Γιατί η τουρκική ανάλυση χτυπά «κόκκινο συναγερμό» για τη στρατηγική απομόνωση της Άγκυρας, το ρίσκο του λογισμικού χωρίς πηγαίο κώδικα και ο κίνδυνος «ασύμμετρου» κόστους…
Έκθεση-καταπέλτης τουρκικού δεξαμενής σκέψης αποκαλύπτει την έντονη ανησυχία της Άγκυρας για τα εξελιγμένα ελληνικά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ελληνικές δυνατότητες «τυφλώνουν» τα τουρκικά ραντάρ από το Αιγαίο έως τη Μαύρη Θάλασσα, εξέλιξη στην οποία καταλυτικό ρόλο διαδραματίζει η στρατηγική και τεχνολογική συνεργασία της Αθήνας με το Ισραήλ.
Ειδικότερα, σύμφωνα με έκθεση με ημερομηνία Σεπτέμβριος 2026 από το Κέντρο Μελετών για τη Μέση Ανατολή (ORSAM), το σχεδιαζόμενο από την Ελλάδα σύστημα αεράμυνας «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα μπορούσε να διευρύνει σημαντικά την ικανότητα της χώρας μας να εντοπίζει και να αναχαιτίζει εναέριες απειλές στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο.
Ο Τούρκος ερευνητής Arda Mevlütoğlu, ο οποίος συνέταξε την έκθεση, υποστηρίζει ότι η επίδραση στην Τουρκία δεν θα εξαρτηθεί τόσο από τον αριθμό των νέων όπλων όσο από το πόσο αποτελεσματικά θα διασυνδεθούν τα συστήματα μεταξύ τους.
Υπενθυμίζεται πως «το Πρόγραμμα Ασπίδα του Αχιλλέα και η Αεράμυνα-Ομπρέλα της Ελλάδας» αφορά τη συμφωνία ύψους περίπου 3 δισεκατομμυρίων ευρώ που υπέγραψαν η Ελλάδα και το Ισραήλ στο Τελ Αβίβ στις 31 Αυγούστου 2026.
Το υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ χαρακτήρισε τη συμφωνία τη μεγαλύτερη εξαγωγική συμφωνία στον τομέα της άμυνας στην ιστορία των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Ξεχωριστή σύμβαση ύψους 26 εκατομμυρίων ευρώ αφορά το Drone Dome, ένα σύστημα αντιμετώπισης drones που κατασκευάζεται από την ισραηλινή εταιρεία Rafael.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε το πρόγραμμα το 2025 ενώ η ολοκλήρωσή του έχει προγραμματιστεί για το 2027.
Το πακέτο συνδυάζει τη «Σφενδόνη του Δαυίδ», που προορίζεται να αντιμετωπίζει στόχους σε αποστάσεις περίπου 40 έως 300 χιλιομέτρων, το Barak MX, με εμβέλεια 35 έως 150 χιλιομέτρων, καθώς και τις εκδόσεις SPYDER MR και LR, με εμβέλεια 20 έως 50 χιλιομέτρων.
Ένα πολυλειτουργικό ραντάρ ELM-2084, ικανό να εντοπίζει εναέριους στόχους σε απόσταση έως και 470 χιλιομέτρων, ανάλογα με τη διαμόρφωσή του, θα υποστηρίζει και τα τρία συστήματα.
Ο Moshe Patel, διευθυντής του Οργανισμού Πυραυλικής Άμυνας του Ισραήλ, δήλωσε μετά την υπογραφή ότι το SPYDER θα προστατεύει νησιά που βρίσκονται μακριά από την ηπειρωτική χώρα και ότι το Barak MX θα καλύπτει νησιά που βρίσκονται πλησιέστερα σε αυτήν.
Η «Ασπίδα του Δαυίδ» θα προστατεύει την ηπειρωτική Ελλάδα και ορισμένα γύρω νησιά.
Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης λογισμικό που θα χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να προτείνει ποιος αναχαιτιστής θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί εναντίον κάθε απειλής.
Τουρκικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν στις 8 Σεπτεμβρίου ότι το Ισραήλ είχε δηλώσει πως η Ελλάδα δεν θα λάβει τον πηγαίο κώδικα του λογισμικού, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις.
Τα προβλήματα
Η αγορά προηγήθηκε από χρόνια προβλημάτων που αντιμετώπιζε η Ελλάδα με το μικτό δυτικό και ρωσικό οπλοστάσιό της.
Η Αθήνα παρέλαβε το ρωσικής κατασκευής S-300PMU1 το 1998, αφού η Κυπριακή Δημοκρατία, την οποία η Τουρκία δεν αναγνωρίζει ως κυβέρνηση ολόκληρου του νησιού και αποκαλεί «ελληνοκυπριακή διοίκηση», το είχε παραγγείλει από τη Μόσχα το 1997, ενώ η Τουρκία ασκούσε έντονες στρατιωτικές και διπλωματικές πιέσεις.
Το σύστημα αναπτύχθηκε στην Κρήτη.
Οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία διέκοψαν την προμήθεια ανταλλακτικών και την τεχνική υποστήριξη και, σύμφωνα με τον Mevlütoğlu, η επιχειρησιακή ετοιμότητα των 25 ρωσικής κατασκευής συστημάτων Tor-M1 της Ελλάδας έχει μειωθεί σημαντικά.
Δημοσιεύματα ανέφεραν ότι η Αθήνα εξέτασε το ενδεχόμενο μεταφοράς των συστημάτων S-300 και Tor-M1 στην Αρμενία.
Οι επτά πυροβολαρχίες I-HAWK της Ελλάδας, που βρίσκονται σε υπηρεσία από το 1972, καθώς και οι 39 εκτοξευτές Osa, προβλέπεται επίσης να αποσυρθούν.
Οι έξι πυροβολαρχίες Patriot που αγόρασε η Ελλάδα το 1999 και το 2000 αναμένεται να παραμείνουν σε υπηρεσία και να λειτουργούν σε συνδυασμό με τη νέα αρχιτεκτονική.
Μία από αυτές έχει αναπτυχθεί στη Σαουδική Αραβία, μαζί με 120 έως 130 άτομα προσωπικό, από το 2021.
Ελληνική εφημερίδα ανέφερε τον Ιανουάριο ότι Έλληνες και Σαουδάραβες αξιωματούχοι διαπραγματεύονταν αναβάθμιση ύψους περίπου 300 εκατομμυρίων δολαρίων στο πρότυπο PAC-3 MSE.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η Αθήνα αναμένεται να αποκομίσει οφέλη με διάφορους τρόπους. Περίπου το 25% του πακέτου προβλέπεται να παραχθεί από την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Η ανάθεση της αεράμυνας σε ένα δικτυοκεντρικό σύστημα θα απελευθέρωνε μαχητικά Rafale και F-16V και, στο μέλλον, αεροσκάφη F-35, ώστε να χρησιμοποιούνται για επιθετικές αποστολές, αναφέρει η μελέτη, διευρύνοντας την ικανότητα της Ελλάδας να προβάλλει ισχύ στην ανατολική Μεσόγειο.
Ο Mevlütoğlu σημειώνει επίσης ότι η Ελλάδα συμμετέχει στο ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας του ΝΑΤΟ από τη δεκαετία του 1960 και ότι το πρόγραμμα παρουσιάζεται ως ελληνική συνεισφορά στις ευρωπαϊκές προσπάθειες αντιμετώπισης απειλών από την Ανατολή.
Όσον αφορά την Τουρκία, ο συγγραφέας επικεντρώνεται περισσότερο στους αισθητήρες και τις πληροφορίες παρά στους πυραύλους.
Υποστηρίζει ότι τα ραντάρ ELM-2084 και ένα ευρύτερο δίκτυο αισθητήρων στην Ελλάδα και την Κύπρο θα έδιναν στο Ισραήλ δυνατότητα συλλογής πληροφοριών και έγκαιρης προειδοποίησης κατά μήκος των νότιων και δυτικών πλευρών της Τουρκίας.
Σε συνδυασμό με τα ραντάρ του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης, το δίκτυο θα μπορούσε, κατά την εκτίμησή του, να καθιστά τα τουρκικά αεροσκάφη και πολεμικά πλοία, και ιδιαίτερα τα drones, ανιχνεύσιμα πολύ νωρίτερα.
Η Κύπρος αναμένεται επίσης να αποκτήσει Barak MX και ELM-2084, κάτι που, σύμφωνα με τη μελέτη, θα επέκτεινε το δίκτυο από το Τελ Αβίβ έως τη Θεσσαλονίκη.
Το Ισραήλ θα μπορούσε επίσης να μεταφέρει επιχειρησιακές αντιλήψεις που προέκυψαν από τον 12ήμερο πόλεμό του με το Ιράν τον Ιούνιο του 2025 και από τον πόλεμο του 2026 στον οποίο συμμετείχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν, υποστηρίζει ο Mevlütoğlu, έτσι ώστε τα σχετικά διδάγματα να φτάσουν στην Ελλάδα μαζί με τον εξοπλισμό.
Περιγράφει το σύστημα ως σημαντική απειλή για τα τουρκικά εναέρια μέσα στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο, ιδιαίτερα για τα drones.
Προσθέτει ότι θα πρέπει να παρακολουθείται πρωτίστως ως μια μακροπρόθεσμη αλλαγή στην περιφερειακή ισορροπία.
Πολιτικό πλαίσιο
Ένα ευρύτερο πολιτικό πλαίσιο περιβάλλει τη συμφωνία.
Οι ηγέτες του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου πραγματοποίησαν την 10η τριμερή σύνοδό τους στην Ιερουσαλήμ στις 22 Δεκεμβρίου 2025 και εξέδωσαν κοινή δήλωση που κάλυπτε θέματα ασφάλειας, ενέργειας, διασυνδεσιμότητας και τεχνολογίας.
Ο Mevlütoğlu υποστηρίζει ότι μια εταιρική σχέση που αρχικά είχε διαμορφωθεί γύρω από την ενέργεια και την οικονομία έχει εξελιχθεί σε έναν στρατηγικό συνασπισμό με στόχο την εξισορρόπηση της Τουρκίας, την περικύκλωσή της και την απομόνωσή της.
Γράφει ότι η πολιτική γλώσσα γύρω από την ελληνοϊσραηλινή συνεργασία παρουσιάζει την Τουρκία ως «παράγοντα-στόχο» και περιγράφει μια «στρατηγική επαναπερικύκλωσης» που κατευθύνεται εναντίον της Άγκυρας.
Η μελέτη δεν παρουσιάζει τη συμφωνία ως κάτι χωρίς κινδύνους για την Ελλάδα ούτε ως κάτι στο οποίο η Τουρκία δεν μπορεί να αντιδράσει.
Ο Mevlütoğlu επισημαίνει ότι τα ίδια τα συστήματα ραντάρ και τα δίκτυα έγκαιρης προειδοποίησης της Τουρκίας είναι ισχυρά.
Προειδοποιεί επίσης ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να αντικαταστήσει την εξάρτησή της από ρωσικά ανταλλακτικά με εξάρτηση από ισραηλινούς πυραύλους, λογισμικό, τεχνική υποστήριξη και αναβαθμίσεις.
Στα δικτυωμένα συστήματα, γράφει, το λογισμικό, οι βιβλιοθήκες απειλών και η κρυπτογράφηση έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία απ’ ό,τι στα παλαιότερα οπλικά συστήματα.
Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από το πόσο θα συμμετέχει η ελληνική αμυντική βιομηχανία και από το πόσο έλεγχο θα αποκτήσει η Αθήνα επί των κρίσιμων τεχνολογιών.
Το κόστος αποτελεί μια ακόμη ανησυχία.
Ο Mevlütoğlu αναφέρει ως παράδειγμα ένα drone κόστους 35.000 δολαρίων, το οποίο μπορεί να οδηγήσει στη χρήση ενός αναχαιτιστικού πυραύλου PAC-3 MSE αξίας 4 εκατομμυρίων δολαρίων.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα Barak MX και Σφενδόνη του Δαυίδ εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα κόστους και αντιμετώπισης επιθέσεων μεγάλης κλίμακας με ταυτόχρονη εκτόξευση πολλών πυραύλων (salvo), όπως και άλλα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας, ενώ το SPYDER δεν έχει σχεδιαστεί για αντιβαλλιστική άμυνα ανώτερου επιπέδου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η αποτελεσματικότητα θα εξαρτηθεί τελικά από την τοποθέτηση των ραντάρ, την ενσωμάτωση των συστημάτων διοίκησης και ελέγχου και το βάθος των αποθεμάτων πυραύλων.
Πέρα από τους πυραύλους, ο συγγραφέας επισημαίνει ότι το επίπεδο των αισθητήρων είναι το στοιχείο που χρήζει της μεγαλύτερης προσοχής.
Κατά την άποψή του, τα ραντάρ, οι ηλεκτροοπτικοί αισθητήρες, τα παθητικά συστήματα εντοπισμού και η επιτήρηση μέσω δορυφόρων θα διευκόλυναν την παρακολούθηση αεροπορικών και ναυτικών μονάδων όχι μόνο στην ανατολική Μεσόγειο, αλλά και γύρω από τη Μαύρη Θάλασσα.
Ένα δίκτυο σύντηξης δεδομένων αισθητήρων με επίκεντρο την Ευρώπη θα μπορούσε επίσης να δημιουργήσει μια ολοκληρωμένη εικόνα της περιφερειακής αεροπορικής κατάστασης σε πρωτεύουσες εκτός Τουρκίας, γράφει.
Σύμφωνα με τη μελέτη, εάν η Ελλάδα, το Ισραήλ και η Κύπρος προσθέσουν περαιτέρω στρατιωτικά προγράμματα, εντάξουν νέους εταίρους και κινηθούν προς στενότερη συνεργασία στον τομέα των πληροφοριών, της έγκαιρης προειδοποίησης και των κοινών αεροπορικών επιχειρήσεων, η συνολική επιχειρησιακή ικανότητα θα είχε μεγαλύτερη σημασία από οποιοδήποτε μεμονωμένο οπλικό σύστημα.
Η συμφωνία θα μπορούσε επίσης να επηρεάσει την ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική.
Η μελέτη αναφέρει ότι το πρόγραμμα παρουσιάζεται ως ελληνική συμβολή στην ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αντιμετωπίζει απειλές που προέρχονται από την Ανατολή και ότι ένα νέο, ευρωπαϊκά επικεντρωμένο, ολοκληρωμένο δίκτυο αεράμυνας θα μπορούσε να επαναπροσδιορίσει τη θεσμική σχέση μεταξύ της αρχιτεκτονικής του ΝΑΤΟ και των αμυντικών πρωτοβουλιών της ΕΕ.
Προσθέτει ότι το πρόγραμμα μπορεί επίσης να ερμηνευθεί ως ισραηλινή προσπάθεια να «διεισδύσει στην αμυντική αρχιτεκτονική της ΕΕ» μέσω της Ελλάδας και της Κύπρου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, ισραηλινή και, έμμεσα, αμερικανική στρατιωτική και τεχνολογική ικανότητα θα ενσωματωνόταν στις προσπάθειες της Ένωσης να αναπτύξει τις δικές της αμυντικές δυνατότητες με λύσεις εγχώριας ανάπτυξης.
Αυτό θα μπορούσε να καταστήσει δύσκολη την αποφυγή μιας νέας συζήτησης σχετικά με το πώς τα νεοαποκτηθέντα συστήματα συνδέονται με πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (European Defence Fund) και η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Ασπίδας του Ουρανού (European Sky Shield Initiative).
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ελληνικές δυνατότητες «τυφλώνουν» τα τουρκικά ραντάρ από το Αιγαίο έως τη Μαύρη Θάλασσα, εξέλιξη στην οποία καταλυτικό ρόλο διαδραματίζει η στρατηγική και τεχνολογική συνεργασία της Αθήνας με το Ισραήλ.
Ειδικότερα, σύμφωνα με έκθεση με ημερομηνία Σεπτέμβριος 2026 από το Κέντρο Μελετών για τη Μέση Ανατολή (ORSAM), το σχεδιαζόμενο από την Ελλάδα σύστημα αεράμυνας «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα μπορούσε να διευρύνει σημαντικά την ικανότητα της χώρας μας να εντοπίζει και να αναχαιτίζει εναέριες απειλές στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο.
Ο Τούρκος ερευνητής Arda Mevlütoğlu, ο οποίος συνέταξε την έκθεση, υποστηρίζει ότι η επίδραση στην Τουρκία δεν θα εξαρτηθεί τόσο από τον αριθμό των νέων όπλων όσο από το πόσο αποτελεσματικά θα διασυνδεθούν τα συστήματα μεταξύ τους.
Υπενθυμίζεται πως «το Πρόγραμμα Ασπίδα του Αχιλλέα και η Αεράμυνα-Ομπρέλα της Ελλάδας» αφορά τη συμφωνία ύψους περίπου 3 δισεκατομμυρίων ευρώ που υπέγραψαν η Ελλάδα και το Ισραήλ στο Τελ Αβίβ στις 31 Αυγούστου 2026.
Το υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ χαρακτήρισε τη συμφωνία τη μεγαλύτερη εξαγωγική συμφωνία στον τομέα της άμυνας στην ιστορία των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Ξεχωριστή σύμβαση ύψους 26 εκατομμυρίων ευρώ αφορά το Drone Dome, ένα σύστημα αντιμετώπισης drones που κατασκευάζεται από την ισραηλινή εταιρεία Rafael.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε το πρόγραμμα το 2025 ενώ η ολοκλήρωσή του έχει προγραμματιστεί για το 2027.
Το πακέτο συνδυάζει τη «Σφενδόνη του Δαυίδ», που προορίζεται να αντιμετωπίζει στόχους σε αποστάσεις περίπου 40 έως 300 χιλιομέτρων, το Barak MX, με εμβέλεια 35 έως 150 χιλιομέτρων, καθώς και τις εκδόσεις SPYDER MR και LR, με εμβέλεια 20 έως 50 χιλιομέτρων.
Ένα πολυλειτουργικό ραντάρ ELM-2084, ικανό να εντοπίζει εναέριους στόχους σε απόσταση έως και 470 χιλιομέτρων, ανάλογα με τη διαμόρφωσή του, θα υποστηρίζει και τα τρία συστήματα.
Ο Moshe Patel, διευθυντής του Οργανισμού Πυραυλικής Άμυνας του Ισραήλ, δήλωσε μετά την υπογραφή ότι το SPYDER θα προστατεύει νησιά που βρίσκονται μακριά από την ηπειρωτική χώρα και ότι το Barak MX θα καλύπτει νησιά που βρίσκονται πλησιέστερα σε αυτήν.
Η «Ασπίδα του Δαυίδ» θα προστατεύει την ηπειρωτική Ελλάδα και ορισμένα γύρω νησιά.
Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης λογισμικό που θα χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να προτείνει ποιος αναχαιτιστής θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί εναντίον κάθε απειλής.
Τουρκικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν στις 8 Σεπτεμβρίου ότι το Ισραήλ είχε δηλώσει πως η Ελλάδα δεν θα λάβει τον πηγαίο κώδικα του λογισμικού, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις.
Τα προβλήματα
Η αγορά προηγήθηκε από χρόνια προβλημάτων που αντιμετώπιζε η Ελλάδα με το μικτό δυτικό και ρωσικό οπλοστάσιό της.
Η Αθήνα παρέλαβε το ρωσικής κατασκευής S-300PMU1 το 1998, αφού η Κυπριακή Δημοκρατία, την οποία η Τουρκία δεν αναγνωρίζει ως κυβέρνηση ολόκληρου του νησιού και αποκαλεί «ελληνοκυπριακή διοίκηση», το είχε παραγγείλει από τη Μόσχα το 1997, ενώ η Τουρκία ασκούσε έντονες στρατιωτικές και διπλωματικές πιέσεις.
Το σύστημα αναπτύχθηκε στην Κρήτη.
Οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία διέκοψαν την προμήθεια ανταλλακτικών και την τεχνική υποστήριξη και, σύμφωνα με τον Mevlütoğlu, η επιχειρησιακή ετοιμότητα των 25 ρωσικής κατασκευής συστημάτων Tor-M1 της Ελλάδας έχει μειωθεί σημαντικά.
Δημοσιεύματα ανέφεραν ότι η Αθήνα εξέτασε το ενδεχόμενο μεταφοράς των συστημάτων S-300 και Tor-M1 στην Αρμενία.
Οι επτά πυροβολαρχίες I-HAWK της Ελλάδας, που βρίσκονται σε υπηρεσία από το 1972, καθώς και οι 39 εκτοξευτές Osa, προβλέπεται επίσης να αποσυρθούν.
Οι έξι πυροβολαρχίες Patriot που αγόρασε η Ελλάδα το 1999 και το 2000 αναμένεται να παραμείνουν σε υπηρεσία και να λειτουργούν σε συνδυασμό με τη νέα αρχιτεκτονική.
Μία από αυτές έχει αναπτυχθεί στη Σαουδική Αραβία, μαζί με 120 έως 130 άτομα προσωπικό, από το 2021.
Ελληνική εφημερίδα ανέφερε τον Ιανουάριο ότι Έλληνες και Σαουδάραβες αξιωματούχοι διαπραγματεύονταν αναβάθμιση ύψους περίπου 300 εκατομμυρίων δολαρίων στο πρότυπο PAC-3 MSE.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η Αθήνα αναμένεται να αποκομίσει οφέλη με διάφορους τρόπους. Περίπου το 25% του πακέτου προβλέπεται να παραχθεί από την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Η ανάθεση της αεράμυνας σε ένα δικτυοκεντρικό σύστημα θα απελευθέρωνε μαχητικά Rafale και F-16V και, στο μέλλον, αεροσκάφη F-35, ώστε να χρησιμοποιούνται για επιθετικές αποστολές, αναφέρει η μελέτη, διευρύνοντας την ικανότητα της Ελλάδας να προβάλλει ισχύ στην ανατολική Μεσόγειο.
Ο Mevlütoğlu σημειώνει επίσης ότι η Ελλάδα συμμετέχει στο ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας του ΝΑΤΟ από τη δεκαετία του 1960 και ότι το πρόγραμμα παρουσιάζεται ως ελληνική συνεισφορά στις ευρωπαϊκές προσπάθειες αντιμετώπισης απειλών από την Ανατολή.
Όσον αφορά την Τουρκία, ο συγγραφέας επικεντρώνεται περισσότερο στους αισθητήρες και τις πληροφορίες παρά στους πυραύλους.
Υποστηρίζει ότι τα ραντάρ ELM-2084 και ένα ευρύτερο δίκτυο αισθητήρων στην Ελλάδα και την Κύπρο θα έδιναν στο Ισραήλ δυνατότητα συλλογής πληροφοριών και έγκαιρης προειδοποίησης κατά μήκος των νότιων και δυτικών πλευρών της Τουρκίας.
Σε συνδυασμό με τα ραντάρ του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης, το δίκτυο θα μπορούσε, κατά την εκτίμησή του, να καθιστά τα τουρκικά αεροσκάφη και πολεμικά πλοία, και ιδιαίτερα τα drones, ανιχνεύσιμα πολύ νωρίτερα.
Η Κύπρος αναμένεται επίσης να αποκτήσει Barak MX και ELM-2084, κάτι που, σύμφωνα με τη μελέτη, θα επέκτεινε το δίκτυο από το Τελ Αβίβ έως τη Θεσσαλονίκη.
Το Ισραήλ θα μπορούσε επίσης να μεταφέρει επιχειρησιακές αντιλήψεις που προέκυψαν από τον 12ήμερο πόλεμό του με το Ιράν τον Ιούνιο του 2025 και από τον πόλεμο του 2026 στον οποίο συμμετείχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν, υποστηρίζει ο Mevlütoğlu, έτσι ώστε τα σχετικά διδάγματα να φτάσουν στην Ελλάδα μαζί με τον εξοπλισμό.
Περιγράφει το σύστημα ως σημαντική απειλή για τα τουρκικά εναέρια μέσα στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο, ιδιαίτερα για τα drones.
Προσθέτει ότι θα πρέπει να παρακολουθείται πρωτίστως ως μια μακροπρόθεσμη αλλαγή στην περιφερειακή ισορροπία.
Πολιτικό πλαίσιο
Ένα ευρύτερο πολιτικό πλαίσιο περιβάλλει τη συμφωνία.
Οι ηγέτες του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου πραγματοποίησαν την 10η τριμερή σύνοδό τους στην Ιερουσαλήμ στις 22 Δεκεμβρίου 2025 και εξέδωσαν κοινή δήλωση που κάλυπτε θέματα ασφάλειας, ενέργειας, διασυνδεσιμότητας και τεχνολογίας.
Ο Mevlütoğlu υποστηρίζει ότι μια εταιρική σχέση που αρχικά είχε διαμορφωθεί γύρω από την ενέργεια και την οικονομία έχει εξελιχθεί σε έναν στρατηγικό συνασπισμό με στόχο την εξισορρόπηση της Τουρκίας, την περικύκλωσή της και την απομόνωσή της.
Γράφει ότι η πολιτική γλώσσα γύρω από την ελληνοϊσραηλινή συνεργασία παρουσιάζει την Τουρκία ως «παράγοντα-στόχο» και περιγράφει μια «στρατηγική επαναπερικύκλωσης» που κατευθύνεται εναντίον της Άγκυρας.
Η μελέτη δεν παρουσιάζει τη συμφωνία ως κάτι χωρίς κινδύνους για την Ελλάδα ούτε ως κάτι στο οποίο η Τουρκία δεν μπορεί να αντιδράσει.
Ο Mevlütoğlu επισημαίνει ότι τα ίδια τα συστήματα ραντάρ και τα δίκτυα έγκαιρης προειδοποίησης της Τουρκίας είναι ισχυρά.
Προειδοποιεί επίσης ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να αντικαταστήσει την εξάρτησή της από ρωσικά ανταλλακτικά με εξάρτηση από ισραηλινούς πυραύλους, λογισμικό, τεχνική υποστήριξη και αναβαθμίσεις.
Στα δικτυωμένα συστήματα, γράφει, το λογισμικό, οι βιβλιοθήκες απειλών και η κρυπτογράφηση έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία απ’ ό,τι στα παλαιότερα οπλικά συστήματα.
Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από το πόσο θα συμμετέχει η ελληνική αμυντική βιομηχανία και από το πόσο έλεγχο θα αποκτήσει η Αθήνα επί των κρίσιμων τεχνολογιών.
Το κόστος αποτελεί μια ακόμη ανησυχία.
Ο Mevlütoğlu αναφέρει ως παράδειγμα ένα drone κόστους 35.000 δολαρίων, το οποίο μπορεί να οδηγήσει στη χρήση ενός αναχαιτιστικού πυραύλου PAC-3 MSE αξίας 4 εκατομμυρίων δολαρίων.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα Barak MX και Σφενδόνη του Δαυίδ εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα κόστους και αντιμετώπισης επιθέσεων μεγάλης κλίμακας με ταυτόχρονη εκτόξευση πολλών πυραύλων (salvo), όπως και άλλα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας, ενώ το SPYDER δεν έχει σχεδιαστεί για αντιβαλλιστική άμυνα ανώτερου επιπέδου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η αποτελεσματικότητα θα εξαρτηθεί τελικά από την τοποθέτηση των ραντάρ, την ενσωμάτωση των συστημάτων διοίκησης και ελέγχου και το βάθος των αποθεμάτων πυραύλων.
Πέρα από τους πυραύλους, ο συγγραφέας επισημαίνει ότι το επίπεδο των αισθητήρων είναι το στοιχείο που χρήζει της μεγαλύτερης προσοχής.
Κατά την άποψή του, τα ραντάρ, οι ηλεκτροοπτικοί αισθητήρες, τα παθητικά συστήματα εντοπισμού και η επιτήρηση μέσω δορυφόρων θα διευκόλυναν την παρακολούθηση αεροπορικών και ναυτικών μονάδων όχι μόνο στην ανατολική Μεσόγειο, αλλά και γύρω από τη Μαύρη Θάλασσα.
Ένα δίκτυο σύντηξης δεδομένων αισθητήρων με επίκεντρο την Ευρώπη θα μπορούσε επίσης να δημιουργήσει μια ολοκληρωμένη εικόνα της περιφερειακής αεροπορικής κατάστασης σε πρωτεύουσες εκτός Τουρκίας, γράφει.
Σύμφωνα με τη μελέτη, εάν η Ελλάδα, το Ισραήλ και η Κύπρος προσθέσουν περαιτέρω στρατιωτικά προγράμματα, εντάξουν νέους εταίρους και κινηθούν προς στενότερη συνεργασία στον τομέα των πληροφοριών, της έγκαιρης προειδοποίησης και των κοινών αεροπορικών επιχειρήσεων, η συνολική επιχειρησιακή ικανότητα θα είχε μεγαλύτερη σημασία από οποιοδήποτε μεμονωμένο οπλικό σύστημα.
Η συμφωνία θα μπορούσε επίσης να επηρεάσει την ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική.
Η μελέτη αναφέρει ότι το πρόγραμμα παρουσιάζεται ως ελληνική συμβολή στην ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αντιμετωπίζει απειλές που προέρχονται από την Ανατολή και ότι ένα νέο, ευρωπαϊκά επικεντρωμένο, ολοκληρωμένο δίκτυο αεράμυνας θα μπορούσε να επαναπροσδιορίσει τη θεσμική σχέση μεταξύ της αρχιτεκτονικής του ΝΑΤΟ και των αμυντικών πρωτοβουλιών της ΕΕ.
Προσθέτει ότι το πρόγραμμα μπορεί επίσης να ερμηνευθεί ως ισραηλινή προσπάθεια να «διεισδύσει στην αμυντική αρχιτεκτονική της ΕΕ» μέσω της Ελλάδας και της Κύπρου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, ισραηλινή και, έμμεσα, αμερικανική στρατιωτική και τεχνολογική ικανότητα θα ενσωματωνόταν στις προσπάθειες της Ένωσης να αναπτύξει τις δικές της αμυντικές δυνατότητες με λύσεις εγχώριας ανάπτυξης.
Αυτό θα μπορούσε να καταστήσει δύσκολη την αποφυγή μιας νέας συζήτησης σχετικά με το πώς τα νεοαποκτηθέντα συστήματα συνδέονται με πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (European Defence Fund) και η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Ασπίδας του Ουρανού (European Sky Shield Initiative).
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών