γράφει : ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΧΙΟΝΗΣ
Οι τρεις διαφορετικές... όψεις του ίδιου νομίσματος
Αρκετοί πιστεύουν πως ο ρόλος των κυβερνήσεων στην εξέλιξη της οικονομίας διέπεται εξ ολοκλήρου από αρνητικά στοιχεία. Ενοχλητικοί κανόνες, βαριά φορολογία και ανεπαρκείς δαπάνες κατατάσσονται μεταξύ των συνηθέστερων επιχειρημάτων των πολέμιων των κυβερνήσεων.
Ωστόσο, η διεθνής οικονομική ιστορία αποφεύγει να τοποθετηθεί με σαφήνεια στο άνωθεν ζήτημα, δημιουργώντας μία ρευστότητα στην σχέση κράτους – οικονομίας.
1. «Χαλαρή» η κρατική παρεμβατικότητα
Ορισμένοι τάσσονται υπέρ της άποψης πως μία χαλαρή κυβερνητική παρεμβατικότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάκαμψη της τρέχουσας, ασθμαίνουσας, παγκόσμιας οικονομίας.
Διαχρονικά, οι κυβερνήσεις επιχειρούν να διεκπεραιώσουν μία συγκεκριμένη οικονομική πολιτική, μέσω της οποίας η ανάπτυξη θα τονωθεί.
Η κυβέρνηση του Otto von Bismarck, Καγκελάριου της Γερμανίας στα τέλη του 19ου αιώνα, εφάρμοσε μία σειρά προστατευτικών μέτρων επί του κλάδου της μεταποίησης, με αποτέλεσμα τη ραγδαία ανάπτυξη της γερμανικής οικονομίας.
Παρόμοιες πολιτικές υιοθετήθηκαν με επιτυχία από αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων και οι ΗΠΑ, έως τις απαρχές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου(1914).
Επομένως, η περιορισμένη κρατική οικονομική πολιτική δύναται να δώσει ισχυρή ώθηση στις εθνικές οικονομίες.
2. Ενεργός ο ρόλος του κράτους
Ωστόσο, αρκετοί απορρίπτουν τον άνωθεν συσχετισμό, υποστηρίζοντας πως το κράτος διαδραματίζει έναν ακόμη πιο σημαντικό ρόλο.
Ειδικότερα, ισχυρίζονται πως η οικονομική ανάπτυξη καθίσταται πιθανή εξαιτίας της θέλησης των κυβερνήσεων να δημιουργήσουν μέσω της βίας, νέες αγορές.
Προκειμένου να θεμελιώσουν την άποψή τους, παραπέμπουν στην Βρετανία του 19ου αιώνα.
Η ανακούφιση των κατώτερων οικονομικά στρωμάτων ήταν σχετικά εύκολη υπόθεση, μέσω της χορήγησης αφειδών επιδομάτων.
Ωστόσο, το 1834 συνιστά έτος εργασιακής καμπής, καθώς τα κράτος συρρίκνωσε κατά κόρον τις δαπάνες για την ανακούφιση των φτωχών. Οι άνθρωποι σταμάτησαν να εξαρτώνται από τις παροχές του κράτους και εναπόθεσαν τις ελπίδες του στην ελεύθερη αγορά εργασίας.
Ως εκ τούτου, το κράτος μέσω των επιλογών του, κατάφερε να δημιουργήσει μία νέα αγορά, αυτή της εργασίας και των εργαζομένων.
Το ίδιο συνέβη και την περίοδο του μεσαίωνα, όπου το κράτος συγκρότησε την αγορά ακινήτων.
Οι κυβερνήσεις ιδιωτικοποίησαν τις δημόσιες εκτάσεις, συντελώντας στην δημιουργία του μετέπειτα real-estate.
3. Θεμέλιο της οικονομίας το κράτος
Ορισμένοι πιο ριζοσπαστικοί αναλυτές, διαμηνύουν πως το κράτος διαδραματίζει ένα θεμελιώδη ρόλο στην εξέλιξη των αγορών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το κράτος φαίνεται πως υπάρχει μόνο και μόνο για να ικανοποιεί την απληστία των καπιταλιστών.
Ο Michel Foucault έγραψε πως τα κρατικά ιδρύματα, όπως για παράδειγμα τα νοσοκομεία, και οι φυλακές, αναπτύχθηκαν για οικονομικούς και ταξικούς λόγους.
Κατά την διάρκεια περιόδων οικονομικής ευμάρειας, η άρχουσα τάξη εξασφάλιζε την συναίνεση των εργατικών τάξεων μέσω της έμμισθης εργασίας.
Ωστόσο, σε περιόδους ύφεσης, η εργατική τάξη διαρρήγνυε την συναίνεση, καθώς αδυνατούσε να αντεπεξέλθει των οικονομικών δυσκολιών και οδηγούταν ή στην τρέλα(νοσοκομεία) ή στην εγκληματικότητα(φυλακές).
Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν πως το κράτος υπάρχει για να ομαλοποιεί την οικονομική κατάσταση σε περιόδους εκτροχιασμού.
Η οικονομική ιστορία καταδεικνύει πως αυτό εφαρμόστηκε με διαφορετικούς τρόπους και με διαφορετικά αποτελέσματα κάθε φορά.
Το μόνο σίγουρο είναι πως το «ελεύθερο χέρι» της οικονομίας δεν λειτουργεί καθόλου…
www.bankingnews.gr
Ωστόσο, η διεθνής οικονομική ιστορία αποφεύγει να τοποθετηθεί με σαφήνεια στο άνωθεν ζήτημα, δημιουργώντας μία ρευστότητα στην σχέση κράτους – οικονομίας.
1. «Χαλαρή» η κρατική παρεμβατικότητα
Ορισμένοι τάσσονται υπέρ της άποψης πως μία χαλαρή κυβερνητική παρεμβατικότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάκαμψη της τρέχουσας, ασθμαίνουσας, παγκόσμιας οικονομίας.
Διαχρονικά, οι κυβερνήσεις επιχειρούν να διεκπεραιώσουν μία συγκεκριμένη οικονομική πολιτική, μέσω της οποίας η ανάπτυξη θα τονωθεί.
Η κυβέρνηση του Otto von Bismarck, Καγκελάριου της Γερμανίας στα τέλη του 19ου αιώνα, εφάρμοσε μία σειρά προστατευτικών μέτρων επί του κλάδου της μεταποίησης, με αποτέλεσμα τη ραγδαία ανάπτυξη της γερμανικής οικονομίας.
Παρόμοιες πολιτικές υιοθετήθηκαν με επιτυχία από αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων και οι ΗΠΑ, έως τις απαρχές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου(1914).
Επομένως, η περιορισμένη κρατική οικονομική πολιτική δύναται να δώσει ισχυρή ώθηση στις εθνικές οικονομίες.
2. Ενεργός ο ρόλος του κράτους
Ωστόσο, αρκετοί απορρίπτουν τον άνωθεν συσχετισμό, υποστηρίζοντας πως το κράτος διαδραματίζει έναν ακόμη πιο σημαντικό ρόλο.
Ειδικότερα, ισχυρίζονται πως η οικονομική ανάπτυξη καθίσταται πιθανή εξαιτίας της θέλησης των κυβερνήσεων να δημιουργήσουν μέσω της βίας, νέες αγορές.
Προκειμένου να θεμελιώσουν την άποψή τους, παραπέμπουν στην Βρετανία του 19ου αιώνα.
Η ανακούφιση των κατώτερων οικονομικά στρωμάτων ήταν σχετικά εύκολη υπόθεση, μέσω της χορήγησης αφειδών επιδομάτων.
Ωστόσο, το 1834 συνιστά έτος εργασιακής καμπής, καθώς τα κράτος συρρίκνωσε κατά κόρον τις δαπάνες για την ανακούφιση των φτωχών. Οι άνθρωποι σταμάτησαν να εξαρτώνται από τις παροχές του κράτους και εναπόθεσαν τις ελπίδες του στην ελεύθερη αγορά εργασίας.
Ως εκ τούτου, το κράτος μέσω των επιλογών του, κατάφερε να δημιουργήσει μία νέα αγορά, αυτή της εργασίας και των εργαζομένων.
Το ίδιο συνέβη και την περίοδο του μεσαίωνα, όπου το κράτος συγκρότησε την αγορά ακινήτων.
Οι κυβερνήσεις ιδιωτικοποίησαν τις δημόσιες εκτάσεις, συντελώντας στην δημιουργία του μετέπειτα real-estate.
3. Θεμέλιο της οικονομίας το κράτος
Ορισμένοι πιο ριζοσπαστικοί αναλυτές, διαμηνύουν πως το κράτος διαδραματίζει ένα θεμελιώδη ρόλο στην εξέλιξη των αγορών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το κράτος φαίνεται πως υπάρχει μόνο και μόνο για να ικανοποιεί την απληστία των καπιταλιστών.
Ο Michel Foucault έγραψε πως τα κρατικά ιδρύματα, όπως για παράδειγμα τα νοσοκομεία, και οι φυλακές, αναπτύχθηκαν για οικονομικούς και ταξικούς λόγους.
Κατά την διάρκεια περιόδων οικονομικής ευμάρειας, η άρχουσα τάξη εξασφάλιζε την συναίνεση των εργατικών τάξεων μέσω της έμμισθης εργασίας.
Ωστόσο, σε περιόδους ύφεσης, η εργατική τάξη διαρρήγνυε την συναίνεση, καθώς αδυνατούσε να αντεπεξέλθει των οικονομικών δυσκολιών και οδηγούταν ή στην τρέλα(νοσοκομεία) ή στην εγκληματικότητα(φυλακές).
Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν πως το κράτος υπάρχει για να ομαλοποιεί την οικονομική κατάσταση σε περιόδους εκτροχιασμού.
Η οικονομική ιστορία καταδεικνύει πως αυτό εφαρμόστηκε με διαφορετικούς τρόπους και με διαφορετικά αποτελέσματα κάθε φορά.
Το μόνο σίγουρο είναι πως το «ελεύθερο χέρι» της οικονομίας δεν λειτουργεί καθόλου…
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών