιο διαπραγμάτευσης.
Ο ρόλος των περιφερειακών δυνάμεων και το Ομάν
Το επόμενο κεφάλαιο αυτής της μακράς και προβληματικής ιστορίας άνοιξε στο Ομάν, όπου ο Araghchi και ο ειδικός απεσταλμένος του Trump Steve Witkoff είχαν συνάντηση με ενδιάμεσους με στόχο την αποτροπή ενός πολέμου. Αρχικά, οι συνομιλίες είχαν σχεδιαστεί ως πολυμερές φόρουμ στην Κωνσταντινούπολη, με τη συμμετοχή της Τουρκίας, του Κατάρ, του Ομάν και της Σαουδικής Αραβίας.
Το Ιράν, ωστόσο, επέμεινε —και πέτυχε— τη μετατροπή τους σε διμερείς συνομιλίες με αποκλειστικό αντικείμενο το πυρηνικό ζήτημα.
Η αμερικανική αποδοχή αυτής της αλλαγής δείχνει τη σημαντική επιρροή που ασκούν περιφερειακοί σύμμαχοι της Ουάσινγκτον.
Οι χώρες αυτές φοβούνται τις συνέπειες ενός πολέμου: το κλείσιμο των Στενών του Hormuz αντίποινα σε βάσεις που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις και το γενικευμένο χάος που θα προκαλούσε η αποσταθεροποίηση του Ιράν.
Το όριο της περιφερειακής πίεσης και η «αντίσταση» της Τεχεράνης - Ιράν: Δεν συνθηκολογούμε
Ωστόσο, αυτή η περιφερειακή μόχλευση έχει όρια.
Μπορεί να έχει φέρει τις δύο πλευρές στο τραπέζι, αλλά δεν μπορεί να επιβάλει μια συμφωνία που καμία δεν θεωρεί αποδεκτή.
Η επιμονή του Ιράν να ελέγχει τον τόπο, τη μορφή και την ατζέντα των συνομιλιών έστειλε ένα σαφές μήνυμα: η Τεχεράνη δεν προσέρχεται για να συνθηκολογήσει, αλλά για να διαπραγματευτεί από θέση αντίστασης.
Αυτό οδηγεί σε μια θεμελιώδη σύγκρουση.
Ο Donald Trump έχοντας μιλήσει για «αρμάδα» στον Περσικό Κόλπο, χρειάζεται μια γρήγορη και ηχηρή νίκη — στρατιωτική ή διπλωματική.
Το Ιράν, όμως, δεν προσφέρει την άνευ όρων παράδοση που θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως τέτοια νίκη.
Μια στρατιωτική επίθεση θα ήταν επικίνδυνη, απρόβλεπτη και πιθανότατα παρατεταμένη, με αμερικανικές απώλειες.
Το πυρηνικό ζήτημα και οι πραγματικές κόκκινες γραμμές
Η ειρωνεία είναι ότι, εάν η κόκκινη γραμμή των ΗΠΑ είναι όντως η απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν, τότε η Ουάσινγκτον «σπρώχνει μια ανοιχτή πόρτα».
Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν επιδιώκουν την οπλοποίηση του πυρηνικού τους προγράμματα.
Ακόμη και μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα σε Fordow και Natanz, η Τεχεράνη επιμένει στη διαπραγμάτευση.
Αν οι ΗΠΑ θέλουν να μετατρέψουν το «καμία οπλοποίηση» σε «κανένας εμπλουτισμός», θα πρέπει να προσφέρουν άμεση και ουσιαστική άρση κυρώσεων.
Μια τέτοια πρόταση θα έθετε την ιρανική ηγεσία μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: οικονομική ανάσα εν μέσω εσωτερικής αναταραχής, με αντάλλαγμα την εγκατάλειψη ενός δικαιώματος που αυτή τη στιγμή είναι σε μεγάλο βαθμό θεωρητικό.
Ισραήλ, πύραυλοι και το πραγματικό διακύβευμα
Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι τεχνικό αλλά πολιτικό.
Για το Ισραήλ, το ζήτημα του Ιράν δεν αφορά μόνο τα πυρηνικά.
Αφορά τη συνολική ισορροπία ισχύος στην περιοχή.
Οι βαλλιστικοί πύραυλοι αποτελούν για την Τεχεράνη τον τελευταίο αξιόπιστο αποτρεπτικό μηχανισμό απέναντι στην ισραηλινή στρατιωτική υπεροχή.
Για το Ιράν, δεν είναι διαπραγματεύσιμο χαρτί, αλλά θεμέλιο της εθνικής του άμυνας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Τεχεράνη δεν πρέπει να μιλήσει γι’ αυτό το ζήτημα.
Η συζήτηση δεν ισοδυναμεί με παραχώρηση.
Μπορεί, τουλάχιστον, να λειτουργήσει ως δίαυλος για την απευθείας μεταφορά στρατηγικών ανησυχιών προς την Ουάσινγκτον.
Ένα τελευταίο παράθυρο πριν την καταστροφή
Αν ο επόμενος γύρος συνομιλιών αποτύχει, οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές: περιφερειακός πόλεμος, αμερικανικές απώλειες και σοβαρό πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία.
Για να αποφευχθεί αυτό το σενάριο, ο καλείται να ακούσει όχι την κυβέρνηση του Ισραήλ, αλλά τους περιφερειακούς εταίρους του — το Κατάρ, το Ομάν, τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και την Αίγυπτο — που ζητούν πραγματική διπλωματία και όχι μια προσχηματική διαδικασία που οδηγεί στον πόλεμο.
Η ιστορία δείχνει ότι, σε αυτή τη σύγκρουση, η διπλωματία δεν είναι αδυναμία.
Είναι η τελευταία γραμμή άμυνας πριν από το χάος.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών