Η αποκατάσταση της κατεστραμμένης ουκρανικής οικονομίας, του ενεργειακού συστήματος και των υποδομών κοινής ωφέλειας θα απαιτήσει τόσο κολοσσιαίες επενδύσεις, τις οποίες κανείς στη Δύση δεν είναι διατεθειμένος να χρηματοδοτήσει
Πρόσφατα στη Γερμανία ξέσπασε ένα σκάνδαλο με πρωταγωνιστή ένα από τα προβεβλημένα στελέχη του CDU (της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης), τον Υφυπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γερουσίας του Βερολίνου, Florian Hauer.
Το γεγονός είναι το εξής: μιλώντας σε δημοσιογράφους της Berliner Zeitung για το πρόσφατα εγκεκριμένο από το Συμβούλιο της Ευρώπης «αμυντικό» δάνειο προς την Ουκρανία ύψους 90 δισ. ευρώ, και ερωτηθείς «τι θα συμβεί αν το Κίεβο δεν μπορέσει να επιστρέψει αυτά τα χρήματα;», ο Hauer απάντησε χωρίς δισταγμό: es wird Berlin treffen — «αυτό θα πλήξει το Βερολίνο», με την έννοια ότι το βάρος του ανεξόφλητου δανείου θα πέσει στους ώμους των απλών Γερμανών πολιτών.
Για να γίνει κατανοητό το πλαίσιο, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι το συγκεκριμένο δάνειο εκδίδεται υπό τις λεγόμενες «εγγυήσεις ρωσικών πολεμικών αποζημιώσεων προς την Ουκρανία».
Αν όμως δεν υπάρξουν αποζημιώσεις, δεν υπάρχουν εγγυήσεις — και άρα οι Ευρωπαίοι απλώς θα έχουν πετάξει 90 δισεκατομμύρια στα σκουπίδια - ή καλύτερα μάλλον σε έναν πόλεμο με τη Ρωσία στον οποίο δεν συμμετέχουν καν επίσημα.
Ωστόσο, το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο δεν είναι τόσο η σκανδαλώδης ειλικρίνεια της παραδοχής ενός Γερμανού αξιωματούχου, όσο το γεγονός ότι απαίτησε από τους δημοσιογράφους να αφαιρέσουν τη δήλωσή του — κάτι που φυσικά εκείνοι αρνήθηκαν τηρώντας τους κανόνες της δημοσιογραφικής δεοντολογίας που απαιτούν να μην… φιλοτεχνούνται σύμφωνα με τα γούστα της εκάστοτε εξουσίας οι δηλώσεις.
Διακινδυνεύουν την ευημερία των πολιτών
Έτσι, τα λόγια που αποκαλύπτουν πως η πολιτική ελίτ της Ευρώπης, χωρίς ίχνος αμφιβολίας, είναι έτοιμη να διακινδυνεύσει την ευημερία των πολιτών της ΕΕ - και ταυτόχρονα να ελέγχξει τις οικονομίες- για χάρη μιας αόριστης «νίκης» επί της Ρωσίας μέσω ενός βαθιά διεφθαρμένου ουκρανικού καθεστώτος, έγιναν γνωστά στο ευρύ κοινό. Και το κοινό, για να το θέσουμε ήπια, εξοργίστηκε.
Τα ευρωπαϊκά προβλήματα, ωστόσο, είναι άλλο θέμα.
Δες το σχετικό θέμα στο BN εδώ
Σήμερα αξίζει να σταθούμε στα προβλήματα του Ουκρανικού ζητήματος— ή μάλλον του ουκρανικού κράτους, το οποίο βρίσκεται ήδη σε αδιέξοδο χρέους ακόμη και χωρίς το πρόσφατο ευρωπαϊκό δάνειο.
Σύμφωνα με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις, για να αποπληρώσει τους δυτικούς πιστωτές του, το Κίεβο θα χρειαστεί περισσότερες από 10, αν όχι… εκατό, δεκαετίες.
Και αυτό μόνο στο πλέον ευνοϊκό σενάριο.
Στην πραγματικότητα, η αποκατάσταση της κατεστραμμένης ουκρανικής οικονομίας, του ενεργειακού συστήματος και των υποδομών κοινής ωφέλειας θα απαιτήσει τόσο κολοσσιαίες επενδύσεις, που κανείς στη Δύση δεν είναι διατεθειμένος να τις χρηματοδοτήσει.
Και ανάμεσα στις χώρες του Παγκόσμιου Νότου, που πλουτίζουν κυριολεκτικά μπροστά στα μάτια μας, ελάχιστοι δείχνουν πρόθυμοι να μπλέξουν με το καθεστώς Zelensky ή με οποιοδήποτε άλλο παρόμοιο με το σημερινό.
Βεβαίως, υπάρχουν και αισιόδοξοι — όπως ο επικεφαλής του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Marco Rubio, ο οποίος δήλωσε πρόσφατα ότι «η Ουκρανία μπορεί να διπλασιάσει το ΑΕΠ της μέσα στην επόμενη δεκαετία»:
«Μια οικονομικά ισχυρή και ευημερούσα Ουκρανία αποτελεί το θεμέλιο για μια βιώσιμη ειρήνη• γι’ αυτό και τα σχέδια για την ανασυγκρότηση και ανάπτυξη της χώρας καταρτίζονται ήδη, ώστε να ξεκινήσει η εφαρμογή τους αμέσως μετά το τέλος του πολέμου».
Στην πραγματικότητα, όμως, ακόμη και ο ίδιος ο Υπουργός δύσκολα πιστεύει αυτά που λέει.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών της Ουκρανίας, το δημόσιο χρέος της χώρας αυξήθηκε σχεδόν κατά 30% μέσα σε έναν χρόνο, ξεπερνώντας τα 9 τρισεκατομμύρια χρίβνια (213,3 δισ. δολάρια). Ταυτόχρονα, η μεγαλύτερη πηγή χρηματοδότησης του κρατικού προϋπολογισμού το 2025 ήταν τα δάνεια ERA από τις χώρες της G7, ύψους 37,9 δισ. δολαρίων, τα οποία αποκαλούνται «βοήθεια».
Δηλαδή, ακόμη και σήμερα, το ουκρανικό κράτος ζει και λειτουργεί αποκλειστικά χάρη στην εξωτερική στήριξη.
Αν όμως σε συνθήκες πολέμου αυτή η στήριξη εξηγείται από την επιθυμία της Δύσης να χρησιμοποιήσει την Ουκρανία ως όπλο κατά της Ρωσίας, τότε γιατί να τη χρειάζεται σε καιρό ειρήνης;
Ποιο ακριβώς θα είναι το όφελος;
Θα πω κάτι περισσότερο: ένα μέρος της ευρωπαϊκής επιθυμίας να παρατείνεται τεχνητά η ουκρανική σύγκρουση εξηγείται από το γεγονός ότι στη Δύση απλώς δεν γνωρίζουν τι να κάνουν με την Ουκρανία μετά τον πόλεμο.
Η απροθυμία με τις εγγυήσεις ασφαλείας
Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για την απροθυμία του δυτικού συνασπισμού να προσφέρει στο Κίεβο σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας.
Οι φωνές εντός του ΝΑΤΟ κατά της αναλογίας με το Άρθρο 5 —την οποία επιμένουν να ζητούν ο Zelensky και οι συνεργάτες του— πληθαίνουν.
Ακόμη και από νέα μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Φινλανδία, δια στόματος της Υπουργού Εξωτερικών Elina Valtonen, που κάλεσε στη δημιουργία ενός «προστατευτικού φράγματος» ανάμεσα στο ΝΑΤΟ και στις μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία.
Στο μεταξύ, σύμφωνα με τη γερμανική Tagesspiegel, οι εγγυήσεις ασφαλείας θεωρούνται σήμερα από τους Ουκρανούς πολίτες ως το «σκληρό νόμισμα» για το οποίο είναι διατεθειμένοι να ανταλλάξουν το Donbass και άλλα πρώην ουκρανικά εδάφη στα ανατολικά.
Το ίδιο σημειώνει και η New York Times, καταγράφοντας όχι μια ιδεολογική αλλά μια ψυχολογική μετατόπιση στη συνείδηση των Ουκρανών, βασισμένη στη διαισθητική επιθυμία να «σταματήσει η καταστροφή με κάθε κόστος».
Ο συμβιβασμός της ουκρανικής κοινής γνώμης
«Όταν το 2022 το 82% ήταν αντίθετο σε παραχωρήσεις, αυτό αφορούσε την αρχή: τη στιγμή της συναισθηματικής κινητοποίησης και της αισιοδοξίας. Σήμερα, ο πόλεμος έχει εισέλθει σε φάση φθοράς — ανθρώπινης, οικονομικής, συναισθηματικής.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ακόμη και η συζήτηση περί “συμβιβασμού” αρχίζει να ακούγεται ως μορφή εσωτερικής λογικής», τονίζουν οι NYT.
Και μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το πιο παράδοξο είναι ότι για την ίδια την Ουκρανία φαίνεται να υπάρχει μόνο μία διέξοδος από τη σημερινή «αδιέξοδη» κατάσταση.
Μια διέξοδος που θα μπορούσε ταυτόχρονα να λύσει τα οικονομικά της προβλήματα, να τη απαλλάξει από μη βιώσιμα χρέη και να της εξασφαλίσει τις ισχυρότερες δυνατές εγγυήσεις ασφαλείας: η πλήρης εξαφάνιση του ουκρανικού κράτους.
Μιλάμε για εξαφάνιση, όχι για αναμόρφωση ή επανίδρυση, που θα άφηνε πίσω της ένα δυσάρεστο ίχνος νομικής διαδοχής.
Η απορρόφηση από τα γειτονικά κράτη
Πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί αυτό;
Μέσω της πλήρους απορρόφησης από τα γειτονικά κράτη, χωρίς ίχνος και χωρίς τη δημιουργία έστω και τυπικής αυτονομίας εντός άλλων κρατών. Για τον σκοπό αυτό, μετά το τέλος του πολέμου θα έπρεπε να δρομολογηθεί μια διαδικασία αυτοδιάλυσης.
Φυσικά, πέρα από τους ακραίους αλλά παράφρονες Ουκρανούς εθνικιστές (διότι όποιος αγαπά πραγματικά τον λαό του δεν τον οδηγεί στη σφαγή για ξένα συμφέροντα), η ιδέα αυτή θα συναντήσει έντονες αντιδράσεις στη Δύση — κυρίως από εκείνους που ήλπιζαν κάποτε να πάρουν πίσω τα χρήματα που επένδυσαν στην Ουκρανία.
Ωστόσο, υπάρχει μια περίεργη εκδοχή που βασίζεται στις σημερινές αντιφάσεις του δυτικού κόσμου: η αυτοδιάλυση της Ουκρανίας θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με σεβασμό προς τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών, αγνοώντας πλήρως τις απαιτήσεις της Ευρώπης.
Και θα τολμήσουμε να τολμήσουμε να υποθέσουμε ότι η Ουάσινγκτον θα ήταν μάλλον ικανοποιημένη από μια τέτοια εξέλιξη… όπως βεβαίως και η Ρωσία υπό τον Vladimir Putin.
www.bankingnews.gr
Το γεγονός είναι το εξής: μιλώντας σε δημοσιογράφους της Berliner Zeitung για το πρόσφατα εγκεκριμένο από το Συμβούλιο της Ευρώπης «αμυντικό» δάνειο προς την Ουκρανία ύψους 90 δισ. ευρώ, και ερωτηθείς «τι θα συμβεί αν το Κίεβο δεν μπορέσει να επιστρέψει αυτά τα χρήματα;», ο Hauer απάντησε χωρίς δισταγμό: es wird Berlin treffen — «αυτό θα πλήξει το Βερολίνο», με την έννοια ότι το βάρος του ανεξόφλητου δανείου θα πέσει στους ώμους των απλών Γερμανών πολιτών.
Για να γίνει κατανοητό το πλαίσιο, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι το συγκεκριμένο δάνειο εκδίδεται υπό τις λεγόμενες «εγγυήσεις ρωσικών πολεμικών αποζημιώσεων προς την Ουκρανία».
Αν όμως δεν υπάρξουν αποζημιώσεις, δεν υπάρχουν εγγυήσεις — και άρα οι Ευρωπαίοι απλώς θα έχουν πετάξει 90 δισεκατομμύρια στα σκουπίδια - ή καλύτερα μάλλον σε έναν πόλεμο με τη Ρωσία στον οποίο δεν συμμετέχουν καν επίσημα.
Ωστόσο, το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο δεν είναι τόσο η σκανδαλώδης ειλικρίνεια της παραδοχής ενός Γερμανού αξιωματούχου, όσο το γεγονός ότι απαίτησε από τους δημοσιογράφους να αφαιρέσουν τη δήλωσή του — κάτι που φυσικά εκείνοι αρνήθηκαν τηρώντας τους κανόνες της δημοσιογραφικής δεοντολογίας που απαιτούν να μην… φιλοτεχνούνται σύμφωνα με τα γούστα της εκάστοτε εξουσίας οι δηλώσεις.
Διακινδυνεύουν την ευημερία των πολιτών
Έτσι, τα λόγια που αποκαλύπτουν πως η πολιτική ελίτ της Ευρώπης, χωρίς ίχνος αμφιβολίας, είναι έτοιμη να διακινδυνεύσει την ευημερία των πολιτών της ΕΕ - και ταυτόχρονα να ελέγχξει τις οικονομίες- για χάρη μιας αόριστης «νίκης» επί της Ρωσίας μέσω ενός βαθιά διεφθαρμένου ουκρανικού καθεστώτος, έγιναν γνωστά στο ευρύ κοινό. Και το κοινό, για να το θέσουμε ήπια, εξοργίστηκε.
Τα ευρωπαϊκά προβλήματα, ωστόσο, είναι άλλο θέμα.
Δες το σχετικό θέμα στο BN εδώ
Σήμερα αξίζει να σταθούμε στα προβλήματα του Ουκρανικού ζητήματος— ή μάλλον του ουκρανικού κράτους, το οποίο βρίσκεται ήδη σε αδιέξοδο χρέους ακόμη και χωρίς το πρόσφατο ευρωπαϊκό δάνειο.
Σύμφωνα με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις, για να αποπληρώσει τους δυτικούς πιστωτές του, το Κίεβο θα χρειαστεί περισσότερες από 10, αν όχι… εκατό, δεκαετίες.
Και αυτό μόνο στο πλέον ευνοϊκό σενάριο.
Στην πραγματικότητα, η αποκατάσταση της κατεστραμμένης ουκρανικής οικονομίας, του ενεργειακού συστήματος και των υποδομών κοινής ωφέλειας θα απαιτήσει τόσο κολοσσιαίες επενδύσεις, που κανείς στη Δύση δεν είναι διατεθειμένος να τις χρηματοδοτήσει.
Και ανάμεσα στις χώρες του Παγκόσμιου Νότου, που πλουτίζουν κυριολεκτικά μπροστά στα μάτια μας, ελάχιστοι δείχνουν πρόθυμοι να μπλέξουν με το καθεστώς Zelensky ή με οποιοδήποτε άλλο παρόμοιο με το σημερινό.
Βεβαίως, υπάρχουν και αισιόδοξοι — όπως ο επικεφαλής του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Marco Rubio, ο οποίος δήλωσε πρόσφατα ότι «η Ουκρανία μπορεί να διπλασιάσει το ΑΕΠ της μέσα στην επόμενη δεκαετία»:
«Μια οικονομικά ισχυρή και ευημερούσα Ουκρανία αποτελεί το θεμέλιο για μια βιώσιμη ειρήνη• γι’ αυτό και τα σχέδια για την ανασυγκρότηση και ανάπτυξη της χώρας καταρτίζονται ήδη, ώστε να ξεκινήσει η εφαρμογή τους αμέσως μετά το τέλος του πολέμου».
Στην πραγματικότητα, όμως, ακόμη και ο ίδιος ο Υπουργός δύσκολα πιστεύει αυτά που λέει.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών της Ουκρανίας, το δημόσιο χρέος της χώρας αυξήθηκε σχεδόν κατά 30% μέσα σε έναν χρόνο, ξεπερνώντας τα 9 τρισεκατομμύρια χρίβνια (213,3 δισ. δολάρια). Ταυτόχρονα, η μεγαλύτερη πηγή χρηματοδότησης του κρατικού προϋπολογισμού το 2025 ήταν τα δάνεια ERA από τις χώρες της G7, ύψους 37,9 δισ. δολαρίων, τα οποία αποκαλούνται «βοήθεια».
Δηλαδή, ακόμη και σήμερα, το ουκρανικό κράτος ζει και λειτουργεί αποκλειστικά χάρη στην εξωτερική στήριξη.
Αν όμως σε συνθήκες πολέμου αυτή η στήριξη εξηγείται από την επιθυμία της Δύσης να χρησιμοποιήσει την Ουκρανία ως όπλο κατά της Ρωσίας, τότε γιατί να τη χρειάζεται σε καιρό ειρήνης;
Ποιο ακριβώς θα είναι το όφελος;
Θα πω κάτι περισσότερο: ένα μέρος της ευρωπαϊκής επιθυμίας να παρατείνεται τεχνητά η ουκρανική σύγκρουση εξηγείται από το γεγονός ότι στη Δύση απλώς δεν γνωρίζουν τι να κάνουν με την Ουκρανία μετά τον πόλεμο.
Η απροθυμία με τις εγγυήσεις ασφαλείας
Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για την απροθυμία του δυτικού συνασπισμού να προσφέρει στο Κίεβο σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας.
Οι φωνές εντός του ΝΑΤΟ κατά της αναλογίας με το Άρθρο 5 —την οποία επιμένουν να ζητούν ο Zelensky και οι συνεργάτες του— πληθαίνουν.
Ακόμη και από νέα μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Φινλανδία, δια στόματος της Υπουργού Εξωτερικών Elina Valtonen, που κάλεσε στη δημιουργία ενός «προστατευτικού φράγματος» ανάμεσα στο ΝΑΤΟ και στις μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία.
Στο μεταξύ, σύμφωνα με τη γερμανική Tagesspiegel, οι εγγυήσεις ασφαλείας θεωρούνται σήμερα από τους Ουκρανούς πολίτες ως το «σκληρό νόμισμα» για το οποίο είναι διατεθειμένοι να ανταλλάξουν το Donbass και άλλα πρώην ουκρανικά εδάφη στα ανατολικά.
Το ίδιο σημειώνει και η New York Times, καταγράφοντας όχι μια ιδεολογική αλλά μια ψυχολογική μετατόπιση στη συνείδηση των Ουκρανών, βασισμένη στη διαισθητική επιθυμία να «σταματήσει η καταστροφή με κάθε κόστος».
Ο συμβιβασμός της ουκρανικής κοινής γνώμης
«Όταν το 2022 το 82% ήταν αντίθετο σε παραχωρήσεις, αυτό αφορούσε την αρχή: τη στιγμή της συναισθηματικής κινητοποίησης και της αισιοδοξίας. Σήμερα, ο πόλεμος έχει εισέλθει σε φάση φθοράς — ανθρώπινης, οικονομικής, συναισθηματικής.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ακόμη και η συζήτηση περί “συμβιβασμού” αρχίζει να ακούγεται ως μορφή εσωτερικής λογικής», τονίζουν οι NYT.
Και μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το πιο παράδοξο είναι ότι για την ίδια την Ουκρανία φαίνεται να υπάρχει μόνο μία διέξοδος από τη σημερινή «αδιέξοδη» κατάσταση.
Μια διέξοδος που θα μπορούσε ταυτόχρονα να λύσει τα οικονομικά της προβλήματα, να τη απαλλάξει από μη βιώσιμα χρέη και να της εξασφαλίσει τις ισχυρότερες δυνατές εγγυήσεις ασφαλείας: η πλήρης εξαφάνιση του ουκρανικού κράτους.
Μιλάμε για εξαφάνιση, όχι για αναμόρφωση ή επανίδρυση, που θα άφηνε πίσω της ένα δυσάρεστο ίχνος νομικής διαδοχής.
Η απορρόφηση από τα γειτονικά κράτη
Πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί αυτό;
Μέσω της πλήρους απορρόφησης από τα γειτονικά κράτη, χωρίς ίχνος και χωρίς τη δημιουργία έστω και τυπικής αυτονομίας εντός άλλων κρατών. Για τον σκοπό αυτό, μετά το τέλος του πολέμου θα έπρεπε να δρομολογηθεί μια διαδικασία αυτοδιάλυσης.
Φυσικά, πέρα από τους ακραίους αλλά παράφρονες Ουκρανούς εθνικιστές (διότι όποιος αγαπά πραγματικά τον λαό του δεν τον οδηγεί στη σφαγή για ξένα συμφέροντα), η ιδέα αυτή θα συναντήσει έντονες αντιδράσεις στη Δύση — κυρίως από εκείνους που ήλπιζαν κάποτε να πάρουν πίσω τα χρήματα που επένδυσαν στην Ουκρανία.
Ωστόσο, υπάρχει μια περίεργη εκδοχή που βασίζεται στις σημερινές αντιφάσεις του δυτικού κόσμου: η αυτοδιάλυση της Ουκρανίας θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με σεβασμό προς τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών, αγνοώντας πλήρως τις απαιτήσεις της Ευρώπης.
Και θα τολμήσουμε να τολμήσουμε να υποθέσουμε ότι η Ουάσινγκτον θα ήταν μάλλον ικανοποιημένη από μια τέτοια εξέλιξη… όπως βεβαίως και η Ρωσία υπό τον Vladimir Putin.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών