«Σκακιέρα» εξουσίας μεταξύ Δύσης και Ρωσίας η Ουκρανία
Τα όσα δραματικά εκτυλίσσονται στην Ουκρανία τα τελευταία δύο 24ωρα πραγματικά δεν έχουν προηγούμενο στην σύγχρονη ιστορία της χώρας, αυτά τα 23 χρόνια μετά την ανεξαρτησία της από τη Σοβιετική Ένωση.
Πολλοί έσπευσαν να κάνουν παραλληλισμούς με την άλλοτε Γιουγκοσλαβία ενώ άλλοι θυμήθηκαν τα τεκταινόμενα της «Αραβικής Άνοιξης» και τα πρόσφατα γεγονότα στην Τουρκία.
Αλλά το ερώτημα που τίθεται είναι εάν αυτά τα επεισόδια σηματοδοτούν την απαρχή του τέλους της κυβέρνησης του Προέδρου Viktor Yanukovich (εκλέχθηκε το 2010) ή αποτελούν την έναρξη μιας ακόμα πιο σκληρής και πιο αιματηρής σύγκρουσης που μπορεί ακόμα και να οδηγήσει στη διάσπαση της χώρας.
Ασφαλείς απαντήσεις δεν μπορούν να δοθούν, καθώς ακόμα και οι εκτιμήσεις είναι παρακινδυνευμένες.
Αφορμή για την έναρξη των συγκρούσεων υπήρξε η απόφαση του Yanukovich τον περασμένο Νοέμβριο να μην να υπογράψει τη Συμφωνία Σύνδεσης με την Ε.Ε. αλλά να στρέψει το βλέμμα της Ουκρανίας στην παραδοσιακή «μαμά Ρωσία», η οποία με τη σειρά της δεσμεύτηκε να προσφέρει οικονομική βοήθεια ύψους 15 δις ευρώ και μειώσεις στις τιμές του φυσικού αερίου.
Η πολιτική αυτή απόφαση επανέφερε στο προσκήνιο τις πολιτικές και πολιτιστικές διαφορές που υπάρχουν στο εσωτερικό της χώρας, αλλά παράλληλα έθιξε και πολλά συμφέροντα.
Το δυτικό τμήμα της Ουκρανίας, όπως και το Κίεβο, τάσσονται υπέρ της συμπόρευσης με τη Δύση, τη στιγμή που το νότιο και το ανατολικό μέρος της χώρας, όπου είναι έντονο το ρωσικό στοιχείο, επιθυμεί την πρόσδεση στο «ρωσικό άρμα».
Αναμφίβολα η πολιτική απόφαση του Yanukovich, η οποία καθορίζει σημαντικά το πολιτικό μέλλον και κατεύθυνση της χώρας «πυροδότησε» αντιδράσεις.
Αλλά οι βιαιότητες και η κλιμάκωση των τελευταίων 24ωρων δεν έχουν καμία σχέση με τις ειρηνικές και μαζικές διαδηλώσεις των προηγούμενων μηνών.
Η ριζοσπαστικοποίηση τους θα πρέπει να αποδοθεί στην παρείσφρυση στις ομάδες των διαδηλωτών ακραίων εθνικιστικών στοιχείων (αλλά και οπαδών ποδοσφαιρικών ομάδων), τα οποία αν και τάσσονται κατά της κυβέρνησης Yanukovich, δεν ταυτίζονται ούτε με τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης.
Πρόκειται για κάτι αντίστοιχο των ριζοσπαστικών ισλαμιστικών στοιχείων που έκαναν την εμφάνιση τους με ιδιαίτερη έμφαση κατά τη διάρκεια των εξεγέρσεων στα κράτη της Αραβικής Άνοιξης.
Αλλά δεν είναι το μόνο στοιχείο που παραπέμπει στην «αραβική συνταγή».
Η απαξίωση στο πολιτικό σύστημα είναι ένα ακόμα «υλικό». Οι Ουκρανοί δεν έχουν πλέον καμία εμπιστοσύνη στα πολιτικά κόμματα.
Αλλά η πλέον χαρακτηριστική περίπτωση είναι ο ίδιος ο πρόεδρος Yanukovich, ο οποίος κατά τα χρόνια της διακυβέρνησης του φρόντισε να μοιράσει όχι μόνο την εξουσία αλλά και αρκετό
χρήμα στους «δικούς» του, είτε αυτά ήταν τα παιδιά και συγγενείς τους είτε «εκλεκτοί» επιχειρηματίες.
Η στάση αυτή ήταν ένα ακόμα φυτίλι για την εκδήλωση της εξέγερσης. Αλλά όχι τόσο για τον απλό λαό.
Μείζονα λόγο στην πολιτική σκηνή της Ουκρανίας έχουν οι «ολιγάρχες», εκ των οποίων οι πιο ισχυροί ελέγχουν πέρα από θέσεις και εξουσία, ακόμα και ομάδες βουλευτών.
Οι «παραδοσιακοί ολιγάρχες» του Κίεβου φοβούμενοι για την απώλεια κεκτημένων φέρονται να ήταν εκείνοι που χρηματοδότησαν τις κινητοποιήσεις της αντιπολίτευσης σε μια προσπάθεια να ανατρέψουν τα σχέδια του Yanukovich.
Και εν μέρει το πέτυχαν όταν στις αρχές του έτους ο Yanukovich πρότεινε στους ηγέτες της αντιπολίτευσης να λάβουν μέρος στην κυβέρνηση, πρόταση όμως που απορρίφθηκε.
Πλέον, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ακόμα και μια εμφύλια σύρραξη ανάμεσα στους οπαδούς της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης καθώς θεωρείται σχεδόν απίθανο να υπάρξει μια νέα ανακωχή μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, με το ενδεχόμενο διάσπασης της χώρας να παραμένει πιθανό σενάριο.
Είναι χαρακτηριστικό πως ο Yanukovich προειδοποίησε χθες πως εάν επιβληθούν κυρώσεις στην Ουκρανία και τα επεισόδια κλιμακωθούν, τότε υπάρχει ο κίνδυνος η χώρα να σπάσει σε δύο κομμάτια.
Αλλά τα παιχνίδια εξουσίας δεν αφορούν μόνο το εσωτερικό μέτωπο. Η Ρωσία, η οποία θέλει να κρατήσει την Ουκρανία στη σφαίρα της πολιτικής και οικονομικής της επιρροής, ακολουθεί την πολιτική «καρότο και μαστίγιο» διαμηνύοντας με εξαιρετικά σκωπτικό τρόπο πως δεν μπορεί να συνεργαστεί με μια κυβέρνηση που δεν έχει πυγμή.
Την ίδια στιγμή, ΗΠΑ και Ε.Ε. ανακοίνωσαν πως θα προχωρήσουν σε κυρώσεις, όπως απαγόρευση χορήγησης βίζας και πάγωμα περουσιακών στοιχείων σε πρόσωπα που ευθύνονται για τη βία στην Ουκρανία.
Οι κυρώσεις αυτές ίσως ωθήσουν τους «ολιγάρχες» που στηρίζουν τον Yanukovich σε δεύτερες σκέψεις μια και οι επιχειρήσεις τους θα δυσκολευτούν να έχουν πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αγορές ενώ η περαιτέρω αποσταθεροποίηση θα μειώσει την αξία των περουσιακών τους στοιχείων.
Με λίγα λόγια η διαπίστωση ότι είναι εξαιρετικά υψηλό το τίμημα να κάνεις business υπό τον Yanukovich, ίσως να σημάνει και το τέλος της πολιτικής πορείας και της κυβέρνησης του Προέδρου της Ουκρανίας.
Σπύρος Χριστόπουλος
www.bankingnews.gr
Πολλοί έσπευσαν να κάνουν παραλληλισμούς με την άλλοτε Γιουγκοσλαβία ενώ άλλοι θυμήθηκαν τα τεκταινόμενα της «Αραβικής Άνοιξης» και τα πρόσφατα γεγονότα στην Τουρκία.
Αλλά το ερώτημα που τίθεται είναι εάν αυτά τα επεισόδια σηματοδοτούν την απαρχή του τέλους της κυβέρνησης του Προέδρου Viktor Yanukovich (εκλέχθηκε το 2010) ή αποτελούν την έναρξη μιας ακόμα πιο σκληρής και πιο αιματηρής σύγκρουσης που μπορεί ακόμα και να οδηγήσει στη διάσπαση της χώρας.
Ασφαλείς απαντήσεις δεν μπορούν να δοθούν, καθώς ακόμα και οι εκτιμήσεις είναι παρακινδυνευμένες.
Αφορμή για την έναρξη των συγκρούσεων υπήρξε η απόφαση του Yanukovich τον περασμένο Νοέμβριο να μην να υπογράψει τη Συμφωνία Σύνδεσης με την Ε.Ε. αλλά να στρέψει το βλέμμα της Ουκρανίας στην παραδοσιακή «μαμά Ρωσία», η οποία με τη σειρά της δεσμεύτηκε να προσφέρει οικονομική βοήθεια ύψους 15 δις ευρώ και μειώσεις στις τιμές του φυσικού αερίου.
Η πολιτική αυτή απόφαση επανέφερε στο προσκήνιο τις πολιτικές και πολιτιστικές διαφορές που υπάρχουν στο εσωτερικό της χώρας, αλλά παράλληλα έθιξε και πολλά συμφέροντα.
Το δυτικό τμήμα της Ουκρανίας, όπως και το Κίεβο, τάσσονται υπέρ της συμπόρευσης με τη Δύση, τη στιγμή που το νότιο και το ανατολικό μέρος της χώρας, όπου είναι έντονο το ρωσικό στοιχείο, επιθυμεί την πρόσδεση στο «ρωσικό άρμα».
Αναμφίβολα η πολιτική απόφαση του Yanukovich, η οποία καθορίζει σημαντικά το πολιτικό μέλλον και κατεύθυνση της χώρας «πυροδότησε» αντιδράσεις.
Αλλά οι βιαιότητες και η κλιμάκωση των τελευταίων 24ωρων δεν έχουν καμία σχέση με τις ειρηνικές και μαζικές διαδηλώσεις των προηγούμενων μηνών.
Η ριζοσπαστικοποίηση τους θα πρέπει να αποδοθεί στην παρείσφρυση στις ομάδες των διαδηλωτών ακραίων εθνικιστικών στοιχείων (αλλά και οπαδών ποδοσφαιρικών ομάδων), τα οποία αν και τάσσονται κατά της κυβέρνησης Yanukovich, δεν ταυτίζονται ούτε με τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης.
Πρόκειται για κάτι αντίστοιχο των ριζοσπαστικών ισλαμιστικών στοιχείων που έκαναν την εμφάνιση τους με ιδιαίτερη έμφαση κατά τη διάρκεια των εξεγέρσεων στα κράτη της Αραβικής Άνοιξης.
Αλλά δεν είναι το μόνο στοιχείο που παραπέμπει στην «αραβική συνταγή».
Η απαξίωση στο πολιτικό σύστημα είναι ένα ακόμα «υλικό». Οι Ουκρανοί δεν έχουν πλέον καμία εμπιστοσύνη στα πολιτικά κόμματα.
Αλλά η πλέον χαρακτηριστική περίπτωση είναι ο ίδιος ο πρόεδρος Yanukovich, ο οποίος κατά τα χρόνια της διακυβέρνησης του φρόντισε να μοιράσει όχι μόνο την εξουσία αλλά και αρκετό
χρήμα στους «δικούς» του, είτε αυτά ήταν τα παιδιά και συγγενείς τους είτε «εκλεκτοί» επιχειρηματίες.
Η στάση αυτή ήταν ένα ακόμα φυτίλι για την εκδήλωση της εξέγερσης. Αλλά όχι τόσο για τον απλό λαό.
Μείζονα λόγο στην πολιτική σκηνή της Ουκρανίας έχουν οι «ολιγάρχες», εκ των οποίων οι πιο ισχυροί ελέγχουν πέρα από θέσεις και εξουσία, ακόμα και ομάδες βουλευτών.
Οι «παραδοσιακοί ολιγάρχες» του Κίεβου φοβούμενοι για την απώλεια κεκτημένων φέρονται να ήταν εκείνοι που χρηματοδότησαν τις κινητοποιήσεις της αντιπολίτευσης σε μια προσπάθεια να ανατρέψουν τα σχέδια του Yanukovich.
Και εν μέρει το πέτυχαν όταν στις αρχές του έτους ο Yanukovich πρότεινε στους ηγέτες της αντιπολίτευσης να λάβουν μέρος στην κυβέρνηση, πρόταση όμως που απορρίφθηκε.
Πλέον, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ακόμα και μια εμφύλια σύρραξη ανάμεσα στους οπαδούς της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης καθώς θεωρείται σχεδόν απίθανο να υπάρξει μια νέα ανακωχή μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, με το ενδεχόμενο διάσπασης της χώρας να παραμένει πιθανό σενάριο.
Είναι χαρακτηριστικό πως ο Yanukovich προειδοποίησε χθες πως εάν επιβληθούν κυρώσεις στην Ουκρανία και τα επεισόδια κλιμακωθούν, τότε υπάρχει ο κίνδυνος η χώρα να σπάσει σε δύο κομμάτια.
Αλλά τα παιχνίδια εξουσίας δεν αφορούν μόνο το εσωτερικό μέτωπο. Η Ρωσία, η οποία θέλει να κρατήσει την Ουκρανία στη σφαίρα της πολιτικής και οικονομικής της επιρροής, ακολουθεί την πολιτική «καρότο και μαστίγιο» διαμηνύοντας με εξαιρετικά σκωπτικό τρόπο πως δεν μπορεί να συνεργαστεί με μια κυβέρνηση που δεν έχει πυγμή.
Την ίδια στιγμή, ΗΠΑ και Ε.Ε. ανακοίνωσαν πως θα προχωρήσουν σε κυρώσεις, όπως απαγόρευση χορήγησης βίζας και πάγωμα περουσιακών στοιχείων σε πρόσωπα που ευθύνονται για τη βία στην Ουκρανία.
Οι κυρώσεις αυτές ίσως ωθήσουν τους «ολιγάρχες» που στηρίζουν τον Yanukovich σε δεύτερες σκέψεις μια και οι επιχειρήσεις τους θα δυσκολευτούν να έχουν πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αγορές ενώ η περαιτέρω αποσταθεροποίηση θα μειώσει την αξία των περουσιακών τους στοιχείων.
Με λίγα λόγια η διαπίστωση ότι είναι εξαιρετικά υψηλό το τίμημα να κάνεις business υπό τον Yanukovich, ίσως να σημάνει και το τέλος της πολιτικής πορείας και της κυβέρνησης του Προέδρου της Ουκρανίας.
Σπύρος Χριστόπουλος
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών