γράφει : ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΧΙΟΝΗΣ
Oι φόβοι και οι... προσδοκίες της Ευρώπης
Μπορεί η Ευρωζώνη να επιβιώσει δίχως το ρωσικό φυσικό αέριο;
Αυτό είναι το ερώτημα στο οποίο καλούνται να απαντήσουν οι 28 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι την προηγούμενη εβδομάδα απείλησαν τη Μόσχα με εμπορικές, ενεργειακές και οικονομικές κυρώσεις, σε περίπτωση κλιμάκωσης της ουκρανικής κρίσης.
Επικουρικά με τους Ευρωπαίους ηγέτες, το think tank Bruegel αποπειράται να δώσει απαντήσεις αλλά και εναλλακτικές λύσεις στις 28 χώρες – μέλη της Ε.Ε.
Μέχρι στιγμής, εξηγεί το Bruegel, η Ευρώπη έχει επιδείξει μία άκρως υποτονική ρητορική και πρακτική έναντι της Ρωσίας, καθώς οι απειλές δεν μετουσιώνονται σε πράξεις.
Σύμφωνα με το think tank, αυτό αποδίδεται σε 4 λόγους:
- Η Ευρώπη φοβάται μία μη διαχειρίσιμη και εκτός ελέγχου κλιμάκωση της έντασης
- Απαιτείται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για την ενορχήστρωση «σκληρών» κυρώσεων
- Οι κυρώσεις ίσως οδηγήσουν τη ρωσική οικονομία στο… γκρεμό, με τις επιπτώσεις στην εύθραυστη παγκόσμια οικονομία να είναι άγνωστες
- Οι κυρώσεις ίσως λειτουργήσουν «μπούμερανγκ» για την Ευρώπη
Στον άνωθεν παράγοντα έγκειται και το ζήτημα της ενέργειας. Αν και ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν πως οι εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία δύνανται να αντικατασταθούν από την παγκόσμια αγορά, δεν συμβαίνει το ίδιο με την περίπτωση του φυσικού αερίου, όπου η Ευρώπη είναι πλήρως εξαρτημένη.
Εύλογα επομένως, προκύπτουν ορισμένα θεμελιώδη ερωτήματα:
- Πως θα αντικατασταθούν τα 130 δισ. κυβικά μέτρα ρωσικού φυσικού αερίου που εισάγονται κάθε χρόνο;
- Οι εναλλακτικές πηγές φυσικού αερίου θα είναι διαθέσιμες τις σωστές στιγμές;
- Μπορεί η Ευρώπη να λάβει τις εναλλακτικές πηγές, από τις χώρες όπου σημειώνεται η μεγαλύτερη κατανάλωση φυσικού αερίου;
Στο παρακάτω γράφημα, καθίσταται σαφές πως η μεγαλύτερη κατανάλωση ρωσικού αερίου καταγράφεται στις κεντρικές και ανατολικές ευρωπαϊκές χώρες.
Η πιθανή λύση ακούει στο όνομα «πετρέλαιο» και «Ουκρανία». Αφενός, η χρήση φυσικού αερίου δύναται να αντικατασταθεί από τη χρήση ορυκτών καυσίμων ή πετρελαίου και αφετέρου, η Ευρώπη δύναται να αξιοποιήσει περισσότερο τα τεράστια αποθέματα φυσικού αερίου στη δυτική Ουκρανία αλλά και τις Σκανδιναβικές χώρες. Μία ακόμη επιλογή, έγκειται στην συρρίκνωση της ετήσιας κατανάλωσης φυσικού αερίου.
Στον παρακάτω πίνακα καταγράφονται οι πιθανές εναλλακτικές λύσεις που διαθέτει η Ευρώπη:
Εναλλακτικές πηγές αερίου
Το 2012 η Ευρώπη εισήγαγε φυσικό αέριο κατά 23% από τη Ρωσία, κατά 22% από τη Νορβηγία, κατά 10% από τη Νότιο Αφρική, κατά 12% από έτερες χώρες και κατά 33% από την εγχώρια παραγωγή. Ήδη, η ροή φυσικού αερίου από τη Νορβηγία έχει προγραμματιστεί να αυξηθεί στα 120 – 130 δισ. κυβικά μέτρα. Παράλληλα, η εισαγωγή από την Αφρική δύναται να αυξηθεί από τα 35 δισ. στα 50 δισ. κυβικά μέτρα, αναπληρώνοντας ένα μέρος του ρωσικού αερίου. Βέβαια, το κόστος εισαγωγής από τη Νότιο Αφρική είναι ελαφρώς υψηλότερο από αυτό της Ρωσίας.
Παράλληλα, αξίζει να αναφερθεί πως τα επόμενα 5 χρόνια αναμένεται να σημειωθεί μία σημαντική συρρίκνωση της κατανάλωσης, η οποία θα επιφέρει λιγότερες ενεργειακές ανάγκες για την Ευρώπη.
Αντικατάσταση του φυσικού αερίου
Περίπου 60 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, δύνανται να παραχθούν από έτερες πηγές. Μία από αυτές είναι το πετρέλαιο. Βέβαια να σημειωθεί πως η τιμή του αργού είναι σαφώς υψηλότερη από του φυσικού αερίου.
Συρρίκνωση της κατανάλωσης
Το μεγαλύτερο μέρος φυσικού αερίου καταναλώνεται για οικιστικούς και εμπορικούς λόγους. Παράλληλα, χρησιμοποιείται για την ενίσχυση και επιμήκυνση της αντοχής ορισμένων έτερων προϊόντων, όπως για παράδειγμα του αλουμινίου.
Συμπέρασμα
Η αναπλήρωση του ρωσικού φυσικού αερίου, μεγέθους 130 δισ. κυβικών μέτρων, συνιστά μία τεράστια πρόκληση για την Ευρώπη. Ωστόσο, σύμφωνα με το Bruegel, δεν είναι ακατόρθωτη.
Μάλιστα, η οικονομική επίδραση αναμένεται λιγότερο σφοδρή έναντι της πετρελαϊκής κρίσης του 1970.
Για την Ευρώπη, η ουκρανική κρίση ίσως αποτελεί μία τεράστια ευκαιρία να συγκροτήσει μία εσωτερική αγορά ενέργειας…
www.bankingnews.gr
Αυτό είναι το ερώτημα στο οποίο καλούνται να απαντήσουν οι 28 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι την προηγούμενη εβδομάδα απείλησαν τη Μόσχα με εμπορικές, ενεργειακές και οικονομικές κυρώσεις, σε περίπτωση κλιμάκωσης της ουκρανικής κρίσης.
Επικουρικά με τους Ευρωπαίους ηγέτες, το think tank Bruegel αποπειράται να δώσει απαντήσεις αλλά και εναλλακτικές λύσεις στις 28 χώρες – μέλη της Ε.Ε.
Μέχρι στιγμής, εξηγεί το Bruegel, η Ευρώπη έχει επιδείξει μία άκρως υποτονική ρητορική και πρακτική έναντι της Ρωσίας, καθώς οι απειλές δεν μετουσιώνονται σε πράξεις.
Σύμφωνα με το think tank, αυτό αποδίδεται σε 4 λόγους:
- Η Ευρώπη φοβάται μία μη διαχειρίσιμη και εκτός ελέγχου κλιμάκωση της έντασης
- Απαιτείται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για την ενορχήστρωση «σκληρών» κυρώσεων
- Οι κυρώσεις ίσως οδηγήσουν τη ρωσική οικονομία στο… γκρεμό, με τις επιπτώσεις στην εύθραυστη παγκόσμια οικονομία να είναι άγνωστες
- Οι κυρώσεις ίσως λειτουργήσουν «μπούμερανγκ» για την Ευρώπη
Στον άνωθεν παράγοντα έγκειται και το ζήτημα της ενέργειας. Αν και ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν πως οι εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία δύνανται να αντικατασταθούν από την παγκόσμια αγορά, δεν συμβαίνει το ίδιο με την περίπτωση του φυσικού αερίου, όπου η Ευρώπη είναι πλήρως εξαρτημένη.
Εύλογα επομένως, προκύπτουν ορισμένα θεμελιώδη ερωτήματα:
- Πως θα αντικατασταθούν τα 130 δισ. κυβικά μέτρα ρωσικού φυσικού αερίου που εισάγονται κάθε χρόνο;
- Οι εναλλακτικές πηγές φυσικού αερίου θα είναι διαθέσιμες τις σωστές στιγμές;
- Μπορεί η Ευρώπη να λάβει τις εναλλακτικές πηγές, από τις χώρες όπου σημειώνεται η μεγαλύτερη κατανάλωση φυσικού αερίου;
Στο παρακάτω γράφημα, καθίσταται σαφές πως η μεγαλύτερη κατανάλωση ρωσικού αερίου καταγράφεται στις κεντρικές και ανατολικές ευρωπαϊκές χώρες.
Η πιθανή λύση ακούει στο όνομα «πετρέλαιο» και «Ουκρανία». Αφενός, η χρήση φυσικού αερίου δύναται να αντικατασταθεί από τη χρήση ορυκτών καυσίμων ή πετρελαίου και αφετέρου, η Ευρώπη δύναται να αξιοποιήσει περισσότερο τα τεράστια αποθέματα φυσικού αερίου στη δυτική Ουκρανία αλλά και τις Σκανδιναβικές χώρες. Μία ακόμη επιλογή, έγκειται στην συρρίκνωση της ετήσιας κατανάλωσης φυσικού αερίου.
Στον παρακάτω πίνακα καταγράφονται οι πιθανές εναλλακτικές λύσεις που διαθέτει η Ευρώπη:
Εναλλακτικές πηγές αερίου
Το 2012 η Ευρώπη εισήγαγε φυσικό αέριο κατά 23% από τη Ρωσία, κατά 22% από τη Νορβηγία, κατά 10% από τη Νότιο Αφρική, κατά 12% από έτερες χώρες και κατά 33% από την εγχώρια παραγωγή. Ήδη, η ροή φυσικού αερίου από τη Νορβηγία έχει προγραμματιστεί να αυξηθεί στα 120 – 130 δισ. κυβικά μέτρα. Παράλληλα, η εισαγωγή από την Αφρική δύναται να αυξηθεί από τα 35 δισ. στα 50 δισ. κυβικά μέτρα, αναπληρώνοντας ένα μέρος του ρωσικού αερίου. Βέβαια, το κόστος εισαγωγής από τη Νότιο Αφρική είναι ελαφρώς υψηλότερο από αυτό της Ρωσίας.
Παράλληλα, αξίζει να αναφερθεί πως τα επόμενα 5 χρόνια αναμένεται να σημειωθεί μία σημαντική συρρίκνωση της κατανάλωσης, η οποία θα επιφέρει λιγότερες ενεργειακές ανάγκες για την Ευρώπη.
Αντικατάσταση του φυσικού αερίου
Περίπου 60 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, δύνανται να παραχθούν από έτερες πηγές. Μία από αυτές είναι το πετρέλαιο. Βέβαια να σημειωθεί πως η τιμή του αργού είναι σαφώς υψηλότερη από του φυσικού αερίου.
Συρρίκνωση της κατανάλωσης
Το μεγαλύτερο μέρος φυσικού αερίου καταναλώνεται για οικιστικούς και εμπορικούς λόγους. Παράλληλα, χρησιμοποιείται για την ενίσχυση και επιμήκυνση της αντοχής ορισμένων έτερων προϊόντων, όπως για παράδειγμα του αλουμινίου.
Συμπέρασμα
Η αναπλήρωση του ρωσικού φυσικού αερίου, μεγέθους 130 δισ. κυβικών μέτρων, συνιστά μία τεράστια πρόκληση για την Ευρώπη. Ωστόσο, σύμφωνα με το Bruegel, δεν είναι ακατόρθωτη.
Μάλιστα, η οικονομική επίδραση αναμένεται λιγότερο σφοδρή έναντι της πετρελαϊκής κρίσης του 1970.
Για την Ευρώπη, η ουκρανική κρίση ίσως αποτελεί μία τεράστια ευκαιρία να συγκροτήσει μία εσωτερική αγορά ενέργειας…
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών