Τελευταία Νέα
Άμυνα – Διπλωματία

Ραγδαίες εξελίξεις – Η Τουρκία παίρνει τα πρώτα 6 F 35 μέσα στο 2026, στέλνει τα S 400 στα Εμιράτα – Βόμβα Trump στην Ελλάδα

Ραγδαίες εξελίξεις – Η Τουρκία παίρνει τα πρώτα 6 F 35 μέσα στο 2026,  στέλνει τα S 400 στα Εμιράτα – Βόμβα Trump στην Ελλάδα
Ένα από τα πλέον εντυπωσιακά στοιχεία της υπόθεσης είναι ότι έξι μαχητικά F-35A, τα οποία είχαν κατασκευαστεί αποκλειστικά για την Τουρκία, παραμένουν αποθηκευμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες εδώ και περισσότερα από επτά χρόνια
Η προοπτική επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 εισέρχεται στην τελική της φάση, μετά τις πληροφορίες ότι Ηνωμένες Πολιτείες και Τουρκία κατέληξαν σε συμφωνία-ορόσημο, η οποία προβλέπει την επανένταξη της Άγκυρας στο πρόγραμμα, υπό την προϋπόθεση της απομάκρυνσης των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.
Σύμφωνα με πληροφορίες από καλά ενημερωμένες πηγές, η Τουρκία εξετάζει τη μεταφορά των S-400 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εξέλιξη που θα άρει το βασικό εμπόδιο το οποίο οδήγησε στην αποπομπή της από το πρόγραμμα το 2019.
Εφόσον η συμφωνία ολοκληρωθεί, η Τουρκική Πολεμική Αεροπορία εκτιμάται ότι θα παραλάβει τα πρώτα έξι F-35A έως τα τέλη του 2026.
01_24.png
Τα έξι F-35 που περιμένουν εδώ και επτά χρόνια

Ένα από τα πλέον εντυπωσιακά στοιχεία της υπόθεσης είναι ότι έξι μαχητικά F-35A, τα οποία είχαν κατασκευαστεί αποκλειστικά για την Τουρκία, παραμένουν αποθηκευμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες εδώ και περισσότερα από επτά χρόνια.
Τα αεροσκάφη επρόκειτο να παραδοθούν ήδη από το 2020, όμως μετά την παραλαβή των πρώτων συστοιχιών S-400 από την Τουρκία, η Ουάσιγκτον ανέστειλε τη συμμετοχή της Άγκυρας στο πρόγραμμα.
Παρότι υπήρχε τεράστια διεθνής ζήτηση για τα F-35, οι αμερικανικές αρχές δεν τα διέθεσαν σε άλλους πελάτες, γεγονός που αρκετοί αναλυτές ερμηνεύουν ως ένδειξη ότι υπήρχε ήδη μακροπρόθεσμος σχεδιασμός για την επανένταξη της Τουρκίας.
02_161.jpg
Η Τουρκία ήταν από τους βασικούς εταίρους του προγράμματος


Η Τουρκία δεν ήταν ένας απλός αγοραστής.
Εντάχθηκε στο πρόγραμμα το 2002 ως μία από τις εννέα ιδρυτικές χώρες-εταίρους, επενδύοντας περίπου 1,4 δισ. δολάρια στην ανάπτυξη του αεροσκάφους.
Ο αρχικός σχεδιασμός του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας προέβλεπε την απόκτηση έως και 130 F-35A, ενώ σημαντικό μέρος της παραγωγής πραγματοποιούνταν από τουρκικές αμυντικές βιομηχανίες όπως οι Turkish Aerospace Industries (TAI), Kale Aerospace, Alp Aviation, AYESAS και Roketsan.
Οι εταιρείες αυτές κατασκεύαζαν εκατοντάδες εξαρτήματα του αεροσκάφους, από δομικά στοιχεία μέχρι συστήματα καλωδιώσεων, τμήματα κινητήρων και οθόνες πιλοτηρίου.
03_90.jpg
Η ρήξη λόγω των S-400


Το πρώτο τουρκικό F-35A παρουσιάστηκε επίσημα στο Τέξας τον Ιούνιο του 2018.
Παράλληλα, Τούρκοι πιλότοι εκπαιδεύονταν στη βάση Luke Air Force Base στην Αριζόνα.
Η κατάσταση όμως άλλαξε δραματικά τον Ιούλιο του 2019, όταν η Τουρκία παρέλαβε τις πρώτες συστοιχίες των ρωσικών S-400.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέβαλαν αμέσως τους Τούρκους πιλότους από την εκπαίδευση, διέκοψαν τη βιομηχανική συμμετοχή της Τουρκίας και πάγωσαν την παράδοση όλων των αεροσκαφών.
Παρότι τα έξι μαχητικά είχαν ήδη ολοκληρωθεί, η κυριότητά τους παρέμεινε στην αμερικανική κυβέρνηση.

Γιατί αλλάζει τώρα η στάση της Ουάσιγκτον


Η πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα συνδέεται με τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα.
Η Άγκυρα εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο μέλος του ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις στη Συρία και στη γενικότερη αρχιτεκτονική ασφαλείας της περιοχής.
Η επανένταξη της Τουρκίας εκτιμάται ότι θα ενισχύσει σημαντικά την αεροπορική ισχύ του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή, αυξάνοντας την πίεση απέναντι στη Ρωσία και το Ιράν.
Παράλληλα, θα επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να μεταφέρουν μεγαλύτερο μέρος των στρατιωτικών τους πόρων προς τον Ινδο-Ειρηνικό, όπου θεωρούν ότι βρίσκεται η μεγαλύτερη στρατηγική πρόκληση των επόμενων δεκαετιών.
04_38.JPG
Η ιδιαίτερη σχέση Trump – Erdogan

H επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την ιδιαίτερη πολιτική και προσωπική σχέση που έχει αναπτύξει ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump με τον Τούρκο ομόλογό του Recep Tayyip Erdogan.
Οι δύο ηγέτες έχουν διατηρήσει επί σειρά ετών έναν άμεσο δίαυλο επικοινωνίας, βασισμένο περισσότερο στην προσωπική διαπραγμάτευση, στις συναλλαγές και στην αμοιβαία αναγνώριση ισχύος παρά στις παραδοσιακές διπλωματικές διαδικασίες.
Ο Trump έχει επανειλημμένα επαινέσει δημόσια τον Erdogan, παρουσιάζοντάς τον ως ισχυρό ηγέτη και την Τουρκία ως σημαντικό στρατηγικό εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ήδη από την πρώτη προεδρική του θητεία χαρακτήριζε την Τουρκία «μεγάλο σύμμαχο του ΝΑΤΟ» και στρατηγικό εταίρο της Ουάσιγκτον, εξηγεί το Military Watch Magazine.  
Η σχέση αυτή επανήλθε στο προσκήνιο με ακόμη μεγαλύτερη ένταση, καθώς ο Trump δήλωσε ότι προτίθεται να άρει τις αμερικανικές κυρώσεις κατά της Τουρκίας και ότι εξετάζει θετικά το ενδεχόμενο πώλησης των F-35.
trump_erdogan.webp

Η προσέγγιση του Trump είναι βαθιά συναλλακτική 

Δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει την Τουρκία πρωτίστως μέσα από το πρίσμα των ενστάσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την εσωτερική πολιτική του Erdogan ή τις επανειλημμένες συγκρούσεις της Άγκυρας με άλλους δυτικούς συμμάχους. Αντίθετα, εστιάζει στη στρατιωτική ισχύ, στη γεωγραφική θέση, στη δυνατότητα διαμεσολάβησης και στην ικανότητα της Τουρκίας να επηρεάζει πολλά διαφορετικά μέτωπα ταυτόχρονα.
Η Άγκυρα ελέγχει την πρόσβαση προς τη Μαύρη Θάλασσα, διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, έχει ισχυρή παρουσία στη Συρία, στον Καύκασο, στη Λιβύη και στη Μέση Ανατολή, ενώ μπορεί να συνομιλεί τόσο με τη Ρωσία όσο και με την Ουκρανία.
Για την κυβέρνηση Trump, η οποία επιδιώκει να μειώσει τη μόνιμη άμεση στρατιωτική εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών σε πολλαπλά μέτωπα, μία ισχυρή και συνεργάσιμη Τουρκία μπορεί να λειτουργήσει ως περιφερειακός πολλαπλασιαστής ισχύος.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η γεωγραφική θέση και η στρατιωτική βαρύτητα της Τουρκίας την καθιστούν εξαιρετικά δύσκολο να αγνοηθεί ή να αποκλειστεί από τον δυτικό σχεδιασμό.
Η καλή προσωπική σχέση Trump–Erdogan προσφέρει επίσης στον Τούρκο πρόεδρο ένα σημαντικό πλεονέκτημα: του επιτρέπει να παρακάμπτει σε έναν βαθμό τη δυσπιστία που εξακολουθεί να υπάρχει στο αμερικανικό Κογκρέσο, στο Πεντάγωνο και σε τμήματα του αμερικανικού κατεστημένου ασφαλείας.
trump_b_3.webp

Τι σημαίνει αυτή η εξέλιξη για την Ελλάδα


Για την Ελλάδα, η πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 αποτελεί μία εξέλιξη με ιδιαίτερη στρατηγική σημασία.
Αφενός, η Ελλάδα έχει ήδη δρομολογήσει την απόκτηση του ίδιου τύπου μαχητικών, γεγονός που θα της επιτρέψει να διατηρήσει υψηλό επίπεδο τεχνολογικής αποτροπής.
Ωστόσο, εάν και η Τουρκία αποκτήσει σημαντικό αριθμό F-35, το ποιοτικό πλεονέκτημα που αναμενόταν να αποκτήσει η ελληνική Πολεμική Αεροπορία θα περιοριστεί αισθητά.
Παράλληλα, η επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα μπορεί να σηματοδοτήσει μια νέα περίοδο στενότερης στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας, γεγονός που επηρεάζει τις ισορροπίες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως ο εκσυγχρονισμένος στόλος F-16 Viper, τα μαχητικά Rafale, οι επενδύσεις σε αντιαεροπορική άμυνα και η ολοένα στενότερη αμυντική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία.
Σε κάθε περίπτωση, εφόσον επιβεβαιωθεί η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα, η ισορροπία αεροπορικής ισχύος στην περιοχή θα εισέλθει σε μια νέα φάση, με την τεχνολογία πέμπτης γενιάς να αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα για τις επιχειρησιακές δυνατότητες των δύο χωρών τα επόμενα χρόνια.
turkey_b.webp

Γιατί ο Trump υπολογίζει περισσότερο την Τουρκία

Σε επίπεδο εκτίμησης, ο Trump φαίνεται να υπολογίζει περισσότερο την Τουρκία ως αυτόνομη περιφερειακή δύναμη από ό,τι την Ελλάδα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι θεωρεί την Ελλάδα αναξιόπιστη ή ασήμαντη.
Η Ελλάδα προσφέρει στρατιωτικές εγκαταστάσεις, σταθερότητα, πρόσβαση στην Ανατολική Μεσόγειο, στενή συνεργασία με το Ισραήλ και ενεργειακές διαδρομές σημαντικές για τη Δύση.
Ωστόσο, η Τουρκία διαθέτει μεγαλύτερο πληθυσμό, ισχυρότερη αμυντική βιομηχανία, πολύ μεγαλύτερες ένοπλες δυνάμεις και δυνατότητα άμεσης παρέμβασης σε περισσότερα περιφερειακά μέτωπα.
Η αντίληψη αυτή ταιριάζει με τη γενικότερη φιλοσοφία του Trump, ο οποίος τείνει να αξιολογεί τους συμμάχους με βάση την ισχύ τους, την ικανότητά τους να επιβάλλουν εξελίξεις και τη χρησιμότητά τους σε συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις.
Η Τουρκία του Erdogan ανταποκρίνεται περισσότερο σε αυτό το πρότυπο: ενεργεί αυτόνομα, αναλαμβάνει ρίσκα, διατηρεί στρατιωτική παρουσία πέρα από τα σύνορά της και μπορεί να διαπραγματεύεται ταυτόχρονα με ανταγωνιστικά στρατόπεδα.
Η Ελλάδα, αντίθετα, έχει επενδύσει στη συνέπεια, στην προβλεψιμότητα και στην πλήρη ευθυγράμμιση με τον δυτικό παράγοντα.
Αυτά αποτελούν σοβαρά στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά στη συναλλακτική λογική του Trump ενδέχεται να μην παράγουν την ίδια πολιτική επιρροή με εκείνη μιας χώρας που μπορεί να εμποδίσει, να καθυστερήσει ή να αλλάξει σημαντικές περιφερειακές αποφάσεις.
military_2.jpg

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης