Πώς οδηγηθήκαμε στη συμμαχία Λέγκα του Βορά και Κινήματος Πέντε Αστέρων
Μολονότι η ευρωπαϊκή οικονομία ανακάμπτει και η ανεργία μειώνεται, στο μέτωπο των πολιτικών εξελίξεων οι προκλήσεις παραμένουν και είναι εξαιρετικά κρίσιμες.
Επόμενος σταθμός στην πολιτική ατζέντα που αποτελεί το κυριότερο στοιχείο αβεβαιότητας για τις εξελίξεις στην Ευρώπη, αποτελεί η Ιταλία.
Οι εκλογές στην τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, έφεραν τα πάνω κάτω.
Τα λαϊκιστικά και ευρωσκεπτικιστικά κόμματα (Λέγκα του Βορά, Κίνημα Πέντε Αστέρων) βγήκαν κερδισμένα σε αυτή την αναμέτρηση.
Η πολιτική αβεβαιότητα σε συνδυασμό με τα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ιταλία σε επίπεδο δημοσίου χρέους και τραπεζών, την καθιστά τον πλέον αδύναμο κρίκο της νομισματικής ένωσης.
Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να σημειωθεί ότι παρά τη διάχυτη ανησυχία για την εκλογή μιας ευρωσκεπτικιστικής κυβέρνησης στην Ιταλία, ήδη το «Κίνημα» του Grillo και η «Λέγκα του Βορρά», έχουν βάλει νερό στο κρασί τους όσον αφορά το ενδεχόμενο εξόδου από την Ευρωζώνη.
Ωστόσο, οι αγορές παρά το γεγονός ότι ανησυχούν, όχι μόνο για τον κίνδυνο Italexit, αλλά και για την απειρία της ενδεχόμενης διακυβέρνησης των δύο κομμάτων προς το παρόν παραμένουν ψύχραιμες.
Και τα δύο είναι ακραία κόμματα έχουν οικοδομήσει τις ατζέντες τους σε ευρωσκεπτικιστικές πολιτικές.
Αυτό θα μπορούσε να βάλει την Ιταλία σε τροχιά σύγκρουσης με την υπόλοιπη Ευρώπη, ωστόσο σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, αυτή η επιλογή είναι απίθανη λόγω των επιφυλάξεων των μελών και των δύο κομμάτων, ωστόσο με την Ιταλία ποτέ δεν ξέρεις.
Βέβαια από τη στιγμή που η νέα κυβέρνηση είναι πιο επιφυλακτική απέναντι στο ευρώ, προκύπτει το ρίσκο της ανόδου των αποδόσεων και των spreads στα ομόλογα.
Αυτό που προς το παρόν καθυσηχάζει τις αγορές είναι το γεγονός ότι η Ιταλία είναι συνηθισμένη σε μεγάλες περιόδους πολιτικής αστάθειας και αβεβαιότητα.
Μέχρι τώρα λίγοι έχουν τονίσει τους παραλληλισμούς ανάμεσα στην έλευση στην εξουσία του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 2015 και τις εκλογικές επιτυχίες του κινήματος των 5 Αστέρων και της Λέγκας του Βορρά στην Ιταλία.
Οι πρώτοι έξι μήνες του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία χαρακτηρίστηκαν από την απόρριψη της δημοσιονομικής και οικονομικής ορθοδοξίας της ευρωζώνης.
Όλα πλέον θυμίζουν και την ευρωσκεπτικιστική ρητορική και τις πολιτικές προτάσεις τόσο του Κινήματος των Πέντε Αστέρων όσο και της Λέγκας.
Βέβαια, η ανησυχία θα παραμείνει και τις επόμενες εβδομάδες, καθώς δεν έχει σχηματιστεί ακόμη η επόμενη ιταλική κυβέρνηση.
Δεν είναι λίγοι και οι αναλυτές που θεωρούν ότι η νέα κυβέρνηση θα αναλάβει τα ηνία της εξουσίας για να αλλάξει τον εκλογικό νόμο και να επαναπροκυρήξει εκλογές πιθανότατα στις αρχές του 2019.
Αλλά αυτό είναι μια λανθασμένη ανάγνωση της ιστορίας της Ιταλίας από το 1945.
Σε αυτό το διάστημα η Ιταλία είχε περισσότερες από 60 κυβερνήσεις, από μόνο 18 εθνικές εκλογές.
Τα νομοθετικά σώματα που συγκροτούνται τείνουν να εξαντλούν πλήρως τις πενταετείς θητείες τους, κυρίως επειδή τα μέλη του κοινοβουλίου δεν μπορούν να επωφεληθούν από τις συνταξιοδοτικές παροχές εάν η Βουλή διαλύεται σύντομα.
Από το 1948 κανένα κοινοβούλιο δεν διήρκεσε λιγότερο από δύο χρόνια.
Αυτός είναι ένας βασικός λόγος που το κίνημα των Πέντε Αστέρων και η Λέγκα θα ενώσουν τις δυνάμεις τους στην κυβέρνηση ή θα έρθουν σε συμφωνία για την επιλογή ενός τεχνοκράτη υπό την ηγεσία της κυβέρνησης που θα εξαρτηθεί από την κοινοβουλευτική τους υποστήριξη.
Έτσι, κατά τους επόμενους 18 έως 24 μήνες, δεν φαίνεται να υπάρχει λόγος οι αγορές να πατήσουν το κουμπί πανικού.
Ο κύριος λόγος για τις αγορές είναι ότι η ποσοτική χαλάρωση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας - η οποία παρέχει ζωτική υποστήριξη στην Ιταλία - εξακολουθεί να ισχύει.
Ούτε το Κίνημα των Πέντε Αστέρων ούτε και η Λέγκα του Βορρά φαίνονται διατεθειμένοι να ανατρέψουν την το υπάρχον status qwo και να αμφισβητήσουν την Ευρωζώνη όπως το ΣΥΡΙΖΑ.
Πριν από τις εκλογές, ο Luigi Di Maio, αρχηγός του Κινήματος των Πέντε Αστέρων, επισκέφθηκε το Λονδίνο για να καθησυχάσει τους επενδυτές ότι θα κάνει αυτό που πρέπει ως πρωθυπουργός.
Οι οικονομικές συνθήκες στην Ιταλία σήμερα είναι πιο ευνοϊκές από αυτές στην Ελλάδα το 2015.
Ωστόσο, οι κίνδυνοι είναι απλοί.
Και ο βασικός είναι ότι το παλιό, φιλοευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα της Ιταλίας είναι διαλυμένο.
Οικονομικά δεδομένα
Το μεγάλο πρόβλημα της Ιταλίας έγκειται στο υψηλό δημόσιο χρέος αλλά και στην κακή ποιότητα του ενεργητικού των τραπεζών της, καθώς διαθέτουν στους ισολογισμούς τους μεγάλο αριθμό μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Για το 2018 εκτιμάται ότι το έλλειμμα θα φθάσει στο 1,7% του ΑΕΠ, ενώ θα ενισχυθεί στο 2% το 2019.
Αναφορικά με το χρέος αναμένεται ότι θα φθάσει στο 131,5% του ΑΕΠ το 2017, οριακά χαμηλότερα από το επίπεδο - ρεκόρ του 132% του ΑΕΠ το 2016.
Αναμένεται ακόμη ότι το χρέος θα υποχωρήσει στο 126,1% το 2022 και θα φθάσει στο 123,4% το 2027.
Προβληματισμό εξακολουθούν να προκαλούν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των ιταλικών τραπεζών, καθώς εκτιμάται ότι μεγάλο μερίδιο αυτών δεν πρόκειται να αποπληρωθούν.
www.bankingnews.gr
Επόμενος σταθμός στην πολιτική ατζέντα που αποτελεί το κυριότερο στοιχείο αβεβαιότητας για τις εξελίξεις στην Ευρώπη, αποτελεί η Ιταλία.
Οι εκλογές στην τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, έφεραν τα πάνω κάτω.
Τα λαϊκιστικά και ευρωσκεπτικιστικά κόμματα (Λέγκα του Βορά, Κίνημα Πέντε Αστέρων) βγήκαν κερδισμένα σε αυτή την αναμέτρηση.
Η πολιτική αβεβαιότητα σε συνδυασμό με τα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ιταλία σε επίπεδο δημοσίου χρέους και τραπεζών, την καθιστά τον πλέον αδύναμο κρίκο της νομισματικής ένωσης.
Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να σημειωθεί ότι παρά τη διάχυτη ανησυχία για την εκλογή μιας ευρωσκεπτικιστικής κυβέρνησης στην Ιταλία, ήδη το «Κίνημα» του Grillo και η «Λέγκα του Βορρά», έχουν βάλει νερό στο κρασί τους όσον αφορά το ενδεχόμενο εξόδου από την Ευρωζώνη.
Ωστόσο, οι αγορές παρά το γεγονός ότι ανησυχούν, όχι μόνο για τον κίνδυνο Italexit, αλλά και για την απειρία της ενδεχόμενης διακυβέρνησης των δύο κομμάτων προς το παρόν παραμένουν ψύχραιμες.
Και τα δύο είναι ακραία κόμματα έχουν οικοδομήσει τις ατζέντες τους σε ευρωσκεπτικιστικές πολιτικές.
Αυτό θα μπορούσε να βάλει την Ιταλία σε τροχιά σύγκρουσης με την υπόλοιπη Ευρώπη, ωστόσο σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, αυτή η επιλογή είναι απίθανη λόγω των επιφυλάξεων των μελών και των δύο κομμάτων, ωστόσο με την Ιταλία ποτέ δεν ξέρεις.
Βέβαια από τη στιγμή που η νέα κυβέρνηση είναι πιο επιφυλακτική απέναντι στο ευρώ, προκύπτει το ρίσκο της ανόδου των αποδόσεων και των spreads στα ομόλογα.
Αυτό που προς το παρόν καθυσηχάζει τις αγορές είναι το γεγονός ότι η Ιταλία είναι συνηθισμένη σε μεγάλες περιόδους πολιτικής αστάθειας και αβεβαιότητα.
Μέχρι τώρα λίγοι έχουν τονίσει τους παραλληλισμούς ανάμεσα στην έλευση στην εξουσία του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 2015 και τις εκλογικές επιτυχίες του κινήματος των 5 Αστέρων και της Λέγκας του Βορρά στην Ιταλία.
Οι πρώτοι έξι μήνες του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία χαρακτηρίστηκαν από την απόρριψη της δημοσιονομικής και οικονομικής ορθοδοξίας της ευρωζώνης.
Όλα πλέον θυμίζουν και την ευρωσκεπτικιστική ρητορική και τις πολιτικές προτάσεις τόσο του Κινήματος των Πέντε Αστέρων όσο και της Λέγκας.
Βέβαια, η ανησυχία θα παραμείνει και τις επόμενες εβδομάδες, καθώς δεν έχει σχηματιστεί ακόμη η επόμενη ιταλική κυβέρνηση.
Δεν είναι λίγοι και οι αναλυτές που θεωρούν ότι η νέα κυβέρνηση θα αναλάβει τα ηνία της εξουσίας για να αλλάξει τον εκλογικό νόμο και να επαναπροκυρήξει εκλογές πιθανότατα στις αρχές του 2019.
Αλλά αυτό είναι μια λανθασμένη ανάγνωση της ιστορίας της Ιταλίας από το 1945.
Σε αυτό το διάστημα η Ιταλία είχε περισσότερες από 60 κυβερνήσεις, από μόνο 18 εθνικές εκλογές.
Τα νομοθετικά σώματα που συγκροτούνται τείνουν να εξαντλούν πλήρως τις πενταετείς θητείες τους, κυρίως επειδή τα μέλη του κοινοβουλίου δεν μπορούν να επωφεληθούν από τις συνταξιοδοτικές παροχές εάν η Βουλή διαλύεται σύντομα.
Από το 1948 κανένα κοινοβούλιο δεν διήρκεσε λιγότερο από δύο χρόνια.
Αυτός είναι ένας βασικός λόγος που το κίνημα των Πέντε Αστέρων και η Λέγκα θα ενώσουν τις δυνάμεις τους στην κυβέρνηση ή θα έρθουν σε συμφωνία για την επιλογή ενός τεχνοκράτη υπό την ηγεσία της κυβέρνησης που θα εξαρτηθεί από την κοινοβουλευτική τους υποστήριξη.
Έτσι, κατά τους επόμενους 18 έως 24 μήνες, δεν φαίνεται να υπάρχει λόγος οι αγορές να πατήσουν το κουμπί πανικού.
Ο κύριος λόγος για τις αγορές είναι ότι η ποσοτική χαλάρωση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας - η οποία παρέχει ζωτική υποστήριξη στην Ιταλία - εξακολουθεί να ισχύει.
Ούτε το Κίνημα των Πέντε Αστέρων ούτε και η Λέγκα του Βορρά φαίνονται διατεθειμένοι να ανατρέψουν την το υπάρχον status qwo και να αμφισβητήσουν την Ευρωζώνη όπως το ΣΥΡΙΖΑ.
Πριν από τις εκλογές, ο Luigi Di Maio, αρχηγός του Κινήματος των Πέντε Αστέρων, επισκέφθηκε το Λονδίνο για να καθησυχάσει τους επενδυτές ότι θα κάνει αυτό που πρέπει ως πρωθυπουργός.
Οι οικονομικές συνθήκες στην Ιταλία σήμερα είναι πιο ευνοϊκές από αυτές στην Ελλάδα το 2015.
Ωστόσο, οι κίνδυνοι είναι απλοί.
Και ο βασικός είναι ότι το παλιό, φιλοευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα της Ιταλίας είναι διαλυμένο.
Οικονομικά δεδομένα
Το μεγάλο πρόβλημα της Ιταλίας έγκειται στο υψηλό δημόσιο χρέος αλλά και στην κακή ποιότητα του ενεργητικού των τραπεζών της, καθώς διαθέτουν στους ισολογισμούς τους μεγάλο αριθμό μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Για το 2018 εκτιμάται ότι το έλλειμμα θα φθάσει στο 1,7% του ΑΕΠ, ενώ θα ενισχυθεί στο 2% το 2019.
Αναφορικά με το χρέος αναμένεται ότι θα φθάσει στο 131,5% του ΑΕΠ το 2017, οριακά χαμηλότερα από το επίπεδο - ρεκόρ του 132% του ΑΕΠ το 2016.
Αναμένεται ακόμη ότι το χρέος θα υποχωρήσει στο 126,1% το 2022 και θα φθάσει στο 123,4% το 2027.
Προβληματισμό εξακολουθούν να προκαλούν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των ιταλικών τραπεζών, καθώς εκτιμάται ότι μεγάλο μερίδιο αυτών δεν πρόκειται να αποπληρωθούν.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών