γράφει : Αλεξάνδρα Τόμπρα
Εκ διαμέτρου αντίθετες είναι οι πορείες της Ελλάδας και της Τουρκίας την τελευταία 15ετία, με τη γείτονα χώρα να αποτελεί για πρώτη φορά ίσως στην κοινή ιστορία μας παράδειγμα προς μίμηση για τους χειρισμούς της σε περίοδο μιας κρίσης που έφτασε με καθυστέρηση στη χώρα μας.
Ο καθρέπτης της οικονομίας, το χρηματιστήριο των δύο χωρών, αποτυπώνει πλήρως όχι μόνο τις συνθήκες αλλά και τις προοπτικές των δύο χωρών, με το ελληνικό να βρίσκεται στις 950 μονάδες, ενώ το τουρκικό στις 80.000 μονάδες. Το 1999, τις παραμονές της κρίσης στην Τουρκία, το Χ.Α. ήταν στις 6.350 μονάδες το ΄99 και ο τουρκικός δείκτης ήταν στις 20.000 μονάδες!
Για δεκαετίες, η Τουρκία έδινε την εικόνα μιας χώρας που δεν μπορούσε να βάλει σε τάξη τα οικονομικά της, δεν υπήρχε ίχνος εμπιστοσύνης της επενδυτικής κοινότητας, και οι συνεχείς κρίσεις κατέστρεφαν τις όποιες αναλαμπές ανάκαμψης διαφαίνονταν. Όμως, το 2001 αποδείχθηκε έτος καμπής. Τότε ήταν που στα πρόθυρα του γκρεμού, με την ύφεση στο 5,7% και τον πληθωρισμό στο 55%, κλήθηκε ο οικονομολόγος Κεμάλ Ντερβίς από την Παγκόσμια Τράπεζα, ο οποίος συνέταξε ένα ισχυρό πρόγραμμα αναδιοργάνωσης και ανασύνταξης της οικονομίας, στηριζόμενη στις δικές της αποκλειστικά δυνάμεις.
Χαίροντας μίας γενικότερης πολιτικής και κοινωνικής συναίνεσης, ο συλλογικά όργανα των εργοδοτικών οργανώσεων, όπως ο Σύνδεσμος Τούρκων Εμποροβιομηχάνων (TUSIAD), σε αντίθεση με ότι συμβαίνει στην Ελλάδα, και με την καθοδήγηση του ΔΝΤ, κατήρτισε ένα πακέτο μέτρων σταθερότητας που άλλαξε ριζικά το δομικό πλαίσιο της τουρκικής οικονομίας και τη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος. Στο κέντρο του πακέτου σταθεροποίησης ήταν η περικοπή των κρατικών δαπανών, το πάγωμα των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων, η μείωση των εταιρικών φόρων και αύξηση μιας σειράς άλλων, η αναμόρφωση της γραφειοκρατίας προς την κατεύθυνση της διευκόλυνσης της επιχειρηματικής δραστηριότητας και των ξένων επενδύσεων και η ιδιωτικοποίηση των σημαντικότερων κρατικών επιχειρήσεων. Οι ιδιωτικοποιήσεις και μόνο απέφεραν πάνω από 20 δις δολάρια στο δημόσιο ταμείο την πρώτη περίοδο διακυβέρνησης του ΑΚΡ. Παράλληλα, η Τουρκία εγκατέλειψε τη σύνδεση της ισοτιμίας της λίρας με το καλάθι νομισμάτων που παρακολουθούσε, και η τιμή της αφέθηκε να καθορισθεί από την αγορά. Το γεγονός ωφέλησε σημαντικά τους Τούρκους εξαγωγείς.
Παράλληλα, η κυβέρνηση Έρντογαν ακολούθησε μία πολιτική ιδιαίτερα φιλική προς το ξένο κεφάλαιο, απομακρύνοντας μεγάλο μέρος των νομικών περιορισμών που δυσκόλευαν τις ξένες επενδύσεις, και ενθαρρύνοντας την εξαγορά τουρκικών εταιριών. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις στη χώρα έφθασαν κατά μέσο όρο τα 5 δις δολάρια το χρόνο. Το τραπεζικό σύστημα οχυρώθηκε με αυστηρούς κανόνες κεφαλαιακής επάρκειας, ώστε οι τουρκικές τράπεζες να περάσουν αλώβητες τη διεθνή κρίση του 2008, σε αντίθεση με ότι συνέβη στην Ελλάδα, που ο κλάδος αποδεκατίστηκε με το PSI+ και το κούρεμα των κρατικών ομολόγων.
Βέβαια, οι «παράπλευρες απώλειες» στους γείτονες δεν έλειψαν, όπως η αύξηση της ανεργίας και η λιτότητα, ωστόσο, το ενθαρρυντικό είναι ότι το φως στο τούνελ έχει ήδη γίνει πολύ έντονο, σε αντίθεση με την Ελλάδα που δεν διαφαίνεται καν. Στην Ελλάδα, λείπει παράλληλα και ο ηγέτης – τεχνοκράτης που θα οδηγήσει, θα στηρίξει και θα προωθήσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν την οικονομία πιο ελκυστική στους επενδυτές, ώστε να σταματήσουν οι «παράπλευρες απώλειες», που μόνο αμελητέες δεν είναι μέσα σε 6 χρόνια συνεχούς και βαθιάς ύφεσης. Υπενθυμίζεται άλλωστε, ότι το ΑΕΠ αυξήθηκε από τα 231 δισεκατομμύρια δολάρια το 2002 στα 736 δισ. δολάρια το 2010. Το 2002 ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης ήταν 6,2%, ενώ το 2010 ανήλθε στο 8,9%. Το Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ ανήλθε από τα 3.492 δολάρια το 2002 στα 10.079 δολάρια το 2010, οι εξαγωγές αυξήθηκαν από τα 36 δισ. δολάρια στα 113,93 δισ. δολάρια και οι εισαγωγές ανήλθαν το 2010 στα 185,49 δισ. δολάρια, από 51,6 δισ. δολάρια το 2002. Η σύγκριση του ΑΕΠ Ελλάδος και Τουρκίας δείχνει την εξέλιξη του ελληνοτουρκικού καταμερισμού οικονομικής ισχύος κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Το 2002, το ελληνικό ΑΕΠ ανερχόταν στο 62,9% του αντίστοιχου τουρκικού. Το 2007 στο 47,1% και το 2010 στο 41%.
Τα μεγέθη είναι εντυπωσιακά, σε αντίθεση με αυτά της Ελλάδας, γεγονός που σταδιακά θα φανεί και στην πραγματική οικονομία.
Πήρε από το ΔΝΤ 23,5 δισ. δολάρια το 2002, φέτος χρωστάει μόλις 1,7 δισ. δολάρια
Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι έως τον Απρίλιο του 2013 η Τουρκία ευελπιστεί να έχει αποπληρώσει το εναπομείναν χρέος της προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ). Το χρέος της Τουρκίας προς το ΔΝΤ, βάσει των συμφωνηθέντων μεταξύ των δύο πλευρών, ήταν 23,5 δισ. δολάρια το 2002, το 2012 συρρικνώθηκε στο 1,7 δισ. δολάρια και τον επόμενο Απρίλιο θα έχει αποπληρωθεί το σύνολο του ποσού.
Βέβαια… η αποπληρωμή του δανείου του ΔΝΤ από την Ελλάδα είναι ακόμη κάτι… αβέβαιο…
www.bankingnews.gr
Για δεκαετίες, η Τουρκία έδινε την εικόνα μιας χώρας που δεν μπορούσε να βάλει σε τάξη τα οικονομικά της, δεν υπήρχε ίχνος εμπιστοσύνης της επενδυτικής κοινότητας, και οι συνεχείς κρίσεις κατέστρεφαν τις όποιες αναλαμπές ανάκαμψης διαφαίνονταν. Όμως, το 2001 αποδείχθηκε έτος καμπής. Τότε ήταν που στα πρόθυρα του γκρεμού, με την ύφεση στο 5,7% και τον πληθωρισμό στο 55%, κλήθηκε ο οικονομολόγος Κεμάλ Ντερβίς από την Παγκόσμια Τράπεζα, ο οποίος συνέταξε ένα ισχυρό πρόγραμμα αναδιοργάνωσης και ανασύνταξης της οικονομίας, στηριζόμενη στις δικές της αποκλειστικά δυνάμεις.
Χαίροντας μίας γενικότερης πολιτικής και κοινωνικής συναίνεσης, ο συλλογικά όργανα των εργοδοτικών οργανώσεων, όπως ο Σύνδεσμος Τούρκων Εμποροβιομηχάνων (TUSIAD), σε αντίθεση με ότι συμβαίνει στην Ελλάδα, και με την καθοδήγηση του ΔΝΤ, κατήρτισε ένα πακέτο μέτρων σταθερότητας που άλλαξε ριζικά το δομικό πλαίσιο της τουρκικής οικονομίας και τη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος. Στο κέντρο του πακέτου σταθεροποίησης ήταν η περικοπή των κρατικών δαπανών, το πάγωμα των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων, η μείωση των εταιρικών φόρων και αύξηση μιας σειράς άλλων, η αναμόρφωση της γραφειοκρατίας προς την κατεύθυνση της διευκόλυνσης της επιχειρηματικής δραστηριότητας και των ξένων επενδύσεων και η ιδιωτικοποίηση των σημαντικότερων κρατικών επιχειρήσεων. Οι ιδιωτικοποιήσεις και μόνο απέφεραν πάνω από 20 δις δολάρια στο δημόσιο ταμείο την πρώτη περίοδο διακυβέρνησης του ΑΚΡ. Παράλληλα, η Τουρκία εγκατέλειψε τη σύνδεση της ισοτιμίας της λίρας με το καλάθι νομισμάτων που παρακολουθούσε, και η τιμή της αφέθηκε να καθορισθεί από την αγορά. Το γεγονός ωφέλησε σημαντικά τους Τούρκους εξαγωγείς.
Παράλληλα, η κυβέρνηση Έρντογαν ακολούθησε μία πολιτική ιδιαίτερα φιλική προς το ξένο κεφάλαιο, απομακρύνοντας μεγάλο μέρος των νομικών περιορισμών που δυσκόλευαν τις ξένες επενδύσεις, και ενθαρρύνοντας την εξαγορά τουρκικών εταιριών. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις στη χώρα έφθασαν κατά μέσο όρο τα 5 δις δολάρια το χρόνο. Το τραπεζικό σύστημα οχυρώθηκε με αυστηρούς κανόνες κεφαλαιακής επάρκειας, ώστε οι τουρκικές τράπεζες να περάσουν αλώβητες τη διεθνή κρίση του 2008, σε αντίθεση με ότι συνέβη στην Ελλάδα, που ο κλάδος αποδεκατίστηκε με το PSI+ και το κούρεμα των κρατικών ομολόγων.
Βέβαια, οι «παράπλευρες απώλειες» στους γείτονες δεν έλειψαν, όπως η αύξηση της ανεργίας και η λιτότητα, ωστόσο, το ενθαρρυντικό είναι ότι το φως στο τούνελ έχει ήδη γίνει πολύ έντονο, σε αντίθεση με την Ελλάδα που δεν διαφαίνεται καν. Στην Ελλάδα, λείπει παράλληλα και ο ηγέτης – τεχνοκράτης που θα οδηγήσει, θα στηρίξει και θα προωθήσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν την οικονομία πιο ελκυστική στους επενδυτές, ώστε να σταματήσουν οι «παράπλευρες απώλειες», που μόνο αμελητέες δεν είναι μέσα σε 6 χρόνια συνεχούς και βαθιάς ύφεσης. Υπενθυμίζεται άλλωστε, ότι το ΑΕΠ αυξήθηκε από τα 231 δισεκατομμύρια δολάρια το 2002 στα 736 δισ. δολάρια το 2010. Το 2002 ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης ήταν 6,2%, ενώ το 2010 ανήλθε στο 8,9%. Το Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ ανήλθε από τα 3.492 δολάρια το 2002 στα 10.079 δολάρια το 2010, οι εξαγωγές αυξήθηκαν από τα 36 δισ. δολάρια στα 113,93 δισ. δολάρια και οι εισαγωγές ανήλθαν το 2010 στα 185,49 δισ. δολάρια, από 51,6 δισ. δολάρια το 2002. Η σύγκριση του ΑΕΠ Ελλάδος και Τουρκίας δείχνει την εξέλιξη του ελληνοτουρκικού καταμερισμού οικονομικής ισχύος κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Το 2002, το ελληνικό ΑΕΠ ανερχόταν στο 62,9% του αντίστοιχου τουρκικού. Το 2007 στο 47,1% και το 2010 στο 41%.
Τα μεγέθη είναι εντυπωσιακά, σε αντίθεση με αυτά της Ελλάδας, γεγονός που σταδιακά θα φανεί και στην πραγματική οικονομία.
Πήρε από το ΔΝΤ 23,5 δισ. δολάρια το 2002, φέτος χρωστάει μόλις 1,7 δισ. δολάρια
Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι έως τον Απρίλιο του 2013 η Τουρκία ευελπιστεί να έχει αποπληρώσει το εναπομείναν χρέος της προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ). Το χρέος της Τουρκίας προς το ΔΝΤ, βάσει των συμφωνηθέντων μεταξύ των δύο πλευρών, ήταν 23,5 δισ. δολάρια το 2002, το 2012 συρρικνώθηκε στο 1,7 δισ. δολάρια και τον επόμενο Απρίλιο θα έχει αποπληρωθεί το σύνολο του ποσού.
Βέβαια… η αποπληρωμή του δανείου του ΔΝΤ από την Ελλάδα είναι ακόμη κάτι… αβέβαιο…
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών