Όταν τα κράτη χρεοκοπούν και οι πιστωτές μοιράζουν τη λεία…
Η ανατροπή του Προέδρου Nicolas Maduro έφερε ξανά στο προσκήνιο την κρίση χρέους της Βενεζουέλας – μία από τις μεγαλύτερες και πιο παρατεταμένες κρατικές χρεοκοπίες παγκοσμίως.
Ύστερα από χρόνια βαθιάς οικονομικής κρίσης και αμερικανικών κυρώσεων που απέκοψαν τη χώρα από τις διεθνείς αγορές κεφαλαίου, η Βενεζουέλα οδηγήθηκε σε στάση πληρωμών στα τέλη του 2017, όταν δεν κατέβαλε πληρωμές σε διεθνή ομόλογα που είχαν εκδοθεί τόσο από το κράτος όσο και από την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία Petroleos de Venezuela (PDVSA).
Έκτοτε, οι συσσωρευμένοι τόκοι και οι νομικές αξιώσεις που συνδέονται με παλαιότερες κρατικοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων προστέθηκαν στο ανεξόφλητο κεφάλαιο, διογκώνοντας τις συνολικές εξωτερικές υποχρεώσεις της χώρας πολύ πέρα από την ονομαστική αξία των αρχικών ομολόγων.
Το προβληματικό χρέος της Βενεζουέλας έχει σημειώσει άνοδο από τότε που ο Donald Trump ανέλαβε την προεδρία των ΗΠΑ τον Ιανουάριο του 2025, καθώς επενδυτές υψηλού ρίσκου ποντάρουν στο ενδεχόμενο πολιτικών εξελίξεων.
Πόσα χρωστά η Βενεζουέλα;
Σύμφωνα με αναλυτές, η Βενεζουέλα έχει περίπου 60 δισεκατομμύρια δολάρια σε ομόλογα που βρίσκονται σε καθεστώς αθέτησης πληρωμών.
Ωστόσο, το συνολικό εξωτερικό χρέος – συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων της PDVSA, διμερών δανείων και αποζημιώσεων από διεθνή διαιτησία – εκτιμάται μεταξύ 150 και 170 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ανάλογα με το πώς υπολογίζονται οι δεδουλευμένοι τόκοι και οι δικαστικές αποφάσεις.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά το ονομαστικό ΑΕΠ της Βενεζουέλας για το 2025 στα 82,8 δισεκατομμύρια δολάρια, γεγονός που συνεπάγεται λόγο χρέους προς ΑΕΠ μεταξύ 180% και 200%.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ένα ομόλογο της PDVSA με λήξη το 2020, το οποίο ήταν εξασφαλισμένο με πλειοψηφικό πακέτο μετοχών της Citgo, αμερικανικής εταιρείας διύλισης που ανήκει τελικά στην PDVSA με έδρα το Καράκας.
Η Citgo βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο δικαστικών διαδικασιών στις ΗΠΑ, μέσω των οποίων οι πιστωτές επιχειρούν να ανακτήσουν μέρος των απαιτήσεών τους.
Ποιοι κρατούν τι;
Τα χρόνια των κυρώσεων – συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης διαπραγμάτευσης του χρέους της Βενεζουέλας – έχουν καταστήσει δύσκολη την πλήρη χαρτογράφηση των κατόχων των απαιτήσεων.
Το μεγαλύτερο μέρος των εμπορικών πιστωτών εκτιμάται ότι αποτελείται από διεθνείς ομολογιούχους, ανάμεσά τους και εξειδικευμένα επενδυτικά κεφάλαια προβληματικού χρέους, γνωστά και ως «vulture funds».
Μεταξύ των πιστωτών περιλαμβάνονται επίσης εταιρείες που έλαβαν αποζημιώσεις μέσω διεθνούς διαιτησίας, μετά την απαλλοτρίωση περιουσιακών τους στοιχείων από το Καράκας.
Δικαστήρια των ΗΠΑ έχουν επικυρώσει αποζημιώσεις πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων υπέρ εταιρειών όπως η ConocoPhillips και η Crystallex, μετατρέποντας τις αξιώσεις αυτές σε απαιτήσεις χρέους και επιτρέποντας στους πιστωτές να διεκδικούν βενεζουελάνικα περιουσιακά στοιχεία.
Ένα αυξανόμενο σύνολο πιστωτών, με αναγνωρισμένες δικαστικές αποφάσεις, ανταγωνίζεται για την ανάκτηση αξίας μέσω της μητρικής της Citgo.
Δικαστήριο στο Delaware έχει καταγράψει απαιτήσεις ύψους περίπου 19 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη δημοπρασία της PDV Holding, της μητρικής της Citgo – ποσό που υπερβαίνει κατά πολύ την εκτιμώμενη αξία των συνολικών περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας.
Η PDV Holding είναι θυγατρική 100% της PDVSA.
Παράλληλα, το Καράκας έχει και διμερείς πιστωτές, κυρίως την Κίνα και τη Ρωσία, οι οποίες είχαν χορηγήσει δάνεια τόσο στον Maduro όσο και στον μέντορά του, τον πρώην πρόεδρο Hugo Chavez.
Ακριβή στοιχεία είναι δύσκολο να επιβεβαιωθούν, καθώς η Βενεζουέλα δεν έχει δημοσιεύσει πλήρη στατιστικά για το χρέος της εδώ και χρόνια.
Μια μακρινή αναδιάρθρωση;
Με δεδομένο τον μεγάλο αριθμό αξιώσεων, τις εκκρεμείς δικαστικές διαδικασίες και την πολιτική αβεβαιότητα, μια επίσημη αναδιάρθρωση του χρέους αναμένεται να είναι ιδιαίτερα περίπλοκη και χρονοβόρα.
Μια λύση θα μπορούσε να βασιστεί σε πρόγραμμα του ΔΝΤ, το οποίο θα έθετε δημοσιονομικούς στόχους και παραμέτρους βιωσιμότητας του χρέους.
Ωστόσο, η Βενεζουέλα δεν έχει υποβληθεί σε ετήσια διαβούλευση με το Ταμείο εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες και παραμένει αποκλεισμένη από τη χρηματοδότησή του.
Επιπλέον εμπόδιο αποτελούν οι αμερικανικές κυρώσεις. Από το 2017, οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν τόσο από Ρεπουμπλικανικές όσο και από Δημοκρατικές κυβερνήσεις έχουν περιορίσει δραστικά τη δυνατότητα της Βενεζουέλας να εκδώσει ή να αναδιαρθρώσει χρέος χωρίς ειδικές άδειες από το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ.
Το μέλλον των κυρώσεων παραμένει ασαφές. Προς το παρόν, ο Donald Trump έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα «διοικήσουν» τη χώρα που διαθέτει από τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο.
Ποια είναι τα ποσοστά ανάκτησης;
Τα ομόλογα της Βενεζουέλας κατέγραψαν συνολική απόδοση περίπου 95% το 2025 σε επίπεδο δείκτη.
Σήμερα διαπραγματεύονται μεταξύ 27 και 32 σεντς ανά δολάριο ονομαστικής αξίας, σύμφωνα με στοιχεία της MarketAxess.
Αναλυτές της Citigroup εκτίμησαν τον Νοέμβριο ότι θα απαιτηθεί «κούρεμα» του κεφαλαίου τουλάχιστον κατά 50% για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα του χρέους και να ικανοποιηθούν ενδεχόμενοι όροι του ΔΝΤ.
Στο βασικό σενάριο της Citi, η Βενεζουέλα θα μπορούσε να προσφέρει στους πιστωτές ένα ομόλογο 20ετούς διάρκειας με επιτόκιο περίπου 4,4%, καθώς και ένα 10ετές ομόλογο μηδενικού κουπονιού για την αποζημίωση των ληξιπρόθεσμων τόκων.
Με απόδοση εξόδου 11%, η καθαρή παρούσα αξία του πακέτου εκτιμάται στα μέσα της δεκαετίας των 40 σεντς ανά δολάριο, με πιθανή άνοδο προς τα υψηλά 40 σεντς εάν προστεθούν επιπλέον εξαρτώμενα εργαλεία, όπως warrants συνδεδεμένα με το πετρέλαιο.
Άλλοι επενδυτές εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί. Η Aberdeen Investments είχε εκτιμήσει τον Σεπτέμβριο ότι οι ανακτήσεις θα κυμαίνονταν αρχικά γύρω στα 25 σεντς ανά δολάριο, αλλά βελτιωμένες πολιτικές συνθήκες και χαλάρωση των κυρώσεων θα μπορούσαν να ανεβάσουν το ποσοστό στα χαμηλά έως μεσαία 30 σεντς, ανάλογα με τη δομή της συμφωνίας.
Ποια είναι η οικονομική κατάσταση της χώρας;
Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται σε ένα εξαιρετικά δυσμενές οικονομικό περιβάλλον.
Η οικονομία της Βενεζουέλας κατέρρευσε μετά το 2013, όταν η παραγωγή πετρελαίου μειώθηκε δραματικά, ο πληθωρισμός εκτοξεύθηκε και η φτώχεια αυξήθηκε ραγδαία.
Παρότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί εν μέρει, οι χαμηλότερες διεθνείς τιμές πετρελαίου και οι εκπτώσεις στο βενεζουελάνικο αργό περιορίζουν τα έσοδα, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια εξυπηρέτησης του χρέους χωρίς βαθιά αναδιάρθρωση.
Η πρόσφατη αμερικανική παρεμπόδιση δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν πετρέλαιο υπό καθεστώς κυρώσεων επιδείνωσε περαιτέρω την κατάσταση.
Ο Trump έχει δηλώσει ότι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες είναι έτοιμες να αναλάβουν το δύσκολο έργο επανεκκίνησης και αποκατάστασης της παραγωγής στη Βενεζουέλα, ωστόσο οι λεπτομέρειες και τα χρονοδιαγράμματα παραμένουν ασαφή.
Προς το παρόν, η Chevron είναι η μόνη μεγάλη αμερικανική εταιρεία που δραστηριοποιείται στα πετρελαϊκά κοιτάσματα της χώρας.
www.bankingnews.gr
Ύστερα από χρόνια βαθιάς οικονομικής κρίσης και αμερικανικών κυρώσεων που απέκοψαν τη χώρα από τις διεθνείς αγορές κεφαλαίου, η Βενεζουέλα οδηγήθηκε σε στάση πληρωμών στα τέλη του 2017, όταν δεν κατέβαλε πληρωμές σε διεθνή ομόλογα που είχαν εκδοθεί τόσο από το κράτος όσο και από την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία Petroleos de Venezuela (PDVSA).
Έκτοτε, οι συσσωρευμένοι τόκοι και οι νομικές αξιώσεις που συνδέονται με παλαιότερες κρατικοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων προστέθηκαν στο ανεξόφλητο κεφάλαιο, διογκώνοντας τις συνολικές εξωτερικές υποχρεώσεις της χώρας πολύ πέρα από την ονομαστική αξία των αρχικών ομολόγων.
Το προβληματικό χρέος της Βενεζουέλας έχει σημειώσει άνοδο από τότε που ο Donald Trump ανέλαβε την προεδρία των ΗΠΑ τον Ιανουάριο του 2025, καθώς επενδυτές υψηλού ρίσκου ποντάρουν στο ενδεχόμενο πολιτικών εξελίξεων.
Πόσα χρωστά η Βενεζουέλα;
Σύμφωνα με αναλυτές, η Βενεζουέλα έχει περίπου 60 δισεκατομμύρια δολάρια σε ομόλογα που βρίσκονται σε καθεστώς αθέτησης πληρωμών.
Ωστόσο, το συνολικό εξωτερικό χρέος – συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων της PDVSA, διμερών δανείων και αποζημιώσεων από διεθνή διαιτησία – εκτιμάται μεταξύ 150 και 170 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ανάλογα με το πώς υπολογίζονται οι δεδουλευμένοι τόκοι και οι δικαστικές αποφάσεις.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά το ονομαστικό ΑΕΠ της Βενεζουέλας για το 2025 στα 82,8 δισεκατομμύρια δολάρια, γεγονός που συνεπάγεται λόγο χρέους προς ΑΕΠ μεταξύ 180% και 200%.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ένα ομόλογο της PDVSA με λήξη το 2020, το οποίο ήταν εξασφαλισμένο με πλειοψηφικό πακέτο μετοχών της Citgo, αμερικανικής εταιρείας διύλισης που ανήκει τελικά στην PDVSA με έδρα το Καράκας.
Η Citgo βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο δικαστικών διαδικασιών στις ΗΠΑ, μέσω των οποίων οι πιστωτές επιχειρούν να ανακτήσουν μέρος των απαιτήσεών τους.
Ποιοι κρατούν τι;
Τα χρόνια των κυρώσεων – συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης διαπραγμάτευσης του χρέους της Βενεζουέλας – έχουν καταστήσει δύσκολη την πλήρη χαρτογράφηση των κατόχων των απαιτήσεων.
Το μεγαλύτερο μέρος των εμπορικών πιστωτών εκτιμάται ότι αποτελείται από διεθνείς ομολογιούχους, ανάμεσά τους και εξειδικευμένα επενδυτικά κεφάλαια προβληματικού χρέους, γνωστά και ως «vulture funds».
Μεταξύ των πιστωτών περιλαμβάνονται επίσης εταιρείες που έλαβαν αποζημιώσεις μέσω διεθνούς διαιτησίας, μετά την απαλλοτρίωση περιουσιακών τους στοιχείων από το Καράκας.
Δικαστήρια των ΗΠΑ έχουν επικυρώσει αποζημιώσεις πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων υπέρ εταιρειών όπως η ConocoPhillips και η Crystallex, μετατρέποντας τις αξιώσεις αυτές σε απαιτήσεις χρέους και επιτρέποντας στους πιστωτές να διεκδικούν βενεζουελάνικα περιουσιακά στοιχεία.
Ένα αυξανόμενο σύνολο πιστωτών, με αναγνωρισμένες δικαστικές αποφάσεις, ανταγωνίζεται για την ανάκτηση αξίας μέσω της μητρικής της Citgo.
Δικαστήριο στο Delaware έχει καταγράψει απαιτήσεις ύψους περίπου 19 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη δημοπρασία της PDV Holding, της μητρικής της Citgo – ποσό που υπερβαίνει κατά πολύ την εκτιμώμενη αξία των συνολικών περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας.
Η PDV Holding είναι θυγατρική 100% της PDVSA.
Παράλληλα, το Καράκας έχει και διμερείς πιστωτές, κυρίως την Κίνα και τη Ρωσία, οι οποίες είχαν χορηγήσει δάνεια τόσο στον Maduro όσο και στον μέντορά του, τον πρώην πρόεδρο Hugo Chavez.
Ακριβή στοιχεία είναι δύσκολο να επιβεβαιωθούν, καθώς η Βενεζουέλα δεν έχει δημοσιεύσει πλήρη στατιστικά για το χρέος της εδώ και χρόνια.
Μια μακρινή αναδιάρθρωση;
Με δεδομένο τον μεγάλο αριθμό αξιώσεων, τις εκκρεμείς δικαστικές διαδικασίες και την πολιτική αβεβαιότητα, μια επίσημη αναδιάρθρωση του χρέους αναμένεται να είναι ιδιαίτερα περίπλοκη και χρονοβόρα.
Μια λύση θα μπορούσε να βασιστεί σε πρόγραμμα του ΔΝΤ, το οποίο θα έθετε δημοσιονομικούς στόχους και παραμέτρους βιωσιμότητας του χρέους.
Ωστόσο, η Βενεζουέλα δεν έχει υποβληθεί σε ετήσια διαβούλευση με το Ταμείο εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες και παραμένει αποκλεισμένη από τη χρηματοδότησή του.
Επιπλέον εμπόδιο αποτελούν οι αμερικανικές κυρώσεις. Από το 2017, οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν τόσο από Ρεπουμπλικανικές όσο και από Δημοκρατικές κυβερνήσεις έχουν περιορίσει δραστικά τη δυνατότητα της Βενεζουέλας να εκδώσει ή να αναδιαρθρώσει χρέος χωρίς ειδικές άδειες από το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ.
Το μέλλον των κυρώσεων παραμένει ασαφές. Προς το παρόν, ο Donald Trump έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα «διοικήσουν» τη χώρα που διαθέτει από τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο.
Ποια είναι τα ποσοστά ανάκτησης;
Τα ομόλογα της Βενεζουέλας κατέγραψαν συνολική απόδοση περίπου 95% το 2025 σε επίπεδο δείκτη.
Σήμερα διαπραγματεύονται μεταξύ 27 και 32 σεντς ανά δολάριο ονομαστικής αξίας, σύμφωνα με στοιχεία της MarketAxess.
Αναλυτές της Citigroup εκτίμησαν τον Νοέμβριο ότι θα απαιτηθεί «κούρεμα» του κεφαλαίου τουλάχιστον κατά 50% για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα του χρέους και να ικανοποιηθούν ενδεχόμενοι όροι του ΔΝΤ.
Στο βασικό σενάριο της Citi, η Βενεζουέλα θα μπορούσε να προσφέρει στους πιστωτές ένα ομόλογο 20ετούς διάρκειας με επιτόκιο περίπου 4,4%, καθώς και ένα 10ετές ομόλογο μηδενικού κουπονιού για την αποζημίωση των ληξιπρόθεσμων τόκων.
Με απόδοση εξόδου 11%, η καθαρή παρούσα αξία του πακέτου εκτιμάται στα μέσα της δεκαετίας των 40 σεντς ανά δολάριο, με πιθανή άνοδο προς τα υψηλά 40 σεντς εάν προστεθούν επιπλέον εξαρτώμενα εργαλεία, όπως warrants συνδεδεμένα με το πετρέλαιο.
Άλλοι επενδυτές εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί. Η Aberdeen Investments είχε εκτιμήσει τον Σεπτέμβριο ότι οι ανακτήσεις θα κυμαίνονταν αρχικά γύρω στα 25 σεντς ανά δολάριο, αλλά βελτιωμένες πολιτικές συνθήκες και χαλάρωση των κυρώσεων θα μπορούσαν να ανεβάσουν το ποσοστό στα χαμηλά έως μεσαία 30 σεντς, ανάλογα με τη δομή της συμφωνίας.
Ποια είναι η οικονομική κατάσταση της χώρας;
Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται σε ένα εξαιρετικά δυσμενές οικονομικό περιβάλλον.
Η οικονομία της Βενεζουέλας κατέρρευσε μετά το 2013, όταν η παραγωγή πετρελαίου μειώθηκε δραματικά, ο πληθωρισμός εκτοξεύθηκε και η φτώχεια αυξήθηκε ραγδαία.
Παρότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί εν μέρει, οι χαμηλότερες διεθνείς τιμές πετρελαίου και οι εκπτώσεις στο βενεζουελάνικο αργό περιορίζουν τα έσοδα, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια εξυπηρέτησης του χρέους χωρίς βαθιά αναδιάρθρωση.
Η πρόσφατη αμερικανική παρεμπόδιση δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν πετρέλαιο υπό καθεστώς κυρώσεων επιδείνωσε περαιτέρω την κατάσταση.
Ο Trump έχει δηλώσει ότι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες είναι έτοιμες να αναλάβουν το δύσκολο έργο επανεκκίνησης και αποκατάστασης της παραγωγής στη Βενεζουέλα, ωστόσο οι λεπτομέρειες και τα χρονοδιαγράμματα παραμένουν ασαφή.
Προς το παρόν, η Chevron είναι η μόνη μεγάλη αμερικανική εταιρεία που δραστηριοποιείται στα πετρελαϊκά κοιτάσματα της χώρας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών