Είναι πλέον επίσημο... Ο Αμερικανός πρόεδρος, Donald Trump, παρέδωσε το τιμόνι της Fed στον Kevin Warsh, κλείνοντας έναν μακρύ και ταραχώδη κύκλο αμφισβήτησης της ηγεσίας του Jerome Powell και ανοίγοντας μια νέα, σαφώς πιο πολιτικοποιημένη φάση για την αμερικανική κεντρική τράπεζα.
Η επιλογή Warsh, ενός προσώπου που έχει μιλήσει ανοιχτά για «αλλαγή καθεστώτος» στη Fed, έρχεται σε μια στιγμή αυξημένων πιέσεων για χαμηλότερα επιτόκια και επαναφέρει τη συζητήση περί κινδύνων για την ανεξαρτησία της Fed.
H απόφαση Trump
Με ανάρτηση του στο Truth Social, ο Trump επεσήμανε ότι γνωρίζει τον Powell πολύ καιρό και δεν έχει καμία αμφιβολία ότι «θα μείνει στη μνήμη ως ένας από τους ΜΕΓΑΛΟΥΣ Προέδρους της Fed, ίσως ο καλύτερος... δεν θα σε απογοητεύσει ποτέ».
Η απόφαση ολοκληρώνει μια διαδικασία που επισήμως ξεκίνησε το περασμένο καλοκαίρι, αλλά στην πραγματικότητα είχε αρχίσει πολύ νωρίτερα, με τον Trump να εξαπολύει επιθέσεις κατά της Fed υπό τον Powell σχεδόν από τη στιγμή που εκείνος ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2018.
Από τότε που o Powell ανέλαβε τη Fed το 2018, κατά την πρώτη θητεία του Trump, ο πρόεδρος των ΗΠΑ πίεζε επίμονα για επιθετικές μειώσεις επιτοκίων. Ακόμη και έπειτα από τρεις διαδοχικές μειώσεις στο δεύτερο εξάμηνο του 2025, ο Trump συνέχισε την επίθεση, ζητώντας χαμηλότερα επιτόκια και επικρίνοντας τον Powell για υπερβάσεις κόστους στη μεγάλη ανακαίνιση της έδρας της Fed στην Ουάσιγκτον.
Από την πλευρά του, ο Warsh, σε συνέντευξή του στο CNBC το περασμένο καλοκαίρι, είχε ζητήσει «αλλαγή καθεστώτος» στη Fed. «Το έλλειμμα αξιοπιστίας, κατά την άποψή μου, βρίσκεται στους σημερινούς επικεφαλής της Fed», είχε δηλώσει στη συνέντευξη του Ιουλίου. Πρόκειται για μια θέση που θα μπορούσε να τον φέρει σε αντιπαράθεση σε έναν θεσμό όπου η οικοδόμηση συναίνεσης είναι κρίσιμη για την εφαρμογή της πολιτικής.
Η απόφαση του Trump να προτείνει τον Warsh έρχεται σε μία από τις πιο επισφαλείς στιγμές για την αμερικανική κεντρική τράπεζα εδώ και δεκαετίες, με τον πληθωρισμό να μην έχει ακόμη πλήρως τιθασευτεί, τον κρατικό δανεισμό να αυξάνεται και τη Fed να δέχεται ασυνήθιστα άμεσες πολιτικές πιέσεις για τον τρόπο με τον οποίο ασκεί τη νομισματική πολιτική.
Η έρευνα της Δικαιοσύνης για τον Powell
Πιο πρόσφατα, το υπουργείο Δικαιοσύνης κάλεσε τον Powell με κλήτευση σε σχέση με την ανακαίνιση των κεντρικών γραφείων της Fed. Σε μια ασυνήθιστα ευθεία απάντηση, ο Powell κατηγόρησε την κίνηση αυτή ως «πρόσχημα» για να εξαναγκαστεί η Fed να ακολουθήσει τις εντολές του Trump και να χαλαρώσει περαιτέρω την πολιτική της.
Υπό αυτό το πρίσμα, η υποψηφιότητα έρχεται τη στιγμή που τα ερωτήματα για την ανεξαρτησία της Fed, έχουν μετακινηθεί από τον ακαδημαϊκό διάλογο στη σφαίρα της πραγματικής ανησυχίας. Ο Trump και άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης έχουν αφήσει να εννοηθεί ένα φάσμα ιδεών, από αυστηρότερη εποπτεία του Λευκού Οίκου έως αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο η κεντρική τράπεζα καθορίζει τα επιτόκια, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης του προέδρου της Fed να διαβουλεύεται με τον πρόεδρο για τις αποφάσεις επιτοκίων.
Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα
Από εδώ και πέρα, ο υποψήφιος έχει μπροστά του έναν δύσκολο δρόμο.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής, Thom Tillis, έχει δηλώσει ότι θα μπλοκάρει κάθε υποψηφιότητα για τη Fed έως ότου ολοκληρωθεί η έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Τα ζητήματα, ωστόσο, δεν είναι μόνο πολιτικά.
Παρότι ο Trump επιμένει ότι ο πληθωρισμός έχει νικηθεί, εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τον στόχο του 2% της Fed. Την ίδια στιγμή, η αγορά εργασίας έχει επιβραδυνθεί, με την οικονομία να βρίσκεται σε ένα περιβάλλον «ούτε απολύσεων ούτε προσλήψεων», γεγονός που δημιουργεί μια ακόμη πρόκληση για τη νομισματική πολιτική.
Σε κάθε περίπτωση, οι αγορές δεν αναμένουν έντονη δράση από τον νέο πρόεδρο της Fed. Οι traders προεξοφλούν το πολύ δύο ακόμη μειώσεις επιτοκίων το 2026, πριν το βασικό επιτόκιο διαμορφωθεί γύρω στο 3%, επίπεδο που οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν υποδείξει ως το μακροπρόθεσμο «ουδέτερο» επιτόκιο, το οποίο ούτε ενισχύει ούτε περιορίζει την οικονομική ανάπτυξη.
Πως θα αντιδράσει ο Powell
Υπάρχει τέλος και το ζήτημα του τι θα συμβεί με τον Powell.
Παρότι ιστορικά οι πρόεδροι της Fed παραιτούνται από τη θέση τους στο Διοικητικό Συμβούλιο αφού απομακρυνθούν από την προεδρία, αυτή τη φορά μπορεί να μην ισχύσει το ίδιο. Ο Powell έχει ακόμη δύο χρόνια στη θητεία του ως διοικητής και θα μπορούσε να επιλέξει να τα υπηρετήσει ως ανάχωμα στις προσπάθειες του Trump να υπονομεύσει την ανεξαρτησία της Fed. Το Ανώτατο Δικαστήριο εξετάζει ήδη την κίνηση του Trump να απομακρύνει τη διοικήτρια Lisa Cook, μια υπόθεση που ενδέχεται τελικά να καθορίσει ποιες εξουσίες έχει ένας πρόεδρος απέναντι στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών