Τελευταία Νέα
Αναλύσεις – Εκθέσεις

Σκληραίνει η Κίνα - Δεν θα επιτρέψει στον Trump να επιβάλλει παγκόσμιο «νόμο ζούγκλας» - Αλλάζει δόγμα μετά από Ουκρανία, Ιράν

Σκληραίνει η Κίνα - Δεν θα επιτρέψει στον Trump να επιβάλλει παγκόσμιο «νόμο ζούγκλας» - Αλλάζει δόγμα μετά από Ουκρανία, Ιράν
Από την αρχή της μη ανάμειξης σε έναν πιο παρεμβατικό ρόλο προσανατολίζεται το Πεκίνο μετά την κρίση στην Ουκρανία και το Ιράν
Με την κρίση στο Ιράν, ο κόσμος βρίσκεται σε μια «φάση ζούγκλας» και το Πεκίνο θα πρέπει να επεξεργαστεί μια εκδοχή παρεμβατισμού 2.0, σύμφωνα με κυβερνητικό σύμβουλο, όπως επισημαίνεται σε άρθρο της South China Morning Post το Σάββατο 14 Μαρτίου 2026.
Με τα Στενά του Hormuz να έχει ουσιαστικά μετατραπεί σε όπλο στο πλαίσιο της κρίσης με το Ιράν, το Πεκίνο θα πρέπει να υπερβεί τη σταθερή πολιτική μη επέμβασης και να αναλάβει στοχευμένες δράσεις για την προστασία των τεράστιων συμφερόντων του στο εξωτερικό, σύμφωνα με έναν κορυφαίο σύμβουλο της κινεζικής κυβέρνησης.
Σε συνέντευξη που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα  9 Μαρτίου 2026, ο Zheng Yongnian κάλεσε σε μια πιο αποφασιστική πολιτική νέου περαμβατισμού «intervention 2.0», αποφεύγοντας όμως την ηγεμονική υπερέκταση τύπου ΗΠΑ ή τις τακτικές «ωμού καταναγκασμού».
Υποστήριξε ότι η απόλυτη δέσμευση της Κίνας στην «μη επέμβαση» γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να διατηρηθεί, καθώς η άνοδος του «νόμου της ζούγκλας» δημιουργεί διεθνή αταξία, όπως φαίνεται από τις συγκρούσεις συμφερόντων γύρω από την κρίση στο Ιράν.
Η ανάλυσή του δημοσιεύθηκε από το Greater Bay Area Review, έναν λογαριασμό κοινωνικών δικτύων που συνδέεται με το Chinese University του Hong Kong (Shenzhen), όπου ο Zheng είναι κοσμήτορας της σχολής δημόσιας πολιτικής.
Η Τεχεράνη διέκοψε τον διάπλου μέσω του στενού Στενού του Hormuz – ενός σημείου στρατηγικής σημασίας από το οποίο περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου – μετά από κοινά αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα που σκότωσαν τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη του Ιράν, Ali Khamenei, σχεδόν δύο εβδομάδες νωρίτερα.
Το Ιράν έχει επίσης στοχεύσει πετρελαϊκές εγκαταστάσεις σε αραβικά κράτη του Περσικού Κόλπου, σε μια εκστρατεία που αποσκοπεί στην πρόκληση παγκόσμιου οικονομικού κόστους.

Απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων 

Καθώς δεν διαφαίνεται σύντομα αποκλιμάκωση της σύγκρουσης, η Ουάσιγκτον και ο International Energy Agency (IEA) αναγκάστηκαν να συμφωνήσουν στην απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου για να περιορίσουν τις αναταράξεις στις αγορές.
Το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι θα απελευθερώσει 172 εκατομμύρια βαρέλια από το στρατηγικό πετρελαϊκό απόθεμα, ενώ ο πρόεδρος Donald Trump δήλωσε ότι η κίνηση θα «μειώσει σημαντικά τις τιμές του πετρελαίου καθώς τερματίζουμε αυτή την απειλή για την Αμερική και τον κόσμο».
Τα 32 κράτη-μέλη του IEA συμφώνησαν επίσης να απελευθερώσουν συνολικά 400 εκατομμύρια βαρέλια, τη μεγαλύτερη συντονισμένη κίνηση στην ιστορία του οργανισμού.
Συγκρίνοντας την κατάσταση με τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970, ο Zheng προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη μια πλήρης επανάληψή τους, καθώς σήμερα οι ενεργειακές πηγές είναι πιο διαφοροποιημένες – από τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, τη Λατινική Αμερική και τη Μέση Ανατολή – γεγονός που μειώνει την εξάρτηση από ένα μόνο στρατηγικό σημείο.

Ένα διεθνές σύστημα χωρίς κανόνες 

Περιέγραψε τη σημερινή αναταραχή ως μέρος μιας ευρύτερης «φυσικής κατάστασης», παραπέμποντας στο όραμα του Βρετανού φιλοσόφου Thomas Hobbes για έναν αναρχικό κόσμο χωρίς κανόνες.
Σύμφωνα με τον Zheng, το διεθνές σύστημα έχει εισέλθει σε μια «φάση ζούγκλας», όπου η παλιά μεταψυχροπολεμική τάξη καταρρέει, οι μονομερείς στρατιωτικές ενέργειες και κυρώσεις των ΗΠΑ δείχνουν ότι οι μεγάλες δυνάμεις δεν περιορίζονται πλέον από κανόνες, και μια νέα διεθνής τάξη παραμένει μακρινή.
Αυτή η αταξία, υποστήριξε, εκδηλώνεται με τη λογική ότι «τα μεγάλα ψάρια τρώνε τα μικρά», καθώς τα κράτη δίνουν προτεραιότητα στην επιβίωση και στο ίδιο συμφέρον τους, αφήνοντας τις μικρότερες και μεσαίες δυνάμεις ευάλωτες στις προσπάθειες υποταγής τους.
«Όλες οι διεθνείς τάξεις δημιουργούνται μόνο αφού η ανθρωπότητα υποστεί αφόρητες καταστροφές και απώλειες», είπε.
«Επομένως πρέπει να είμαστε ψυχολογικά προετοιμασμένοι για τη μακροχρόνια διαδικασία δημιουργίας μιας νέας τάξης».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Κίνα δεν μπορεί να παραμείνει παθητικός παρατηρητής, ιδιαίτερα καθώς τα εκτεταμένα συμφέροντά της στο εξωτερικό εκτίθενται σε περιοχές έντασης όπως η Βενεζουέλα και το Ιράν.
Ο Zheng υπερασπίστηκε την πολιτική «μη ευθυγράμμισης» (non-alignment) ως βασικό στοιχείο της κινεζικής διπλωματίας από τη δεκαετία του 1950, σημειώνοντας ότι βοήθησε να αποφευχθεί μια πλήρης σύγκρουση κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Ωστόσο, υποστήριξε ότι το παραδοσιακό δόγμα της μη επέμβασης δεν επαρκεί πλέον και «χρειάζεται επειγόντως αναθεώρηση και προσαρμογή».
Παρότι τόνισε ότι το Πεκίνο δεν πρέπει να παρεμβαίνει στην εσωτερική πολιτική άλλων χωρών ούτε να μιμηθεί πρακτικές αλλαγής καθεστώτων ή «έγχρωμων επαναστάσεων» όπως οι ΗΠΑ, πρότεινε ένα αναβαθμισμένο μοντέλο «interventionism/παρεμβατισμού 2.0», που θα επιτρέπει περιορισμένες και αμυντικές παρεμβάσεις σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Οι προϋποθέσεις για παρέμβαση 

Προσδιόρισε τρεις συνθήκες που θα δικαιολογούσαν μια «ενεργή» ή «θετική παρέμβαση»:
1. όταν τα κράτη υποδοχής αποτυγχάνουν να προστατεύσουν κινεζικά περιουσιακά στοιχεία ή να τηρήσουν συμβάσεις,
2. όταν τρίτες χώρες παραβιάζουν άμεσα τα κινεζικά συμφέροντα στο εξωτερικό,
3. όταν εξωτερικές δυνάμεις – όπως τρομοκρατία, αυτονομιστικά κινήματα ή διεθνικό οργανωμένο έγκλημα – απειλούν την εσωτερική σταθερότητα.
Καθώς ολοένα και περισσότερες κινεζικές επιχειρήσεις και πολίτες δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό, το Πεκίνο πρέπει να προστατεύει ενεργά τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά τους, υπογράμμισε, αναφέροντας ως παραδείγματα την προσπάθεια των ΗΠΑ να ανακτήσουν τον έλεγχο της Διώρυγας του Παναμά.
«Φυσικά, οι “ηγεμονικές” και “ληστρικές” μέθοδοι παρέμβασης που χρησιμοποιούν οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι απολύτως λανθασμένες και πρέπει να αποφεύγονται», είπε, αναφερόμενος στην απαγωγή του πρώην προέδρου της Βενεζουέλας Nicolas Maduro από τις ΗΠΑ τον Δεκέμβριο.
«Ωστόσο πρέπει να απελευθερώσουμε τη σκέψη μας και να μην επιμένουμε άκαμπτα στην “απόλυτη μη επέμβαση”.
Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ κρατών δημιουργούν φυσικά αμοιβαία επιρροή».

Ο Zheng σημείωσε επίσης ότι στο πλαίσιο μιας «de facto δομής G2 (δύο ηγεμονικών δυνάμεων)», όπου ΗΠΑ και Κίνα λειτουργούν ως ηγέτες του διεθνούς συστήματος, η Κίνα πρέπει να διατηρήσει στρατηγική ψυχραιμία και να αναλάβει τις ευθύνες μιας μεγάλης δύναμης, προστατεύοντας τα συμφέροντά της αλλά και τη διεθνή ειρήνη.

Πώς διαμορφώθηκε η θέση της Κίνας

Το Πεκίνο ακολουθεί την αρχή της μη επέμβασης από τα μέσα του 20ού αιώνα, στο πλαίσιο των «Πέντε Αρχών της Ειρηνικής Συνύπαρξης», που διαμορφώθηκαν αρχικώς για την προστασία της κυριαρχίας και την αποτροπή εξωτερικών παρεμβάσεων κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Παρότι αυτή η προσέγγιση βοήθησε την Κίνα να διαφοροποιηθεί από τον δυτικό παρεμβατισμό και να ενισχύσει την εικόνα της ως υπερασπιστή του Παγκόσμιου Νότου, πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι χρειάζεται πλέον μια πιο ενεργητική στάση, αντίστοιχη με την αυξανόμενη αυτοπεποίθηση και την παγκόσμια παρουσία της χώρας στην Ασία, την Αφρική και αλλού.
Ο καθηγητής διεθνών σχέσεων Pang Zhongying από το Sichuan University σημείωσε ότι οι προτάσεις του Zheng ευθυγραμμίζονται σε μεγάλο βαθμό με τις παγκόσμιες φιλοδοξίες του Πεκίνου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η κινεζική διπλωματία έχει περάσει από διάφορα στάδια: από την αντίσταση στις εξωτερικές παρεμβάσεις, στην επιμονή στη μη επέμβαση, και τώρα στην εξερεύνηση μιας υπό όρους συμμετοχής σε περιφερειακές υποθέσεις και διαμεσολάβηση συγκρούσεων, κάτι που συχνά περιγράφεται ως «παρέμβαση με κινεζικά χαρακτηριστικά».
Παράλληλα με την πρωτοβουλία Belt and Road και άλλες ανάλογες κινήσεις «βλέπουμε ενδείξεις ότι η Κίνα δεν μπορεί πλέον να διατηρήσει απλώς το παλιό καθεστώς της μη επέμβασης• αντίθετα κινείται προς μια εποικοδομητική και υπό όρους συμμετοχή, επιδιώκοντας μεγαλύτερο ρόλο στην παγκόσμια ηγεσία», είπε.
Ωστόσο προειδοποίησε ότι η έννοια του «intervention 2.0» παραμένει ακόμη πολύ ασαφής για να μετατραπεί σε συγκεκριμένη πολιτική και απλοποιεί την πολυπλοκότητα της πορείας της Κίνας προς την παγκόσμια ισχύ.
«Τα τελευταία χρόνια η κινεζική διπλωματία έχει γίνει πιο προσεκτική, ιδιαίτερα σε κρίσεις όπως στην Ουκρανία και το Ιράν», είπε.
«Αυτή η προσοχή δεν σημαίνει επιστροφή στη μη επέμβαση, αλλά τακτική προσαρμογή.
Στην πράξη, η εξωτερική πολιτική της Κίνας συνδυάζει φιλόδοξες παγκόσμιες πρωτοβουλίες με πραγματιστική επιφυλακτικότητα, αντανακλώντας μια στρατηγική επιλογή της νέας εποχής: μεγαλύτερο διεθνή ρόλο χωρίς δαπανηρές στρατιωτικές ή πολιτικές εμπλοκές».

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης