Οι δηλώσεις Trump περί ανατροπής του καθεστώτος στο Ιράν έβγαλε στους δρόμους χιλιάδες διαδηλωτές - Στο τέλος έμεινε η αίσθηση της προδοσίας
(upd) Η στρατηγική των ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν είναι ένα πραγματικό θρίλερ. Καμία απόφαση δεν είναι ειλημμένη, τίποτα δεν είναι οριστικό.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump πριν από λίγες ημέρες έλεγε: «πρέπει να σταματήσουμε το Ιράν».
Τώρα λέει: «πρέπει να διατηρήσουμε την αξιοπιστία μας».
Δίπλα του, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio, σκεπτικός και με τα χέρια σταυρωμένα, έλεγε ψιθυριστά στον βοηθό του:
«Αν το καθεστώς πέσει… τι θα ακολουθήσει; Είναι ένα ανοιχτό ερώτημα».
Η σκέψη του Rubio δεν ήταν παρά μια υπενθύμιση της αβεβαιότητας που κρύβει κάθε απόφαση.
Η αντιπολίτευση δεν είχε ενιαία δομή.
Καμία ξεκάθαρη ηγεσία.
Και αν έπεφτε η κορυφή; Το κενό δεν θα γέμιζε με δημοκρατία.
Πιθανότερα, θα το κάλυπτε μια στρατιωτική σιωπή.
Προπαγάνδα και αντίσταση
Ο Trump είχε ξαναμιλήσει για τις διαδηλώσεις στο Grand Bazaar της Τεχεράνης, προτρέποντας τους πολίτες να «συνεχίσουν να διαμαρτύρονται» και υποσχόμενος ότι «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν».
Μέσα σε λίγες εβδομάδες, οι δρόμοι του Ιράν γέμισαν από φωνές και καπνούς από φωτιές, αλλά καμία βοήθεια δεν ήρθε.
Το μόνο που απέμεινε ήταν η αίσθηση της προδοσίας.
Οι Ιρανοί παρακολουθούσαν, μπερδεμένοι και φοβισμένοι, ενώ οι ηγέτες τους — Mir-Hossein Mousavi και Mehdi Karroubi — καλούσαν σε αλλαγή μέσα από το εσωτερικό σύστημα, απορρίπτοντας κάθε ξένη παρέμβαση.
Η σκηνή ήταν ιδανική για ένα θρίλερ: ένα έθνος στο χείλος της εξέγερσης, ένα καθεστώς έτοιμο να καταπνίξει τις φλόγες και ένας πρόεδρος χιλιάδες μίλια μακριά να παίζει με τη φωτιά.
Οι αόρατες μάχες
Στο ίδιο δωμάτιο στο οβάλ γραφείο με Trump, έρχονταν συνεχώς ενημερώσεις για τα συστήματα πυραύλων του Ιράν, τις συμμαχίες με τους Houthis, το Hezbollah, και τη Hamas.
Ο Trump ήθελα να διαλυθούν αυτές οι συμμαχίες, αγνοώντας πως αυτό ήταν αδύνατο να συμβεί.
Στο Τεχεράνη, Abbas Araghchi, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, δήλωνε καθαρά: «Θα διαπραγματευτούμε μόνο αν σταματήσουν οι απειλές πολέμου».
Η ένταση ήταν απίστευτη.
Κάθε τηλεφώνημα, κάθε ενημέρωση, κάθε στρατιωτική κίνηση ήταν ένα βήμα πάνω σε λεπτό σχοινί, όπου η παραμικρή κίνηση μπορούσε να οδηγήσει τον κόσμο σε καταστροφή.
Οι ασαφείς απειλές
Η λογική πίσω από τις απαιτήσεις Trump για το ουράνιο, τους βαλλιστικούς πυραύλους και τις περιφερειακές συμμαχίες ήταν τόσο ρευστή όσο η σκιά που καλύπτει έναν δρόμο τη νύχτα.
Ο ίδιος ο Trump δεν είχε σαφή όρια για το τι έπρεπε να κάνει το Ιράν για να αποφύγει την επίθεση.
Μια κίνηση λάθους θα μπορούσε να προκαλέσει:
• Ενδυνάμωση του καθεστώτος του Ali Khamenei, αντί να το αποδυναμώσει.
• Αύξηση της υποστήριξης στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
• Ανάφλεξη νέων συγκρούσεων σε Λίβανο, Υεμένη και Παλαιστίνη.
Όλα αυτά τα στοιχεία συνθέτουν ένα πολιτικό θρίλερ γεμάτο επικίνδυνες αποφάσεις και ψυχολογικά παιχνίδια.
Η σκοτεινή παράσταση
Η σκέψη της κυβέρνησης Trump ήταν σαφής: να κρατήσουν την πίεση «σε διαχειρίσιμη κατάσταση» μέχρι να αλλάξει η πολιτική σκηνή στις ΗΠΑ.
Αλλά στο Ιράν, κάθε απειλή ήταν ένα «δώρο» στον εχθρό.
Οι διαδηλωτές δεν θα ωφελούνταν, ενώ το καθεστώς θα ενισχυόταν, χρησιμοποιώντας την ξένη απειλή για να συσπειρώσει τους πολίτες γύρω από την πατρίδα.
Όλοι οι πρωταγωνιστές, από Trump έως Khamenei, Rubio και Araghchi, κινούνταν σαν χαρακτήρες σε ένα θρίλερ υψηλού κινδύνου, όπου η γραμμή μεταξύ επιτυχίας και καταστροφής ήταν ένα μόνο τηλεφώνημα μακριά.
Τελικό παράθυρο
Η απόφαση για επίθεση ή διπλωματία ήταν ακόμα στα χέρια λίγων.
Ο Trump μπορούσε να πατήσει το κουμπί, ή να αφήσει τη διπλωματία να χτίσει σταδιακά γέφυρες εμπιστοσύνης.
Ο Rubio γνώριζε ότι η αβεβαιότητα γύρω από την πτώση του καθεστώτος ήταν τεράστια, ενώ στο Ιράν, Araghchi και οι πολιτικοί ηγέτες προσπαθούσαν να κρατήσουν ισορροπίες που κινδύνευαν να καταρρεύσουν από κάθε ξένη παρέμβαση.
Η ιστορία τελειώνει χωρίς ξεκάθαρο τέλος, σαν σε καλό θρίλερ: κάθε κίνηση έχει συνέπειες, και κάθε απόφαση μπορεί να ανάψει φωτιές που δεν μπορούν να σβηστούν.
Η μάχη δεν είναι μόνο για το Ιράν. Είναι για την εξουσία, την ψυχολογία και τον έλεγχο της ιστορίας.
Θρίλερ χωρίς τέλος
Σε κάθε θρίλερ υπάρχει ένα κουμπί.
Δεν πατιέται πάντα. Αλλά η ύπαρξή του αρκεί για να κρατά τους πάντες όμηρους.
Ο Trump ήξερε ότι μια «επιτυχία» στο θέμα αυτό θα ήταν πολιτικά χρήσιμη. Κάτι μεγαλύτερο.
Κάτι πιο εντυπωσιακό από τους προηγούμενους.
Αλλά η Ιστορία δεν μετρά τις προθέσεις. Μετρά τα αποτελέσματα.
Και όταν οι δικαιολογίες αλλάζουν, όταν η αποστολή δεν ορίζεται, όταν οι απαντήσεις είναι ρευστές, τότε ο πόλεμος δεν είναι λύση.
Είναι απλώς το επόμενο κεφάλαιο ενός θρίλερ που έχει γραφτεί πολλές φορές — και πάντα τελειώνει με τον ίδιο τρόπο.
Ένα χτύπημα δεν θα αποδυνάμωνε την εξουσία. Θα την ένωνε.
Δεν θα απομάκρυνε το πυρηνικό σενάριο. Θα το νομιμοποιούσε.
Δεν θα απομόνωνε τις συμμαχίες. Θα τις καθιστούσε αναγκαίες.
Και όταν θα έρχονταν οι πύραυλοι της απάντησης, τα συμφέροντα που θα πληγώνονταν δεν θα ήταν αυτά που είχαν σχεδιάσει την κίνηση.
www.bankingnews.gr
Ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump πριν από λίγες ημέρες έλεγε: «πρέπει να σταματήσουμε το Ιράν».
Τώρα λέει: «πρέπει να διατηρήσουμε την αξιοπιστία μας».
Δίπλα του, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio, σκεπτικός και με τα χέρια σταυρωμένα, έλεγε ψιθυριστά στον βοηθό του:
«Αν το καθεστώς πέσει… τι θα ακολουθήσει; Είναι ένα ανοιχτό ερώτημα».
Η σκέψη του Rubio δεν ήταν παρά μια υπενθύμιση της αβεβαιότητας που κρύβει κάθε απόφαση.
Η αντιπολίτευση δεν είχε ενιαία δομή.
Καμία ξεκάθαρη ηγεσία.
Και αν έπεφτε η κορυφή; Το κενό δεν θα γέμιζε με δημοκρατία.
Πιθανότερα, θα το κάλυπτε μια στρατιωτική σιωπή.
Προπαγάνδα και αντίσταση
Ο Trump είχε ξαναμιλήσει για τις διαδηλώσεις στο Grand Bazaar της Τεχεράνης, προτρέποντας τους πολίτες να «συνεχίσουν να διαμαρτύρονται» και υποσχόμενος ότι «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν».
Μέσα σε λίγες εβδομάδες, οι δρόμοι του Ιράν γέμισαν από φωνές και καπνούς από φωτιές, αλλά καμία βοήθεια δεν ήρθε.
Το μόνο που απέμεινε ήταν η αίσθηση της προδοσίας.
Οι Ιρανοί παρακολουθούσαν, μπερδεμένοι και φοβισμένοι, ενώ οι ηγέτες τους — Mir-Hossein Mousavi και Mehdi Karroubi — καλούσαν σε αλλαγή μέσα από το εσωτερικό σύστημα, απορρίπτοντας κάθε ξένη παρέμβαση.
Η σκηνή ήταν ιδανική για ένα θρίλερ: ένα έθνος στο χείλος της εξέγερσης, ένα καθεστώς έτοιμο να καταπνίξει τις φλόγες και ένας πρόεδρος χιλιάδες μίλια μακριά να παίζει με τη φωτιά.
Οι αόρατες μάχες
Στο ίδιο δωμάτιο στο οβάλ γραφείο με Trump, έρχονταν συνεχώς ενημερώσεις για τα συστήματα πυραύλων του Ιράν, τις συμμαχίες με τους Houthis, το Hezbollah, και τη Hamas.
Ο Trump ήθελα να διαλυθούν αυτές οι συμμαχίες, αγνοώντας πως αυτό ήταν αδύνατο να συμβεί.
Στο Τεχεράνη, Abbas Araghchi, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, δήλωνε καθαρά: «Θα διαπραγματευτούμε μόνο αν σταματήσουν οι απειλές πολέμου».
Η ένταση ήταν απίστευτη.
Κάθε τηλεφώνημα, κάθε ενημέρωση, κάθε στρατιωτική κίνηση ήταν ένα βήμα πάνω σε λεπτό σχοινί, όπου η παραμικρή κίνηση μπορούσε να οδηγήσει τον κόσμο σε καταστροφή.
Οι ασαφείς απειλές
Η λογική πίσω από τις απαιτήσεις Trump για το ουράνιο, τους βαλλιστικούς πυραύλους και τις περιφερειακές συμμαχίες ήταν τόσο ρευστή όσο η σκιά που καλύπτει έναν δρόμο τη νύχτα.
Ο ίδιος ο Trump δεν είχε σαφή όρια για το τι έπρεπε να κάνει το Ιράν για να αποφύγει την επίθεση.
Μια κίνηση λάθους θα μπορούσε να προκαλέσει:
• Ενδυνάμωση του καθεστώτος του Ali Khamenei, αντί να το αποδυναμώσει.
• Αύξηση της υποστήριξης στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
• Ανάφλεξη νέων συγκρούσεων σε Λίβανο, Υεμένη και Παλαιστίνη.
Όλα αυτά τα στοιχεία συνθέτουν ένα πολιτικό θρίλερ γεμάτο επικίνδυνες αποφάσεις και ψυχολογικά παιχνίδια.
Η σκοτεινή παράσταση
Η σκέψη της κυβέρνησης Trump ήταν σαφής: να κρατήσουν την πίεση «σε διαχειρίσιμη κατάσταση» μέχρι να αλλάξει η πολιτική σκηνή στις ΗΠΑ.
Αλλά στο Ιράν, κάθε απειλή ήταν ένα «δώρο» στον εχθρό.
Οι διαδηλωτές δεν θα ωφελούνταν, ενώ το καθεστώς θα ενισχυόταν, χρησιμοποιώντας την ξένη απειλή για να συσπειρώσει τους πολίτες γύρω από την πατρίδα.
Όλοι οι πρωταγωνιστές, από Trump έως Khamenei, Rubio και Araghchi, κινούνταν σαν χαρακτήρες σε ένα θρίλερ υψηλού κινδύνου, όπου η γραμμή μεταξύ επιτυχίας και καταστροφής ήταν ένα μόνο τηλεφώνημα μακριά.
Τελικό παράθυρο
Η απόφαση για επίθεση ή διπλωματία ήταν ακόμα στα χέρια λίγων.
Ο Trump μπορούσε να πατήσει το κουμπί, ή να αφήσει τη διπλωματία να χτίσει σταδιακά γέφυρες εμπιστοσύνης.
Ο Rubio γνώριζε ότι η αβεβαιότητα γύρω από την πτώση του καθεστώτος ήταν τεράστια, ενώ στο Ιράν, Araghchi και οι πολιτικοί ηγέτες προσπαθούσαν να κρατήσουν ισορροπίες που κινδύνευαν να καταρρεύσουν από κάθε ξένη παρέμβαση.
Η ιστορία τελειώνει χωρίς ξεκάθαρο τέλος, σαν σε καλό θρίλερ: κάθε κίνηση έχει συνέπειες, και κάθε απόφαση μπορεί να ανάψει φωτιές που δεν μπορούν να σβηστούν.
Η μάχη δεν είναι μόνο για το Ιράν. Είναι για την εξουσία, την ψυχολογία και τον έλεγχο της ιστορίας.
Θρίλερ χωρίς τέλος
Σε κάθε θρίλερ υπάρχει ένα κουμπί.
Δεν πατιέται πάντα. Αλλά η ύπαρξή του αρκεί για να κρατά τους πάντες όμηρους.
Ο Trump ήξερε ότι μια «επιτυχία» στο θέμα αυτό θα ήταν πολιτικά χρήσιμη. Κάτι μεγαλύτερο.
Κάτι πιο εντυπωσιακό από τους προηγούμενους.
Αλλά η Ιστορία δεν μετρά τις προθέσεις. Μετρά τα αποτελέσματα.
Και όταν οι δικαιολογίες αλλάζουν, όταν η αποστολή δεν ορίζεται, όταν οι απαντήσεις είναι ρευστές, τότε ο πόλεμος δεν είναι λύση.
Είναι απλώς το επόμενο κεφάλαιο ενός θρίλερ που έχει γραφτεί πολλές φορές — και πάντα τελειώνει με τον ίδιο τρόπο.
Ένα χτύπημα δεν θα αποδυνάμωνε την εξουσία. Θα την ένωνε.
Δεν θα απομάκρυνε το πυρηνικό σενάριο. Θα το νομιμοποιούσε.
Δεν θα απομόνωνε τις συμμαχίες. Θα τις καθιστούσε αναγκαίες.
Και όταν θα έρχονταν οι πύραυλοι της απάντησης, τα συμφέροντα που θα πληγώνονταν δεν θα ήταν αυτά που είχαν σχεδιάσει την κίνηση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών