Οι εκτιμήσεις του αείμνηστου καθηγητή για τα ελληνικά κοιτάσματα χαρακτηρίζονται από εξαιρετική αισιοδοξία, βασισμένες σε γεωλογικές αναλογίες με γειτονικά μεγάλα πεδία της Ανατολικής Μεσογείου
Με την οριστικοποίηση της στρατηγικής συμφωνίας μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της κοινοπραξίας Chevron και HELLENiQ ENERGY, η Ελλάδα εισέρχεται επίσημα σε μια νέα εποχή ενεργειακής αναζήτησης.
Η σύμπραξη, στην οποία ο αμερικανικός κολοσσός κατέχει το 70% ως διαχειριστής και η ελληνική εταιρεία το υπόλοιπο 30%, δεν αποτελεί απλώς μια επιχειρηματική κίνηση, αλλά μια προσπάθεια επιβεβαίωσης των τολμηρών επιστημονικών προβλέψεων που κυριάρχησαν στον δημόσιο διάλογο τα τελευταία χρόνια.
Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκεται η θεωρία του αείμνηστου καθηγητή του Πολυτεχνείου Κρήτης, Αντώνη Φώσκολου, ο οποίος μέχρι το τέλος της ζωής του επέμενε ότι η Ελλάδα κάθεται πάνω σε έναν ενεργειακό θησαυρό παγκοσμίου κλίμακος.
Ο Φώσκολος εισήγαγε στην ελληνική ορολογία την έννοια του biogenic gas (βιογενούς φυσικού αερίου), εξηγώντας ότι ο πλούτος της Κρήτης δεν προέρχεται από τις παραδοσιακές διαδικασίες υψηλών θερμοκρασιών, αλλά από τη δράση μικροοργανισμών σε τεράστιους κοραλλιογενείς υφάλους κάτω από τον βυθό.
Κατά τον ίδιο, η γεωλογική δομή της περιοχής αποτελεί «καθρέφτη» του κολοσσιαίου αιγυπτιακού κοιτάσματος Zohr, γεγονός που μείωνε δραστικά, στις μελέτες του, το ρίσκο μιας άκαρπης γεώτρησης.
Η Chevron, ωστόσο, ακολουθεί ένα πιο συντηρητικό και ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα, όπως επιτάσσει η διεθνής πρακτική σε έργα υπερβαθέων υδάτων.
Μετά την επικύρωση των συμβάσεων, η κοινοπραξία ξεκινά έναν εντατικό κύκλο σεισμικών ερευνών 2D και 3D που θα διαρκέσει έως το 2028, με στόχο την ακριβή χαρτογράφηση του υπεδάφους.
Η κρίσιμη στιγμή της αλήθειας τοποθετείται μεταξύ των ετών 2030 και 2032, όταν αναμένεται να ξεκινήσουν οι πρώτες ερευνητικές γεωτρήσεις.
Εάν οι προβλέψεις του Φώσκολου επαληθευτούν, η παραγωγή που θα ξεκινήσει γύρω στο 2035 θα μπορούσε να αλλάξει το γεωπολιτικό status της χώρας, δημιουργώντας χιλιάδες θέσεις εργασίας και εξασφαλίζοντας έσοδα εκατοντάδων δισεκατομμυρίων για το ελληνικό κράτος.
Η συμφωνία περιλαμβάνει αυστηρούς όρους για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος, με την κοινοπραξία να αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου το οικονομικό ρίσκο σε περίπτωση αποτυχίας.
Παράλληλα, προβλέπεται η κατά προτεραιότητα απασχόληση Ελλήνων επιστημόνων και τεχνικών, διασφαλίζοντας ότι η τεχνογνωσία της Chevron θα ριζώσει στην εγχώρια αγορά. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν τα τρυπάνια θα συναντήσουν τους «στόχους μαμούθ» που οραματιζόταν ο Φώσκολος ή αν ο ενεργειακός πλούτος της Ελλάδας θα παραμείνει ένας δυσεπίλυτος γρίφος κάτω από το παχύ στρώμα άλατος της Μεσογείου.
Εκτιμήσεις αποθεμάτων και αξίας
Ο καθηγητής Φώσκολος είχε διατυπώσει συγκεκριμένα νούμερα για το δυναμικό των περιοχών νότια της Κρήτης:
Ποσότητες: Εκτιμούσε ότι στην περιοχή νότια της Κρήτης υπάρχουν τουλάχιστον πέντε στόχοι κοιτασμάτων φυσικού αερίου υψηλού ενδιαφέροντος.
Κατά τον ίδιο, ο κάθε στόχος είναι μεγέθους ανάλογου με το τεράστιο αιγυπτιακό κοίτασμα Zohr.
Συνολική Αξία: Υποστήριζε ότι τα αποθέματα αυτά θα μπορούσαν να ανέλθουν σε δεκάδες τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, με την οικονομική τους αξία να αγγίζει ή και να ξεπερνά τα 6 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Μόνο για ένα συγκεκριμένο κοίτασμα στην Κρήτη, είχε αναφέρει αξία έως και 5 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Σύγκριση με Επίσημες Εκτιμήσεις: Οι εκτιμήσεις του Φώσκολου είναι σημαντικά υψηλότερες από τις συντηρητικές προβλέψεις της ΕΔΕΥΕΠ (HEREMA), η οποία τοποθετεί τα πιθανά ανακτήσιμα αποθέματα φυσικού αερίου της Ελλάδας σε περίπου 680 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (24 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια).
Πέρα από τα καθαρά γεωλογικά στοιχεία, ο καθηγητής είχε αναδείξει τις δευτερογενείς επιπτώσεις της εκμετάλλευσης:
Θέσεις Εργασίας: Προέβλεπε τη δημιουργία τουλάχιστον 100.000 θέσεων εργασίας στον πρωτογενή τομέα και άλλων 200.000 στον δευτερογενή τομέα.
Κρατικά Έσοδα: Εκτιμούσε ότι τα έσοδα για το ελληνικό κράτος σε βάθος 25ετίας θα μπορούσαν να ανέλθουν σε τουλάχιστον 437 δισεκατομμύρια δολάρια, χωρίς να υπολογίζονται τα κέρδη από τη μεταφορά αερίου προς την Ευρώπη (περίπου 25 δισ. δολάρια επιπλέον).
Ευρωπαϊκή Τροφοδοσία: Ανέφερε ότι στην πλήρη ανάπτυξή τους, τα κοιτάσματα θα μπορούσαν να τροφοδοτούν την Ευρώπη με 30 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως.
Γεωλογική Τεκμηρίωση
Η πεποίθησή του για τη μείωση του ρίσκου άκαρπης γεώτρησης βασιζόταν στο ότι η Κρήτη είναι «περικυκλωμένη από υδρογονάνθρακες».
Θεωρούσε ότι οι γεωλογικοί σχηματισμοί (biogenic gas) που οδήγησαν στις ανακαλύψεις στην Αίγυπτο και την Κύπρο συνεχίζονται εντός της ελληνικής ΑΟΖ.
Η σύγκριση αναδεικνύει απόκλιση μεταξύ των αισιόδοξων προβλέψεων του καθηγητή Φώσκολου και του συντηρητικού, κλιμακωτού σχεδίου της Chevron, το οποίο τοποθετεί τις πρώτες ερευνητικές γεωτρήσεις μεταξύ 2031-2033.
Ενώ ο Φώσκολος πίεζε για άμεση παραγωγή, το επίσημο χρονοδιάγραμμα προβλέπει σεισμικές έρευνες το 2026-2027 και παραγωγή μετά το 2035, στοχεύοντας σε εξειδικευμένους στόχους για την ελαχιστοποίηση του επενδυτικού ρίσκου.
Η συμφωνία με την Chevron είναι δικαίωση για τον Φώσκολο
Σε αυτό το πλαίσιο ωστόσο, η απόφαση ενός ενεργειακού κολοσσού όπως η Chevron να αναλάβει το 70% του επιχειρηματικού κινδύνου και να δεσμεύσει κεφάλαια δισεκατομμυρίων σε αχαρτογράφητα ύδατα, αποτελεί την ισχυρότερη έμμεση δικαίωση των μελετών του Αντώνη Φώσκολου.
Οι πολυεθνικές αυτού του βεληνεκούς σπάνια επενδύουν βασιζόμενες σε θεωρητικές εικασίες, αντίθετα, η κίνησή τους μαρτυρά ότι τα δικά τους γεωφυσικά δεδομένα «βλέπουν» αυτό που ο καθηγητής περιέγραφε επί δεκαετίες.
Το γεγονός ότι η Chevron επιλέγει να ηγηθεί αυτής της προσπάθειας, αποδεχόμενη τους αυστηρούς όρους της συμφωνίας και το πλήρες κόστος μιας πιθανής αποτυχίας, υποδηλώνει πως οι «στόχοι μαμούθ» νότια της Κρήτης ίσως δεν αποτελούν πλέον ένα επιστημονικό όραμα, αλλά μια επερχόμενη πραγματικότητα που θα επανακαθορίσει τον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης.
Παναγιώτης Δούμας
www.bankingnews.gr
Η σύμπραξη, στην οποία ο αμερικανικός κολοσσός κατέχει το 70% ως διαχειριστής και η ελληνική εταιρεία το υπόλοιπο 30%, δεν αποτελεί απλώς μια επιχειρηματική κίνηση, αλλά μια προσπάθεια επιβεβαίωσης των τολμηρών επιστημονικών προβλέψεων που κυριάρχησαν στον δημόσιο διάλογο τα τελευταία χρόνια.
Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκεται η θεωρία του αείμνηστου καθηγητή του Πολυτεχνείου Κρήτης, Αντώνη Φώσκολου, ο οποίος μέχρι το τέλος της ζωής του επέμενε ότι η Ελλάδα κάθεται πάνω σε έναν ενεργειακό θησαυρό παγκοσμίου κλίμακος.
Ο Φώσκολος εισήγαγε στην ελληνική ορολογία την έννοια του biogenic gas (βιογενούς φυσικού αερίου), εξηγώντας ότι ο πλούτος της Κρήτης δεν προέρχεται από τις παραδοσιακές διαδικασίες υψηλών θερμοκρασιών, αλλά από τη δράση μικροοργανισμών σε τεράστιους κοραλλιογενείς υφάλους κάτω από τον βυθό.
Κατά τον ίδιο, η γεωλογική δομή της περιοχής αποτελεί «καθρέφτη» του κολοσσιαίου αιγυπτιακού κοιτάσματος Zohr, γεγονός που μείωνε δραστικά, στις μελέτες του, το ρίσκο μιας άκαρπης γεώτρησης.
Η Chevron, ωστόσο, ακολουθεί ένα πιο συντηρητικό και ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα, όπως επιτάσσει η διεθνής πρακτική σε έργα υπερβαθέων υδάτων.
Μετά την επικύρωση των συμβάσεων, η κοινοπραξία ξεκινά έναν εντατικό κύκλο σεισμικών ερευνών 2D και 3D που θα διαρκέσει έως το 2028, με στόχο την ακριβή χαρτογράφηση του υπεδάφους.
Η κρίσιμη στιγμή της αλήθειας τοποθετείται μεταξύ των ετών 2030 και 2032, όταν αναμένεται να ξεκινήσουν οι πρώτες ερευνητικές γεωτρήσεις.
Εάν οι προβλέψεις του Φώσκολου επαληθευτούν, η παραγωγή που θα ξεκινήσει γύρω στο 2035 θα μπορούσε να αλλάξει το γεωπολιτικό status της χώρας, δημιουργώντας χιλιάδες θέσεις εργασίας και εξασφαλίζοντας έσοδα εκατοντάδων δισεκατομμυρίων για το ελληνικό κράτος.
Η συμφωνία περιλαμβάνει αυστηρούς όρους για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος, με την κοινοπραξία να αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου το οικονομικό ρίσκο σε περίπτωση αποτυχίας.
Παράλληλα, προβλέπεται η κατά προτεραιότητα απασχόληση Ελλήνων επιστημόνων και τεχνικών, διασφαλίζοντας ότι η τεχνογνωσία της Chevron θα ριζώσει στην εγχώρια αγορά. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν τα τρυπάνια θα συναντήσουν τους «στόχους μαμούθ» που οραματιζόταν ο Φώσκολος ή αν ο ενεργειακός πλούτος της Ελλάδας θα παραμείνει ένας δυσεπίλυτος γρίφος κάτω από το παχύ στρώμα άλατος της Μεσογείου.
Εκτιμήσεις αποθεμάτων και αξίας
Ο καθηγητής Φώσκολος είχε διατυπώσει συγκεκριμένα νούμερα για το δυναμικό των περιοχών νότια της Κρήτης:
Ποσότητες: Εκτιμούσε ότι στην περιοχή νότια της Κρήτης υπάρχουν τουλάχιστον πέντε στόχοι κοιτασμάτων φυσικού αερίου υψηλού ενδιαφέροντος.
Κατά τον ίδιο, ο κάθε στόχος είναι μεγέθους ανάλογου με το τεράστιο αιγυπτιακό κοίτασμα Zohr.
Συνολική Αξία: Υποστήριζε ότι τα αποθέματα αυτά θα μπορούσαν να ανέλθουν σε δεκάδες τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, με την οικονομική τους αξία να αγγίζει ή και να ξεπερνά τα 6 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Μόνο για ένα συγκεκριμένο κοίτασμα στην Κρήτη, είχε αναφέρει αξία έως και 5 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Σύγκριση με Επίσημες Εκτιμήσεις: Οι εκτιμήσεις του Φώσκολου είναι σημαντικά υψηλότερες από τις συντηρητικές προβλέψεις της ΕΔΕΥΕΠ (HEREMA), η οποία τοποθετεί τα πιθανά ανακτήσιμα αποθέματα φυσικού αερίου της Ελλάδας σε περίπου 680 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (24 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια).
Πέρα από τα καθαρά γεωλογικά στοιχεία, ο καθηγητής είχε αναδείξει τις δευτερογενείς επιπτώσεις της εκμετάλλευσης:
Θέσεις Εργασίας: Προέβλεπε τη δημιουργία τουλάχιστον 100.000 θέσεων εργασίας στον πρωτογενή τομέα και άλλων 200.000 στον δευτερογενή τομέα.
Κρατικά Έσοδα: Εκτιμούσε ότι τα έσοδα για το ελληνικό κράτος σε βάθος 25ετίας θα μπορούσαν να ανέλθουν σε τουλάχιστον 437 δισεκατομμύρια δολάρια, χωρίς να υπολογίζονται τα κέρδη από τη μεταφορά αερίου προς την Ευρώπη (περίπου 25 δισ. δολάρια επιπλέον).
Ευρωπαϊκή Τροφοδοσία: Ανέφερε ότι στην πλήρη ανάπτυξή τους, τα κοιτάσματα θα μπορούσαν να τροφοδοτούν την Ευρώπη με 30 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως.
Γεωλογική Τεκμηρίωση
Η πεποίθησή του για τη μείωση του ρίσκου άκαρπης γεώτρησης βασιζόταν στο ότι η Κρήτη είναι «περικυκλωμένη από υδρογονάνθρακες».
Θεωρούσε ότι οι γεωλογικοί σχηματισμοί (biogenic gas) που οδήγησαν στις ανακαλύψεις στην Αίγυπτο και την Κύπρο συνεχίζονται εντός της ελληνικής ΑΟΖ.
Η σύγκριση αναδεικνύει απόκλιση μεταξύ των αισιόδοξων προβλέψεων του καθηγητή Φώσκολου και του συντηρητικού, κλιμακωτού σχεδίου της Chevron, το οποίο τοποθετεί τις πρώτες ερευνητικές γεωτρήσεις μεταξύ 2031-2033.
Ενώ ο Φώσκολος πίεζε για άμεση παραγωγή, το επίσημο χρονοδιάγραμμα προβλέπει σεισμικές έρευνες το 2026-2027 και παραγωγή μετά το 2035, στοχεύοντας σε εξειδικευμένους στόχους για την ελαχιστοποίηση του επενδυτικού ρίσκου.
Η συμφωνία με την Chevron είναι δικαίωση για τον Φώσκολο
Σε αυτό το πλαίσιο ωστόσο, η απόφαση ενός ενεργειακού κολοσσού όπως η Chevron να αναλάβει το 70% του επιχειρηματικού κινδύνου και να δεσμεύσει κεφάλαια δισεκατομμυρίων σε αχαρτογράφητα ύδατα, αποτελεί την ισχυρότερη έμμεση δικαίωση των μελετών του Αντώνη Φώσκολου.
Οι πολυεθνικές αυτού του βεληνεκούς σπάνια επενδύουν βασιζόμενες σε θεωρητικές εικασίες, αντίθετα, η κίνησή τους μαρτυρά ότι τα δικά τους γεωφυσικά δεδομένα «βλέπουν» αυτό που ο καθηγητής περιέγραφε επί δεκαετίες.
Το γεγονός ότι η Chevron επιλέγει να ηγηθεί αυτής της προσπάθειας, αποδεχόμενη τους αυστηρούς όρους της συμφωνίας και το πλήρες κόστος μιας πιθανής αποτυχίας, υποδηλώνει πως οι «στόχοι μαμούθ» νότια της Κρήτης ίσως δεν αποτελούν πλέον ένα επιστημονικό όραμα, αλλά μια επερχόμενη πραγματικότητα που θα επανακαθορίσει τον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης.
Παναγιώτης Δούμας
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών