γράφει : Αλεξάνδρα Τόμπρα
Απαντήσεις σε έξι κρίσιμα ερωτήματα για το σχέδιο διάσωσης της Κύπρου δίνει η Wall Street Journal, τονίζοντας μεταξύ άλλων ότι οι εναλλακτικές που υπήρχαν για τη χώρα ήταν πολύ πιο επικίνδυνες από αυτές που προτάθηκαν τελικά. Παράλληλα δεν παραλείπει να επικρίνει τις εποπτικές αρχές που άφησαν τον τραπεζικό τομέα στην Κύπρο να μεγεθυνθεί τόσο πολύ.
-Γιατί ο έκτακτος φόρος επί των καταθέσεων θεωρείται πρακτική λύση για τα τραπεζικά προβλήματα της Κύπρου;
Ένα σχέδιο διάσωσης χωρίς τη συμμετοχή των καταθετών θα ανέλθει περί τα 17,5 δισ. ευρώ, ήτοι σχεδόν το ετήσιο ΑΕΠ της χώρας. Μία τέτοια εξέλιξη θα καθιστούσε απίθανη τη συμμετοχή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, καθώς η επιστροφή των δανείων θα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Φορολογώντας τις καταθέσεις με σχετικά χαμηλούς συντελεστές, ήταν μία εναλλακτική λιγότερο επικίνδυνη από την πρόταση που είχε θέσει το ΔΝΤ για συρρίκνωση των δύο μεγάλων τραπεζών της χώρας με συμμετοχή των κύριων ομολογιούχων. Στην πρόταση του ΔΝΤ μάλιστα, οι καταθέτες θα είχαν αντιμετωπίσει ζημίες ύψους 30% - 40% για καταθέσεις άνω των 100 χιλ. ευρώ.
-Γιατί οι μικροκαταθέτες δεν εξαιρέθηκαν;
Οι αξιωματούχοι που συμμετέχουν στις συνομιλίες δήλωσαν ότι η κεντρική τράπεζα της Κύπρου δεν θα μπορούσε να παρέχει μια ανάλυση των καταθέσεων κάτω των 100.000 ευρώ. Αυτό κατέστησε αδύνατο να υπολογιστεί το κόστος που θα μπορούσαν να επωμιστούν οι μικροί αποταμιευτές. Επιπλέον, υπήρχαν ενδείξεις ότι ορισμένοι μεγάλοι καταθέτες είχαν «σπάσει» ήδη τα χρήματά τους σε διάφορους λογαριασμούς και ως εκ τούτου θα είχαν ξεφύγει από τον φόρο.
-Τι καθιστά την Κύπρο «ειδική περίπτωση»;
Οι κυπριακές τράπεζες έχουν περιουσιακά στοιχεία αξίας οκτώ φορές το ΑΕΠ του νησιού, ενώ οι καταθέσεις κατέχουν καταθέσεις τέσσερις φορές το ΑΕΠ. Αυτό υπερβαίνει ακόμη και την Ιρλανδία, η οποία έπεσε θύμα του υπερμεγέθους τραπεζικού της συστήματος. Η Λευκωσία επίσης είχε προσφέρει έναν φορολογικό παράδεισο των χωρών της ευρωζώνης, ενώ συνεχείς ήταν οι καταγγελίες για εκτεταμένο ξέπλυμα χρήματος, διαβρώνοντας την υποστήριξη των εταίρων της.
-Ποιες ήταν οι εναλλακτικές που εξετάστηκαν;
Η ευρωζώνη θα μπορούσε να προσφέρει ένα μεγαλύτερο πακέτο διάσωσης, αλλά αυτό απορρίφθηκε από τη Γερμανία, τη Φινλανδία και άλλες χώρες. Το ΔΝΤ πρότεινε την ομαλή αναδιάρθρωση των δύο μεγαλύτερων τραπεζών. Αυτό θα είχε γλιτώσει τους καταθέτες κάτω των 100.000 ευρώ σε αυτές τις δύο τράπεζες, καθώς και τους καταθέτες με λογαριασμούς σε άλλες τράπεζες της Κύπρου. Αλλά αυτό το σχέδιο θεωρήθηκε ως πολύ επικίνδυνο. Εν συντομία, οι υπουργοί συζήτησαν επίσης τη συμμετοχή των συνταξιοδοτικών ταμείων στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, αλλά αυτό θα είχε πολύ πιο επικίνδυνο αντίκτυπο στους απλούς πολίτες. Όταν ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης μπλόκαρε μια προκαταρκτική συμφωνία για τους φόρους των καταθέσεων, οι διαπραγματεύσεις απειλήθηκαν με κατάρρευση. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια άτακτη στάση πληρωμών και την έξοδο της Κύπρου από τη ζώνη του ευρώ.
Γιατί η Ρωσία δεν βοήθησε;
Ο Επίτροπος των Οικονομικών Υποθέσεων της ΕΕ, Olli Rehn, δήλωσε ότι αναμένει από τη Μόσχα να δώσει στην Κύπρο περισσότερο χρόνο για να αποπληρώσει το δάνειο των 2,5 δισ. ευρώ. Τα επιτόκια για το δάνειο μπορεί επίσης να μειωθεί. Όμως η Ρωσία θα αντιμετωπίσει πολύ λιγότερα προβλήματα εάν καταρρεύσει το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Κύπρου, από ότι η ευρωζώνη.
-Τι θα μπορούσε να είχε γίνει ώστε να μην οδηγηθούμε σε μία τέτοια απόφαση;
Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, οι πολιτικοί, η ΕΚΤ και οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές θα μπορούσαν να έχουν σταματήσει τις κυπριακές τράπεζες από την αυξανόμενη μεγέθυνση. Η ελπίδα είναι ότι μόλις η ΕΚΤ εντείνει την εποπτεία των τραπεζών στη ζώνη του ευρώ κάποια στιγμή το 2014 οι κίνδυνοι αυτοί θα πρέπει να εντοπιστούν και να αντιμετωπίζονται νωρίτερα. Οι κυπριακές τράπεζες είχαν επίσης σημαντικές επενδύσεις σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου. Εάν δεν είχαν αυτά αναδιαρθρωθεί το περασμένο έτος, τα προβλήματα των κυπριακών τραπεζών δεν θα ήταν τόσο σοβαρά.
www.bankingnews.gr
Ένα σχέδιο διάσωσης χωρίς τη συμμετοχή των καταθετών θα ανέλθει περί τα 17,5 δισ. ευρώ, ήτοι σχεδόν το ετήσιο ΑΕΠ της χώρας. Μία τέτοια εξέλιξη θα καθιστούσε απίθανη τη συμμετοχή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, καθώς η επιστροφή των δανείων θα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Φορολογώντας τις καταθέσεις με σχετικά χαμηλούς συντελεστές, ήταν μία εναλλακτική λιγότερο επικίνδυνη από την πρόταση που είχε θέσει το ΔΝΤ για συρρίκνωση των δύο μεγάλων τραπεζών της χώρας με συμμετοχή των κύριων ομολογιούχων. Στην πρόταση του ΔΝΤ μάλιστα, οι καταθέτες θα είχαν αντιμετωπίσει ζημίες ύψους 30% - 40% για καταθέσεις άνω των 100 χιλ. ευρώ.
-Γιατί οι μικροκαταθέτες δεν εξαιρέθηκαν;
Οι αξιωματούχοι που συμμετέχουν στις συνομιλίες δήλωσαν ότι η κεντρική τράπεζα της Κύπρου δεν θα μπορούσε να παρέχει μια ανάλυση των καταθέσεων κάτω των 100.000 ευρώ. Αυτό κατέστησε αδύνατο να υπολογιστεί το κόστος που θα μπορούσαν να επωμιστούν οι μικροί αποταμιευτές. Επιπλέον, υπήρχαν ενδείξεις ότι ορισμένοι μεγάλοι καταθέτες είχαν «σπάσει» ήδη τα χρήματά τους σε διάφορους λογαριασμούς και ως εκ τούτου θα είχαν ξεφύγει από τον φόρο.
-Τι καθιστά την Κύπρο «ειδική περίπτωση»;
Οι κυπριακές τράπεζες έχουν περιουσιακά στοιχεία αξίας οκτώ φορές το ΑΕΠ του νησιού, ενώ οι καταθέσεις κατέχουν καταθέσεις τέσσερις φορές το ΑΕΠ. Αυτό υπερβαίνει ακόμη και την Ιρλανδία, η οποία έπεσε θύμα του υπερμεγέθους τραπεζικού της συστήματος. Η Λευκωσία επίσης είχε προσφέρει έναν φορολογικό παράδεισο των χωρών της ευρωζώνης, ενώ συνεχείς ήταν οι καταγγελίες για εκτεταμένο ξέπλυμα χρήματος, διαβρώνοντας την υποστήριξη των εταίρων της.
-Ποιες ήταν οι εναλλακτικές που εξετάστηκαν;
Η ευρωζώνη θα μπορούσε να προσφέρει ένα μεγαλύτερο πακέτο διάσωσης, αλλά αυτό απορρίφθηκε από τη Γερμανία, τη Φινλανδία και άλλες χώρες. Το ΔΝΤ πρότεινε την ομαλή αναδιάρθρωση των δύο μεγαλύτερων τραπεζών. Αυτό θα είχε γλιτώσει τους καταθέτες κάτω των 100.000 ευρώ σε αυτές τις δύο τράπεζες, καθώς και τους καταθέτες με λογαριασμούς σε άλλες τράπεζες της Κύπρου. Αλλά αυτό το σχέδιο θεωρήθηκε ως πολύ επικίνδυνο. Εν συντομία, οι υπουργοί συζήτησαν επίσης τη συμμετοχή των συνταξιοδοτικών ταμείων στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, αλλά αυτό θα είχε πολύ πιο επικίνδυνο αντίκτυπο στους απλούς πολίτες. Όταν ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης μπλόκαρε μια προκαταρκτική συμφωνία για τους φόρους των καταθέσεων, οι διαπραγματεύσεις απειλήθηκαν με κατάρρευση. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια άτακτη στάση πληρωμών και την έξοδο της Κύπρου από τη ζώνη του ευρώ.
Γιατί η Ρωσία δεν βοήθησε;
Ο Επίτροπος των Οικονομικών Υποθέσεων της ΕΕ, Olli Rehn, δήλωσε ότι αναμένει από τη Μόσχα να δώσει στην Κύπρο περισσότερο χρόνο για να αποπληρώσει το δάνειο των 2,5 δισ. ευρώ. Τα επιτόκια για το δάνειο μπορεί επίσης να μειωθεί. Όμως η Ρωσία θα αντιμετωπίσει πολύ λιγότερα προβλήματα εάν καταρρεύσει το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Κύπρου, από ότι η ευρωζώνη.
-Τι θα μπορούσε να είχε γίνει ώστε να μην οδηγηθούμε σε μία τέτοια απόφαση;
Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, οι πολιτικοί, η ΕΚΤ και οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές θα μπορούσαν να έχουν σταματήσει τις κυπριακές τράπεζες από την αυξανόμενη μεγέθυνση. Η ελπίδα είναι ότι μόλις η ΕΚΤ εντείνει την εποπτεία των τραπεζών στη ζώνη του ευρώ κάποια στιγμή το 2014 οι κίνδυνοι αυτοί θα πρέπει να εντοπιστούν και να αντιμετωπίζονται νωρίτερα. Οι κυπριακές τράπεζες είχαν επίσης σημαντικές επενδύσεις σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου. Εάν δεν είχαν αυτά αναδιαρθρωθεί το περασμένο έτος, τα προβλήματα των κυπριακών τραπεζών δεν θα ήταν τόσο σοβαρά.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών