Πλήθος ερωτημάτων για τις πραγματικές δυνατότητες των Rafale -τα οποία έχει προμηθευτεί και η Ελλάδα- προκαλεί νέα γαλλική μελέτη, καθώς Γάλλοι πιλότοι αναγνωρίζουν ότι οι αποστολές εναντίον stealth αεροσκαφών είναι «πολύ δύσκολο να κερδηθούν» με την υφιστάμενη κατάσταση των αισθητήρων.
Η αποκάλυψη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την Ελλάδα, η οποία έχει επενδύσει στα γαλλικά μαχητικά, καθώς το ζήτημα δεν αφορά πλέον μόνο τις επιχειρησιακές δυνατότητες της Γαλλικής Πολεμικής Αεροπορίας ή τα σχέδια της Ινδίας για την απόκτηση δεκάδων ακόμη Rafale. Βάζει στο επίκεντρο ένα κρίσιμο ερώτημα για το κατά πόσο ένα προηγμένο μαχητικό 4,5 γενιάς μπορεί να ανταποκριθεί σε έναν μελλοντικό πόλεμο απέναντι σε αεροσκάφη χαμηλής παρατηρησιμότητας και ολοκληρωμένα συστήματα αεράμυνας.
Το ακόμη πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι το πρόβλημα δεν εντοπίζεται απλώς στην αερομαχία. Η γαλλική μελέτη επισημαίνει σημαντικές προκλήσεις και στις αποστολές καταστολής της εχθρικής αεράμυνας (SEAD), δηλαδή σε μια από τις πλέον κρίσιμες αποστολές για την επιβίωση και την ελευθερία δράσης μιας αεροπορίας σε έναν πόλεμο υψηλής έντασης.
Και ενώ η επόμενη γενιά του Rafale, το F5, αναμένεται να περιορίσει μέρος αυτού του τεχνολογικού κενού, η επιχειρησιακή της είσοδος τοποθετείται περίπου στο 2033-2035. Μέχρι τότε, όμως, τα Rafale θα συνεχίζουν να μειονεκτούν απέναντι στα stealth.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η γαλλική προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Πολεμική Αεροπορία έχει επενδύσει στρατηγικά στα Rafale, με συνολικά 24 Rafale F3R να αποτελούν πλέον βασικό πυλώνα της ελληνικής αεροπορικής ισχύος. Το ελληνικό υπουργείο Άμυνας έχει χαρακτηρίσει την ένταξή τους σημαντική αναβάθμιση της επιχειρησιακής ικανότητας της Πολεμικής Αεροπορίας.
Η αποκάλυψη, επομένως, αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα, καθώς προκύπτει ότι σε μια μελλοντική σύγκρουση υψηλής έντασης απέναντι σε stealth μαχητικά, η υπεροχή τους δεν είναι δεδομένη. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν ο αντίπαλος διαθέτει σύγχρονη, πολυεπίπεδη αεράμυνα, καθώς οι αποστολές SEAD/DEAD απαιτούν δυνατότητες εντοπισμού, προσβολής και καταστολής εχθρικών ραντάρ και συστημάτων SAM.
Οι σοκαριστικές αποκαλύψεις από Γάλλους πιλότους
Πιο αναλυτικά, μια ερευνητική μελέτη του Γαλλικού Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (IFRI) επισημαίνει ότι ακόμη και Γάλλοι πιλότοι είναι επιφυλακτικοί σχετικά με τις δυνατότητες του Rafale απέναντι σε stealth μαχητικά.
Η μελέτη υποστηρίζει ότι αυτό το κενό δυνατοτήτων θα περιοριστεί σε κάποιο βαθμό με την έλευση του Rafale F5. Ωστόσο, η συγκεκριμένη έκδοση του αεροσκάφους δεν αναμένεται να καταστεί επιχειρησιακή πριν από περίπου το 2033-2035. Αυτό σημαίνει ότι χώρες που τα έχουν προμηθευτεί (ανάμεσα στις οποίες και η Ελλάδα) θα αντιμετωπίσουν σοβαρό κενό δυνατοτήτων απέναντι στους αντιπάλους τους.
Η μελέτη υποστηρίζει ότι οι πιλότοι της Γαλλικής Πολεμικής Αεροπορίας θεωρούν ότι το Rafale δεν είναι αρκετά αποτελεσματικό απέναντι σε stealth αεροσκάφη.
«Στον τομέα της αερομαχίας, η Γαλλική Αεροπορία και Διαστημική Δύναμη είναι καλά εξοπλισμένη και ιδιαίτερα ικανή όταν αντιμετωπίζει αντιπάλους που επιχειρούν μαχητικά αεροσκάφη χωρίς τεχνολογία stealth», αναφέρει η μελέτη. «Ωστόσο, η υφιστάμενη επιχειρησιακή υστέρηση στην τεχνολογία VLO (Very Low Observable, ένας ακόμη όρος για τα stealth μαχητικά) θα μπορούσε να καταστήσει τη Γαλλία εξαρτώμενη από συμμαχικές αεροπορικές δυνάμεις που διαθέτουν πλατφόρμες VLO και ουσιαστικά να την περιορίσει σε υποστηρικτικό ρόλο στις συμμαχικές επιχειρήσεις κατά την περίοδο 2025-2035», προσθέτει.
Σε μια σύγκρουση υψηλής έντασης μαζί με δυτικούς συμμάχους, η γαλλική δύναμη μαχητικών «θα μπορούσε να περιοριστεί στον ρόλο των “βοηθητικών” δυνάμεων των μαχητικών πέμπτης γενιάς, σε έναν αεροπορικό συνασπισμό δύο ταχυτήτων».
Ουσιαστικά, η μελέτη αναγνωρίζει ότι, ενώ το Rafale ξεχωρίζει για τις δυνατότητές του στην αερομαχία, το τεχνολογικό κενό απέναντι στα stealth σημαίνει ότι η Γαλλία θα βασίζεται σε χώρες-εταίρους που διαθέτουν stealth μαχητικά και θα διαδραματίζει ουσιαστικά υποστηρικτικό ρόλο στις επιχειρήσεις του NATO κατά την περίοδο 2025-2035.
Η μελέτη προσθέτει ότι «οι αποστολές μάχης εναντίον stealth μαχητικών με Rafale είναι πολύ δύσκολο να κερδηθούν με την υφιστάμενη κατάσταση των αισθητήρων».
Μια κρίσιμη αδυναμία που επισημαίνεται είναι η περιορισμένη αποτελεσματικότητα του Rafale σε αποστολές SEAD (Suppression of Enemy Air Defenses), δηλαδή καταστολής της εχθρικής αεράμυνας.
Τα stealth μαχητικά είναι καταλληλότερα για αποστολές SEAD, κυρίως επειδή μπορούν να πλησιάσουν σε θέσεις ραντάρ και συστοιχίες πυραύλων εδάφους-αέρος (SAM), αναγκάζοντας τα συμβατικά μαχητικά να επιχειρούν από μεγαλύτερες αποστάσεις.
Ένα συμβατικό μαχητικό εντοπίζεται συνήθως από ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης σε μεγάλη απόσταση, τα οποία στη συνέχεια μεταδίδουν τα δεδομένα στα συστήματα εκτόξευσης SAM, επιτρέποντάς τους να εγκλωβίσουν και να καταρρίψουν τον στόχο.
Τα stealth μαχητικά, αντίθετα, λόγω της πολύ χαμηλής διατομής ραντάρ τους (RCS), δεν εντοπίζονται εύκολα, ιδιαίτερα στις συχνότητες X-band που χρησιμοποιούν τα περισσότερα ραντάρ ελέγχου πυρός των συστημάτων SAM. Ουσιαστικά, ένα ραντάρ που θα μπορούσε να εντοπίσει ένα Su-30, ένα Rafale ή ένα F-15 σε απόσταση μεγαλύτερη των 100 μιλίων ενδέχεται να μην μπορεί να εντοπίσει ένα stealth μαχητικό, όπως το F-22 Raptor ή το F-35, παρά μόνο όταν αυτό βρίσκεται ήδη πολύ κοντά. Έτσι, τα stealth μαχητικά μπορούν να διεισδύσουν σε εναέριο χώρο που προστατεύεται από εχθρικά συστήματα χωρίς να εντοπιστούν και να εκτελέσουν αποτελεσματικά αποστολές SEAD.
Τι συνέβη το 2025 και 2026
Μια εκδοχή αυτού του σεναρίου έγινε αντιληπτή το 2025 και το 2026, όταν σε δύο περιπτώσεις ισραηλινά stealth μαχητικά κατάφεραν να διεισδύσουν στον ιρανικό εναέριο χώρο και να πραγματοποιήσουν αποστολές SEAD, πριν αναλάβουν δράση μαχητικά τέταρτης γενιάς για τις αποστολές βαρέων βομβαρδισμών.
Η Γαλλία, ωστόσο, «δεν θα διαθέτει πραγματική δυνατότητα SEAD πριν από το Rafale F5», αναφέρει η μελέτη.
Το AASM/Hammer παρέχει στα Rafale μόνο περιορισμένη δυνατότητα DEAD (Destruction of Enemy Air Defenses, καταστροφή της εχθρικής αεράμυνας) απέναντι σε σταθερές και μικρής εμβέλειας συστοιχίες SAM και εξακολουθεί να απαιτεί εξωτερικούς αισθητήρες που η Γαλλία δεν διαθέτει.
Ένα ακόμη μειονέκτημα είναι ότι η εμβέλεια του SCALP-EG είναι μόλις επαρκής για την αντιμετώπιση σύγχρονων συστημάτων SAM που μπορούν να εκτοξεύουν πυραύλους από απόσταση, ενώ ο πύραυλος δεν μπορεί να επανακατευθυνθεί εν πτήσει, σε αντίθεση με τον Tomahawk Block IV/V.
Ως εκ τούτου, το Rafale, παρότι αποτελεί ένα ιδιαίτερα ικανό μαχητικό πολλαπλών ρόλων, γνωστό για τις εξαιρετικές δυνατότητές του στην αερομαχία, δεν μπορεί να εκτελέσει αποτελεσματικά αποστολές SEAD/DEAD σε εναέριο χώρο που προστατεύεται από ισχυρή εχθρική αεράμυνα. Αυτό περιορίζει σημαντικά την επιχειρησιακή του ελευθερία απέναντι σε έναν αντίπαλο αντίστοιχου επιπέδου.
Γιατί η Γαλλία αγνόησε την τεχνολογία stealth
Αρκετοί λόγοι εξηγούν την απροθυμία της Γαλλίας να επενδύσει στην τεχνολογία VLO.
Στη δεκαετία του 1990, τόσο οι γαλλικές Ένοπλες Δυνάμεις όσο και η εγχώρια αμυντική βιομηχανία αιφνιδιάστηκαν από την ταχεία ανάπτυξη των αμερικανικών δυνατοτήτων VLO. «Έχοντας ήδη δεσμευτεί στο πρόγραμμα Rafale, οι γαλλικοί αμυντικοί φορείς υποβάθμισαν τη σημασία της τεχνολογίας VLO, στο πλαίσιο του "μερίσματος ειρήνης" και της περιορισμένης έκτασης των στρατιωτικών επιχειρήσεων εκείνη την περίοδο», αναφέρει η μελέτη.
Η άνοδος των πλατφορμών VLO δημιούργησε επίσης εμπορικό κίνδυνο για το Rafale, καθώς δεν υπήρχε κάποιο εναλλακτικό stealth σχέδιο που θα μπορούσε να αναπτυχθεί γρήγορα στη Γαλλία.
Ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η Γαλλία αγνόησε την τεχνολογία stealth ήταν η φύση των συγκρούσεων στις οποίες συμμετείχε από το 1995 έως το 2022. Στο Αφγανιστάν, τη Λιβύη και το Sahel, οι δυνατότητες του Rafale ξεπερνούσαν σταθερά τις επιχειρησιακές απαιτήσεις των συγκεκριμένων θεάτρων επιχειρήσεων.
Ωστόσο, απέναντι σε έναν αντίπαλο αντίστοιχης ισχύος, όπως η Ρωσία ή η Κίνα, οι οποίες διαθέτουν προηγμένα ολοκληρωμένα συστήματα αεράμυνας (IADS), η ικανότητα του Rafale να διεισδύσει σε εναέριο χώρο που προστατεύεται από ισχυρή αεράμυνα παραμένει αμφισβητήσιμη.
Η τεχνολογική ασυμμετρία είναι πλέον σαφής. «Γάλλοι πιλότοι, οι οποίοι συμμετέχουν τακτικά σε κοινές ασκήσεις εναντίον μαχητικών πέμπτης γενιάς, αναγνωρίζουν ότι “οι αποστολές μάχης εναντίον stealth αεροσκαφών με Rafale είναι πολύ δύσκολο να κερδηθούν με την υφιστάμενη κατάσταση των αισθητήρων”».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών