Με τη σχεδιαζόμενη ρύθμιση θα μπορούσαν να αναγνωρίσουν χρόνο που τους λείπει και να αποκτήσουν πρόσβαση σε μια παροχή για την οποία έχουν καταβάλει εισφορές επί σειρά ετών
Την αύξηση των συντάξεων κατ ελάχιστον κατά 960 ευρώ ετησίως, αναμένεται να ανοίξει η ρύθμιση για την συμπλήρωση 15ετίας στις επικουρικές συντάξεις μέσω της αναγνώρισης πλασματικών ετών, ρύθμιση που εξετάζεται να κατατεθεί στη Βουλή στις αρχές Σεπτεμβρίου και αφορά τουλάχιστον 250.000 εργαζόμενους κυρίως ελεύθερους επαγγελματίες που έχουν λειψά έτη επικούρισης.
Πρόκειται για κυρίως ασφαλισμένους που έχουν συγκεντρώσει 10, 11 ή 12 χρόνια επικουρικής ασφάλισης, αλλά δεν μπορούν να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα 15 έτη.
Με τη σχεδιαζόμενη ρύθμιση θα μπορούσαν να αναγνωρίσουν χρόνο που τους λείπει και να αποκτήσουν πρόσβαση σε μια παροχή για την οποία έχουν καταβάλει εισφορές επί σειρά ετών.
Η πρόταση για αναγνώριση περίπου 3 έως 5 πλασματικών ετών έχει παρουσιαστεί από το 2025 ως υπό επεξεργασία.
Το βασικό σημείο της υπόθεσης είναι η 15ετής επικουρική ασφάλιση, δηλαδή οι 4.500 ημέρες ασφάλισης.
Μετά τις αλλαγές που εφαρμόστηκαν για την ενιαία αντιμετώπιση των ασφαλισμένων, η συμπλήρωση της 15ετίας αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για τη θεμελίωση δικαιώματος επικουρικής σύνταξης.
Η σχετική ρύθμιση του ν. 5078/2023 ενοποίησε τις προϋποθέσεις για δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και προβλέπει δυνατότητα συνυπολογισμού διαδοχικού χρόνου επικουρικής ασφάλισης.
Το πρόβλημα, ωστόσο, παραμένει για όσους έχουν πραγματικό χρόνο ασφάλισης μικρότερο από 15 χρόνια.
Ένας ασφαλισμένος με 12 χρόνια επικουρικής, για παράδειγμα, μπορεί να έχει καταβάλει σημαντικές εισφορές, αλλά να μην μπορεί να λάβει επικουρική σύνταξη επειδή του λείπουν τρία χρόνια.
Μέχρι σήμερα δεν έχει θεσπιστεί γενική δυνατότητα εξαγοράς 3 έως 5 πλασματικών ετών στην επικουρική ασφάλιση για τη συμπλήρωση της 15ετίας.
Η υφιστάμενη νομοθεσία αναγνωρίζει συγκεκριμένους πλασματικούς χρόνους, όμως οι κανόνες που ισχύουν για την κύρια σύνταξη δεν μεταφέρονται αυτομάτως στην επικουρική.
Ο e-ΕΦΚΑ διατηρεί ξεχωριστό πλαίσιο για τις αναγνωρίσεις χρόνων και τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Ποιοι είναι θα είναι κερδισμένοι
Η προωθούμενη ρύθμιση έχει ιδιαίτερη σημασία για ασφαλισμένους με «διακεκομμένη» ασφαλιστική διαδρομή.
Στις κατηγορίες που έχουν αναφερθεί περιλαμβάνονται εργαζόμενοι που άλλαξαν επαγγελματική δραστηριότητα, ασφαλισμένοι με περιόδους απασχόλησης χωρίς επικουρική ασφάλιση, εκπαιδευτικοί με διαφορετικά καθεστώτα απασχόλησης, εργαζόμενοι με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, αλλά και ασφαλισμένοι που εργάστηκαν σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη συνέχεια επέστρεψαν στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν όσοι είχαν διαδοχική ασφάλιση σε διαφορετικούς φορείς.
Η ενοποίηση των προϋποθέσεων και η δυνατότητα συνυπολογισμού χρόνου από διαφορετικά Ταμεία έχει ήδη περιορίσει αρκετά από τα προβλήματα του παρελθόντος.
Παρ’ όλα αυτά, για ορισμένους ασφαλισμένους εξακολουθεί να υπάρχει κενό μέχρι τη συμπλήρωση των 4.500 ημερών.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που θα πρέπει να καθοριστούν με τη νέα ρύθμιση είναι το κόστος εξαγοράς.
Η εξαγορά συνδέεται με την εισφορά επικουρικής ασφάλισης, η οποία ανέρχεται συνολικά σε 6% των αποδοχών, με 3% να βαρύνει τον εργαζόμενο και 3% τον εργοδότη.
Με βάση το συγκεκριμένο σενάριο, ασφαλισμένος με μηνιαίες αποδοχές 1.500 ευρώ θα κατέβαλλε 90 ευρώ για κάθε μήνα που θα αναγνώριζε.
Για τρία έτη, δηλαδή 36 μήνες, το κόστος θα έφθανε τα 3.240 ευρώ.
Πρόκειται, ωστόσο, για ενδεικτικό υπολογισμό βάσει του υπό εξέταση μοντέλου και όχι για οριστικό ποσό που ισχύει σήμερα.
Το τελικό κόστος, ο τρόπος πληρωμής, το ανώτατο όριο αναγνώρισης και οι κατηγορίες πλασματικού χρόνου θα πρέπει να προκύψουν από τη νομοθετική ρύθμιση και τις σχετικές οδηγίες του e-ΕΦΚΑ.
Ένας εργαζόμενος έχει 12 χρόνια πραγματικής επικουρικής ασφάλισης που συμπληρώνει τις λοιπές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, με το σημερινό καθεστώς, η έλλειψη τριών ετών αποτελεί εμπόδιο για τη θεμελίωση της επικουρικής.
Αντίστοιχα, ασφαλισμένος με 10 χρόνια θα μπορούσε να καλύψει ολόκληρο το κενό, αναγνωρίζοντας στρατό και σπουδές.
Ο βασικός στόχος της προωθούμενης αλλαγής είναι η ίδια η θεμελίωση του δικαιώματος, δεν πρέπει να συγχέεται με τα πλασματικά της κύριας σύνταξης.
Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη.
Για την κύρια σύνταξη ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει σειρά πλασματικών χρόνων, όπως στρατιωτική υπηρεσία, σπουδές, γονική άδεια, κενά ασφάλισης και άλλες κατηγορίες, ανάλογα με την ασφαλιστική περίπτωση.
Το γεγονός ότι κάποιος έχει δικαίωμα να αναγνωρίσει συγκεκριμένα πλασματικά έτη για την κύρια σύνταξη δεν σημαίνει αυτομάτως ότι τα ίδια έτη προσμετρώνται και στην επικουρική.
Αυτό είναι και το βασικό σημείο της νέας παρέμβασης που εξετάζεται να δημιουργηθεί ένα πιο ενιαίο και λειτουργικό πλαίσιο, ώστε ασφαλισμένοι που έχουν ουσιαστικά κατοχυρώσει μια μακρά ασφαλιστική διαδρομή να μη χάνουν την επικουρική επειδή τους λείπουν λίγα χρόνια επικουρικής ασφάλισης.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Πρόκειται για κυρίως ασφαλισμένους που έχουν συγκεντρώσει 10, 11 ή 12 χρόνια επικουρικής ασφάλισης, αλλά δεν μπορούν να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα 15 έτη.
Με τη σχεδιαζόμενη ρύθμιση θα μπορούσαν να αναγνωρίσουν χρόνο που τους λείπει και να αποκτήσουν πρόσβαση σε μια παροχή για την οποία έχουν καταβάλει εισφορές επί σειρά ετών.
Η πρόταση για αναγνώριση περίπου 3 έως 5 πλασματικών ετών έχει παρουσιαστεί από το 2025 ως υπό επεξεργασία.
Το βασικό σημείο της υπόθεσης είναι η 15ετής επικουρική ασφάλιση, δηλαδή οι 4.500 ημέρες ασφάλισης.
Μετά τις αλλαγές που εφαρμόστηκαν για την ενιαία αντιμετώπιση των ασφαλισμένων, η συμπλήρωση της 15ετίας αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για τη θεμελίωση δικαιώματος επικουρικής σύνταξης.
Η σχετική ρύθμιση του ν. 5078/2023 ενοποίησε τις προϋποθέσεις για δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και προβλέπει δυνατότητα συνυπολογισμού διαδοχικού χρόνου επικουρικής ασφάλισης.
Το πρόβλημα, ωστόσο, παραμένει για όσους έχουν πραγματικό χρόνο ασφάλισης μικρότερο από 15 χρόνια.
Ένας ασφαλισμένος με 12 χρόνια επικουρικής, για παράδειγμα, μπορεί να έχει καταβάλει σημαντικές εισφορές, αλλά να μην μπορεί να λάβει επικουρική σύνταξη επειδή του λείπουν τρία χρόνια.
Μέχρι σήμερα δεν έχει θεσπιστεί γενική δυνατότητα εξαγοράς 3 έως 5 πλασματικών ετών στην επικουρική ασφάλιση για τη συμπλήρωση της 15ετίας.
Η υφιστάμενη νομοθεσία αναγνωρίζει συγκεκριμένους πλασματικούς χρόνους, όμως οι κανόνες που ισχύουν για την κύρια σύνταξη δεν μεταφέρονται αυτομάτως στην επικουρική.
Ο e-ΕΦΚΑ διατηρεί ξεχωριστό πλαίσιο για τις αναγνωρίσεις χρόνων και τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Ποιοι είναι θα είναι κερδισμένοι
Η προωθούμενη ρύθμιση έχει ιδιαίτερη σημασία για ασφαλισμένους με «διακεκομμένη» ασφαλιστική διαδρομή.
Στις κατηγορίες που έχουν αναφερθεί περιλαμβάνονται εργαζόμενοι που άλλαξαν επαγγελματική δραστηριότητα, ασφαλισμένοι με περιόδους απασχόλησης χωρίς επικουρική ασφάλιση, εκπαιδευτικοί με διαφορετικά καθεστώτα απασχόλησης, εργαζόμενοι με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, αλλά και ασφαλισμένοι που εργάστηκαν σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη συνέχεια επέστρεψαν στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν όσοι είχαν διαδοχική ασφάλιση σε διαφορετικούς φορείς.
Η ενοποίηση των προϋποθέσεων και η δυνατότητα συνυπολογισμού χρόνου από διαφορετικά Ταμεία έχει ήδη περιορίσει αρκετά από τα προβλήματα του παρελθόντος.
Παρ’ όλα αυτά, για ορισμένους ασφαλισμένους εξακολουθεί να υπάρχει κενό μέχρι τη συμπλήρωση των 4.500 ημερών.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που θα πρέπει να καθοριστούν με τη νέα ρύθμιση είναι το κόστος εξαγοράς.
Η εξαγορά συνδέεται με την εισφορά επικουρικής ασφάλισης, η οποία ανέρχεται συνολικά σε 6% των αποδοχών, με 3% να βαρύνει τον εργαζόμενο και 3% τον εργοδότη.
Με βάση το συγκεκριμένο σενάριο, ασφαλισμένος με μηνιαίες αποδοχές 1.500 ευρώ θα κατέβαλλε 90 ευρώ για κάθε μήνα που θα αναγνώριζε.
Για τρία έτη, δηλαδή 36 μήνες, το κόστος θα έφθανε τα 3.240 ευρώ.
Πρόκειται, ωστόσο, για ενδεικτικό υπολογισμό βάσει του υπό εξέταση μοντέλου και όχι για οριστικό ποσό που ισχύει σήμερα.
Το τελικό κόστος, ο τρόπος πληρωμής, το ανώτατο όριο αναγνώρισης και οι κατηγορίες πλασματικού χρόνου θα πρέπει να προκύψουν από τη νομοθετική ρύθμιση και τις σχετικές οδηγίες του e-ΕΦΚΑ.
Ένας εργαζόμενος έχει 12 χρόνια πραγματικής επικουρικής ασφάλισης που συμπληρώνει τις λοιπές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, με το σημερινό καθεστώς, η έλλειψη τριών ετών αποτελεί εμπόδιο για τη θεμελίωση της επικουρικής.
Αντίστοιχα, ασφαλισμένος με 10 χρόνια θα μπορούσε να καλύψει ολόκληρο το κενό, αναγνωρίζοντας στρατό και σπουδές.
Ο βασικός στόχος της προωθούμενης αλλαγής είναι η ίδια η θεμελίωση του δικαιώματος, δεν πρέπει να συγχέεται με τα πλασματικά της κύριας σύνταξης.
Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη.
Για την κύρια σύνταξη ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει σειρά πλασματικών χρόνων, όπως στρατιωτική υπηρεσία, σπουδές, γονική άδεια, κενά ασφάλισης και άλλες κατηγορίες, ανάλογα με την ασφαλιστική περίπτωση.
Το γεγονός ότι κάποιος έχει δικαίωμα να αναγνωρίσει συγκεκριμένα πλασματικά έτη για την κύρια σύνταξη δεν σημαίνει αυτομάτως ότι τα ίδια έτη προσμετρώνται και στην επικουρική.
Αυτό είναι και το βασικό σημείο της νέας παρέμβασης που εξετάζεται να δημιουργηθεί ένα πιο ενιαίο και λειτουργικό πλαίσιο, ώστε ασφαλισμένοι που έχουν ουσιαστικά κατοχυρώσει μια μακρά ασφαλιστική διαδρομή να μη χάνουν την επικουρική επειδή τους λείπουν λίγα χρόνια επικουρικής ασφάλισης.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών