Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι προτιμά μια διπλωματική λύση και παραδέχθηκε ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές είναι ιδιαίτερα έμπειροι και δυνατοί - Η Τεχεράνη προειδοποιεί πως οποιαδήποτε νέα επίθεση κατά της χώρας θα αντιμετωπιστεί με απάντηση ισχυρότερη από κάθε προηγούμενη
Το Ιράν αποδεικνύει διαρκώς πως όχι μόνο αντέχει τις πιέσεις αλλά αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα των εξελίξεων αναγκάζοντας τις ΗΠΑ να επιδιώκουν μία συμφωνία, προκειμένου να ανασυντάξουν τις δυνάμεις τους, μετά τη στρατιωτική ήττα τους που οδήγησε στην εκεχειρία της 7ης Απριλίου.
Παρά τις στρατιωτικές επιθέσεις, τις κυρώσεις, τις οικονομικές πιέσεις και τις συνεχείς απειλές περί στρατιωτικής κλιμάκωσης, η Τεχεράνη εξακολουθεί να διατηρεί την επιρροή της, να ενισχύει τη διαπραγματευτική της θέση και να υποχρεώνει ακόμη και τους πιο σκληρούς αντιπάλους της να επιστρέφουν στο τραπέζι των συνομιλιών.
Οι τελευταίες δηλώσεις του αναπληρωτή διοικητή του ιρανικού στρατού, ναυάρχου Habibollah Sayyari, αποτυπώνουν με σαφήνεια το νέο κλίμα που επικρατεί στην Τεχεράνη.
Ο Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση κατά της χώρας θα αντιμετωπιστεί με απάντηση ισχυρότερη από κάθε προηγούμενη, υπογραμμίζοντας ότι οι ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα απέναντι σε κάθε εχθρική ενέργεια.
Η τοποθέτηση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια στρατιωτική προειδοποίηση.
Αντανακλά την πεποίθηση της ιρανικής ηγεσίας ότι η χώρα έχει αποδείξει την αποτρεπτική της ισχύ και ότι πλέον οι αντίπαλοί της υποχρεώνονται να υπολογίζουν σοβαρά το κόστος μιας νέας σύγκρουσης.
Ο Trump επιστρέφει στη διπλωματία
Ενδεικτικό της μεταβολής των συσχετισμών είναι το γεγονός ότι ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump, παρά τη σκληρή ρητορική που έχει υιοθετήσει διαχρονικά απέναντι στο Ιράν, αναγκάστηκε να αναγνωρίσει δημοσίως ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε μια συμφωνία.
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι προτιμά μια διπλωματική λύση και παραδέχθηκε ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές είναι ιδιαίτερα έμπειροι και δυνατοί.
Παραδέχθηκε πως το Ιράν είναι μία χώρα με αξιόμαχες ένοπλες δυνάμεις.
Παράλληλα, δήλωσε ότι δεν βιάζεται να ολοκληρώσει μια συμφωνία, καθώς θεωρεί ότι η βιασύνη οδηγεί σε κακές αποφάσεις.
Η στάση αυτή παρουσιάζει εμφανείς αντιφάσεις.
Από τη μία πλευρά, ο Trump συνεχίζει να επαναλαμβάνει τον ισχυρισμό ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Από την άλλη, αναγνωρίζει ότι η διαδικασία των διαπραγματεύσεων προχωρά και ότι η διπλωματία αποτελεί την προτιμητέα οδό.
Η πραγματικότητα είναι ότι η Τεχεράνη έχει διατηρήσει αμετάβλητη τη βασική της θέση: δεν επιδιώκει πυρηνικά όπλα, αλλά δεν πρόκειται να παραιτηθεί από το δικαίωμα ανάπτυξης ειρηνικής πυρηνικής τεχνολογίας στο πλαίσιο της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT).
Τα Στενά του Hormuz ως στρατηγικό χαρτί
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα των τελευταίων μηνών είναι η ανάδειξη των Στενών του Hormuz ως καθοριστικού γεωπολιτικού μοχλού πίεσης.
Ο ίδιος ο Trump παραδέχθηκε ότι μια συμφωνία με το Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρη και ομαλή λειτουργία της θαλάσσιας οδού, από την οποία διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας.
Οι αναφορές ότι ακόμη και πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου του Κατάρ έλαβαν ειδική μεταχείριση για τη διέλευσή τους από την περιοχή, αναδεικνύουν τον βαθμό επιρροής που διαθέτει η Τεχεράνη στο πιο κρίσιμο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη.
Το μήνυμα είναι σαφές: καμία στρατηγική για την ενεργειακή ασφάλεια του κόσμου δεν μπορεί να αγνοήσει το Ιράν.
Η αποτυχία της πολιτικής «μέγιστης πίεσης»
Η πολιτική κυρώσεων και στρατιωτικών απειλών που ακολούθησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν κατάφερε να επιτύχει τον βασικό της στόχο.
Όπως επισημαίνει ο πρώην πρεσβευτής του Πακιστάν στην Τεχεράνη, Asif Durani, η Ουάσιγκτον θεωρούσε ότι οι οικονομικές κυρώσεις και η στρατιωτική πίεση θα εξανάγκαζαν το Ιράν να αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους.
Αντίθετα, η ιρανική θέση παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη.
Η πρώτη φάση της αντιπαράθεσης δεν απέφερε πολιτικά κέρδη στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Ιράν κατάφερε να υπερασπιστεί το πυρηνικό του πρόγραμμα, να αναδείξει τη στρατηγική σημασία των Στενών του Hormuz και να αποδείξει ότι το πυραυλικό και μη επανδρωμένο οπλοστάσιό του αποτελεί σοβαρό αποτρεπτικό παράγοντα.
Παράλληλα, η Τεχεράνη διεκδικεί πλέον αποζημιώσεις ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τις ζημιές που υπέστη, καθώς και την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων παγωμένων περιουσιακών στοιχείων, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω τη διαπραγματευτική της θέση.
Ο «Άξονας της Αντίστασης» δεν κατέρρευσε και επιστρέφει
Ένα από τα βασικά αφηγήματα της Δύσης ήταν ότι η πίεση κατά του Ιράν θα οδηγούσε στην κατάρρευση του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης».
Ωστόσο, τα γεγονότα δείχνουν διαφορετική εικόνα.
Παρά τα σοβαρά πλήγματα που έχουν δεχθεί οργανώσεις και δυνάμεις φιλικές προς την Τεχεράνη, το δίκτυο παραμένει ενεργό.
Η φιλοσοφία του δεν βασίστηκε ποτέ σε μια αυστηρά συγκεντρωτική δομή διοίκησης, αλλά σε ένα ευέλικτο πλέγμα συνεργασιών με υψηλό βαθμό αυτονομίας.
Αυτή ακριβώς η ευελιξία αποδεικνύεται σήμερα το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του.
Hezbollah: Ο πυλώνας που παραμένει όρθιος
Η Hezbollah εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο περιφερειακό σύμμαχο του Ιράν.
Παρά τις απώλειες που υπέστη τα τελευταία χρόνια, τόσο σε επίπεδο ηγεσίας όσο και σε στρατιωτικές υποδομές, διατηρεί ισχυρή παρουσία στον Λίβανο.
Μάλιστα, η καταστροφή που προκάλεσαν οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο και η αδυναμία του λιβανικού κράτους να προστατεύσει αποτελεσματικά τον πληθυσμό έχουν οδηγήσει μεγάλο μέρος των κατοίκων να βλέπουν ξανά τη Hezbollah ως τον μοναδικό οργανισμό που μπορεί να προσφέρει ασφάλεια και προστασία.
Η οργάνωση έχει αποδείξει ότι μπορεί να ανασυντάσσεται, να επανεξοπλίζεται και να συνεχίζει τη δράση της ακόμη και υπό εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες.
Η παλαιστινιακή υπόθεση παραμένει στο επίκεντρο
Παρά τις τεράστιες καταστροφές στη Γάζα, η Hamas εξακολουθεί να αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για το αφήγημα της αντίστασης.
Η παλαιστινιακή υπόθεση εξακολουθεί να λειτουργεί ως κοινός παρονομαστής για εκατομμύρια Άραβες και μουσουλμάνους, υπερβαίνοντας θρησκευτικές και πολιτικές διαφορές.
Παρότι η Hamas διατηρεί τη δική της πολιτική αυτονομία και δεν λειτουργεί ως άμεσο εργαλείο της Τεχεράνης, η συνέχιση της ύπαρξής της ενισχύει τη νομιμοποίηση του ευρύτερου αντιδυτικού και αντιισραηλινού αφηγήματος που προωθεί ο Άξονας της Αντίστασης.
Η νέα πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή
Η σημερινή εικόνα της περιοχής απέχει πολύ από εκείνη που οραματίζονταν οι σχεδιαστές της πολιτικής πίεσης κατά του Ιράν.
Η Τεχεράνη όχι μόνο δεν απομονώθηκε, αλλά κατάφερε να διατηρήσει τους στρατηγικούς της μοχλούς επιρροής, να επιβιώσει από μια πρωτοφανή εκστρατεία πίεσης και να υποχρεώσει ακόμη και τους αντιπάλους της να αναγνωρίσουν τη σημασία της διπλωματικής οδού.
Το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει γεωγραφικά πλεονεκτήματα, σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες, ανθεκτικές περιφερειακές συμμαχίες και ισχυρή ιδεολογική επιρροή σε μεγάλα τμήματα του αραβικού και μουσουλμανικού κόσμου.
Η επόμενη ημέρα
Το πιθανότερο σενάριο δεν είναι η επιστροφή στο παρελθόν αλλά η μετάβαση σε μια νέα ισορροπία δυνάμεων.
Ο Άξονας της Αντίστασης ενδέχεται να γίνει πιο αποκεντρωμένος και λιγότερο συντονισμένος, όμως δύσκολα θα εξαφανιστεί.
Οι κοινές αναφορές στην αντίσταση απέναντι στην αμερικανική και ισραηλινή επιρροή εξακολουθούν να λειτουργούν ως ισχυρός συνεκτικός δεσμός.
Αυτό που αποδεικνύεται σήμερα είναι ότι η στρατιωτική ισχύς μπορεί να καταστρέψει υποδομές, αλλά δεν αρκεί για να εξαλείψει πολιτικές ιδέες, γεωπολιτικές πραγματικότητες και κοινωνικά κινήματα με βαθιές ρίζες.
Και ακριβώς γι’ αυτό, παρά τις συνεχείς πιέσεις και τις επαναλαμβανόμενες προβλέψεις περί κατάρρευσης, το Ιράν παραμένει ένας από τους ελάχιστους περιφερειακούς παίκτες που όχι μόνο άντεξαν την καταιγίδα, αλλά κατάφεραν να εξέλθουν από αυτήν ισχυρότεροι, επιβεβαιώνοντας ότι η μάχη για τη διαμόρφωση της νέας Μέσης Ανατολής κάθε άλλο παρά έχει κριθεί.
www.bankingnews.gr
Παρά τις στρατιωτικές επιθέσεις, τις κυρώσεις, τις οικονομικές πιέσεις και τις συνεχείς απειλές περί στρατιωτικής κλιμάκωσης, η Τεχεράνη εξακολουθεί να διατηρεί την επιρροή της, να ενισχύει τη διαπραγματευτική της θέση και να υποχρεώνει ακόμη και τους πιο σκληρούς αντιπάλους της να επιστρέφουν στο τραπέζι των συνομιλιών.
Οι τελευταίες δηλώσεις του αναπληρωτή διοικητή του ιρανικού στρατού, ναυάρχου Habibollah Sayyari, αποτυπώνουν με σαφήνεια το νέο κλίμα που επικρατεί στην Τεχεράνη.
Ο Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση κατά της χώρας θα αντιμετωπιστεί με απάντηση ισχυρότερη από κάθε προηγούμενη, υπογραμμίζοντας ότι οι ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα απέναντι σε κάθε εχθρική ενέργεια.
Η τοποθέτηση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια στρατιωτική προειδοποίηση.
Αντανακλά την πεποίθηση της ιρανικής ηγεσίας ότι η χώρα έχει αποδείξει την αποτρεπτική της ισχύ και ότι πλέον οι αντίπαλοί της υποχρεώνονται να υπολογίζουν σοβαρά το κόστος μιας νέας σύγκρουσης.
Ο Trump επιστρέφει στη διπλωματία
Ενδεικτικό της μεταβολής των συσχετισμών είναι το γεγονός ότι ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump, παρά τη σκληρή ρητορική που έχει υιοθετήσει διαχρονικά απέναντι στο Ιράν, αναγκάστηκε να αναγνωρίσει δημοσίως ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε μια συμφωνία.
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι προτιμά μια διπλωματική λύση και παραδέχθηκε ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές είναι ιδιαίτερα έμπειροι και δυνατοί.
Παραδέχθηκε πως το Ιράν είναι μία χώρα με αξιόμαχες ένοπλες δυνάμεις.
Παράλληλα, δήλωσε ότι δεν βιάζεται να ολοκληρώσει μια συμφωνία, καθώς θεωρεί ότι η βιασύνη οδηγεί σε κακές αποφάσεις.
Η στάση αυτή παρουσιάζει εμφανείς αντιφάσεις.
Από τη μία πλευρά, ο Trump συνεχίζει να επαναλαμβάνει τον ισχυρισμό ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Από την άλλη, αναγνωρίζει ότι η διαδικασία των διαπραγματεύσεων προχωρά και ότι η διπλωματία αποτελεί την προτιμητέα οδό.
Η πραγματικότητα είναι ότι η Τεχεράνη έχει διατηρήσει αμετάβλητη τη βασική της θέση: δεν επιδιώκει πυρηνικά όπλα, αλλά δεν πρόκειται να παραιτηθεί από το δικαίωμα ανάπτυξης ειρηνικής πυρηνικής τεχνολογίας στο πλαίσιο της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT).
Τα Στενά του Hormuz ως στρατηγικό χαρτί
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα των τελευταίων μηνών είναι η ανάδειξη των Στενών του Hormuz ως καθοριστικού γεωπολιτικού μοχλού πίεσης.
Ο ίδιος ο Trump παραδέχθηκε ότι μια συμφωνία με το Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρη και ομαλή λειτουργία της θαλάσσιας οδού, από την οποία διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας.
Οι αναφορές ότι ακόμη και πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου του Κατάρ έλαβαν ειδική μεταχείριση για τη διέλευσή τους από την περιοχή, αναδεικνύουν τον βαθμό επιρροής που διαθέτει η Τεχεράνη στο πιο κρίσιμο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη.
Το μήνυμα είναι σαφές: καμία στρατηγική για την ενεργειακή ασφάλεια του κόσμου δεν μπορεί να αγνοήσει το Ιράν.
Η αποτυχία της πολιτικής «μέγιστης πίεσης»
Η πολιτική κυρώσεων και στρατιωτικών απειλών που ακολούθησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν κατάφερε να επιτύχει τον βασικό της στόχο.
Όπως επισημαίνει ο πρώην πρεσβευτής του Πακιστάν στην Τεχεράνη, Asif Durani, η Ουάσιγκτον θεωρούσε ότι οι οικονομικές κυρώσεις και η στρατιωτική πίεση θα εξανάγκαζαν το Ιράν να αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους.
Αντίθετα, η ιρανική θέση παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη.
Η πρώτη φάση της αντιπαράθεσης δεν απέφερε πολιτικά κέρδη στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Ιράν κατάφερε να υπερασπιστεί το πυρηνικό του πρόγραμμα, να αναδείξει τη στρατηγική σημασία των Στενών του Hormuz και να αποδείξει ότι το πυραυλικό και μη επανδρωμένο οπλοστάσιό του αποτελεί σοβαρό αποτρεπτικό παράγοντα.
Παράλληλα, η Τεχεράνη διεκδικεί πλέον αποζημιώσεις ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τις ζημιές που υπέστη, καθώς και την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων παγωμένων περιουσιακών στοιχείων, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω τη διαπραγματευτική της θέση.
Ο «Άξονας της Αντίστασης» δεν κατέρρευσε και επιστρέφει
Ένα από τα βασικά αφηγήματα της Δύσης ήταν ότι η πίεση κατά του Ιράν θα οδηγούσε στην κατάρρευση του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης».
Ωστόσο, τα γεγονότα δείχνουν διαφορετική εικόνα.
Παρά τα σοβαρά πλήγματα που έχουν δεχθεί οργανώσεις και δυνάμεις φιλικές προς την Τεχεράνη, το δίκτυο παραμένει ενεργό.
Η φιλοσοφία του δεν βασίστηκε ποτέ σε μια αυστηρά συγκεντρωτική δομή διοίκησης, αλλά σε ένα ευέλικτο πλέγμα συνεργασιών με υψηλό βαθμό αυτονομίας.
Αυτή ακριβώς η ευελιξία αποδεικνύεται σήμερα το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του.
Hezbollah: Ο πυλώνας που παραμένει όρθιος
Η Hezbollah εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο περιφερειακό σύμμαχο του Ιράν.
Παρά τις απώλειες που υπέστη τα τελευταία χρόνια, τόσο σε επίπεδο ηγεσίας όσο και σε στρατιωτικές υποδομές, διατηρεί ισχυρή παρουσία στον Λίβανο.
Μάλιστα, η καταστροφή που προκάλεσαν οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο και η αδυναμία του λιβανικού κράτους να προστατεύσει αποτελεσματικά τον πληθυσμό έχουν οδηγήσει μεγάλο μέρος των κατοίκων να βλέπουν ξανά τη Hezbollah ως τον μοναδικό οργανισμό που μπορεί να προσφέρει ασφάλεια και προστασία.
Η οργάνωση έχει αποδείξει ότι μπορεί να ανασυντάσσεται, να επανεξοπλίζεται και να συνεχίζει τη δράση της ακόμη και υπό εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες.
Η παλαιστινιακή υπόθεση παραμένει στο επίκεντρο
Παρά τις τεράστιες καταστροφές στη Γάζα, η Hamas εξακολουθεί να αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για το αφήγημα της αντίστασης.
Η παλαιστινιακή υπόθεση εξακολουθεί να λειτουργεί ως κοινός παρονομαστής για εκατομμύρια Άραβες και μουσουλμάνους, υπερβαίνοντας θρησκευτικές και πολιτικές διαφορές.
Παρότι η Hamas διατηρεί τη δική της πολιτική αυτονομία και δεν λειτουργεί ως άμεσο εργαλείο της Τεχεράνης, η συνέχιση της ύπαρξής της ενισχύει τη νομιμοποίηση του ευρύτερου αντιδυτικού και αντιισραηλινού αφηγήματος που προωθεί ο Άξονας της Αντίστασης.
Η νέα πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή
Η σημερινή εικόνα της περιοχής απέχει πολύ από εκείνη που οραματίζονταν οι σχεδιαστές της πολιτικής πίεσης κατά του Ιράν.
Η Τεχεράνη όχι μόνο δεν απομονώθηκε, αλλά κατάφερε να διατηρήσει τους στρατηγικούς της μοχλούς επιρροής, να επιβιώσει από μια πρωτοφανή εκστρατεία πίεσης και να υποχρεώσει ακόμη και τους αντιπάλους της να αναγνωρίσουν τη σημασία της διπλωματικής οδού.
Το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει γεωγραφικά πλεονεκτήματα, σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες, ανθεκτικές περιφερειακές συμμαχίες και ισχυρή ιδεολογική επιρροή σε μεγάλα τμήματα του αραβικού και μουσουλμανικού κόσμου.
Η επόμενη ημέρα
Το πιθανότερο σενάριο δεν είναι η επιστροφή στο παρελθόν αλλά η μετάβαση σε μια νέα ισορροπία δυνάμεων.
Ο Άξονας της Αντίστασης ενδέχεται να γίνει πιο αποκεντρωμένος και λιγότερο συντονισμένος, όμως δύσκολα θα εξαφανιστεί.
Οι κοινές αναφορές στην αντίσταση απέναντι στην αμερικανική και ισραηλινή επιρροή εξακολουθούν να λειτουργούν ως ισχυρός συνεκτικός δεσμός.
Αυτό που αποδεικνύεται σήμερα είναι ότι η στρατιωτική ισχύς μπορεί να καταστρέψει υποδομές, αλλά δεν αρκεί για να εξαλείψει πολιτικές ιδέες, γεωπολιτικές πραγματικότητες και κοινωνικά κινήματα με βαθιές ρίζες.
Και ακριβώς γι’ αυτό, παρά τις συνεχείς πιέσεις και τις επαναλαμβανόμενες προβλέψεις περί κατάρρευσης, το Ιράν παραμένει ένας από τους ελάχιστους περιφερειακούς παίκτες που όχι μόνο άντεξαν την καταιγίδα, αλλά κατάφεραν να εξέλθουν από αυτήν ισχυρότεροι, επιβεβαιώνοντας ότι η μάχη για τη διαμόρφωση της νέας Μέσης Ανατολής κάθε άλλο παρά έχει κριθεί.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών