Τα F-35 της νέας παρτίδας παραγωγής παραδίδονται χωρίς το ραντάρ επόμενης γενιάς AN/APG-85, το βασικό «μάτι» της αναβάθμισης Block 4, λόγω καθυστερήσεων και τεχνικών προβλημάτων. Αντί για το πολυαναμενόμενο σύστημα, φέρουν αντίβαρα στη θέση του ραντάρ, με την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ να αποφεύγει να επιβεβαιώσει επισήμως την κατάσταση και, σύμφωνα με πληροφορίες, να αρνείται νέες παραλαβές.
Τα F-35 υποτίθεται ότι θα άρχιζαν να φτάνουν με τα υπερσύγχρονα ραντάρ AN/APG-85, ένα κρίσιμο στοιχείο του ευρύτερου πακέτου αναβάθμισης Block 4, από το 2025. Όλες οι προηγούμενες παρτίδες των F-35 είχαν εξοπλιστεί με τα ραντάρ AN/APG-81. Ωστόσο, λόγω καθυστερήσεων και τεχνικών προβλημάτων με τα ραντάρ AN/APG-85, τα F-35 φέρεται να παραδόθηκαν στο αμερικανικό στρατό χωρίς αυτά.
Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από την USAF, τη Lockheed Martin (κύριο ανάδοχο του προγράμματος F-35 Joint Strike Fighter) ή τη Northrop Grumman, που αναπτύσσει το ραντάρ APG-85, υπάρχουν σημαντικά έμμεσα στοιχεία που υποδηλώνουν ότι αυτό ισχύει. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με αναφορές, από τον Ιούνιο του προηγούμενου έτους, η Lockheed Martin παραδίδει F-35 στον αμερικανικό στρατό με αντίβαρα αντί για ραντάρ.
Δεν είναι σαφές πότε ή ποιος αποφάσισε να δεχθεί τα αεροσκάφη χωρίς ραντάρ, ούτε πόσα F-35 έχουν παραδοθεί χωρίς αυτά. Το 2025, η Lockheed Martin παρέδωσε ρεκόρ 191 F-35, τόσο στον αμερικανικό στρατό όσο και σε ξένους πελάτες. Ωστόσο, τα F-35 χωρίς ραντάρ παραδόθηκαν μόνο στον αμερικανικό στρατό, καθώς οι ξένοι πελάτες εξακολουθούν να προμηθεύονται μαχητικά με τα παλαιότερα ραντάρ AN/APG-81.
Το νέο ραντάρ AN/APG-85 απαιτεί εντελώς διαφορετικά συστήματα στήριξης στα F-35 σε σχέση με το παλαιότερο AN/APG-81. Σύμφωνα με το Defense Daily, από τον Ιούνιο του 2025, τα νέα F-35 παρέχονται με ενημερωμένα συστήματα στήριξης, γι’ αυτό και λείπουν εντελώς τα ραντάρ.
Ταυτόχρονα, τοποθετείται επιπλέον βάρος στη μύτη για τη διατήρηση της ισορροπίας. Αυτά τα αεροσκάφη θα εξοπλιστούν με τα νέα ραντάρ AN/APG-85 σε μεταγενέστερο στάδιο.
AN/APG-85: Το άλμα στο GaN
Οι λεπτομέρειες για τις δυνατότητες του νέου ραντάρ AN/APG-85 είναι εξαιρετικά περιορισμένες. Ωστόσο, όπως και ο προκάτοχός του, AN/APG-81, αναμένεται να είναι ραντάρ ενεργής ηλεκτρονικά σάρωσης (AESA) με λειτουργίες αέρος-αέρος και αέρος-εδάφους.
Παρόμοια, όπως ο προκάτοχός του, το APG-85 αναμένεται να διαθέτει δυνατότητα χαρτογράφησης με συνθετική διάμετρο ανοίγματος (SAR), επιτρέποντας τη δημιουργία εικόνων υψηλής ανάλυσης.
Ωστόσο, ενώ το AN/APG-81 χρησιμοποιεί TR modules από αρσενικό γαλλίου (GaAs), το AN/APG-85 θα βασίζεται σε αρχιτεκτονική νιτριδίου γαλλίου (GaN) για υψηλότερη πυκνότητα ισχύος, βελτιωμένη θερμική αποδοτικότητα και διευρυμένα πεδία ανίχνευσης σε ηλεκτρομαγνητικά αμφισβητούμενα περιβάλλοντα. Όπως συμβαίνει με τα ραντάρ GaN, το APG-85 απαιτεί περισσότερη ισχύ, περίπου 82 κιλοβάτ, σημαντικά υψηλότερη από τις προηγούμενες διαμορφώσεις, απαιτώντας νέες δομικές, ψυκτικές και ενεργειακές απαιτήσεις στο εμπρόσθιο τμήμα και την εσωτερική αρχιτεκτονική των F-35. Έτσι, η εγκατάσταση του νέου ραντάρ AN/APG-85 συνδέεται και με το πρόγραμμα αναβάθμισης κινητήρα, άλλο βασικό στοιχείο του Block 4.
Ένα πρόγραμμα αναβάθμισης κινητήρα, το Engine Core Upgrade (ECU) για τον F-135 της Pratt & Whitney, είναι σε εξέλιξη για τουλάχιστον ορισμένες εκδόσεις του F-35, αλλά και αυτό καθυστερεί.
«Τα arrays στο [APG-85] του δίνουν πολύ περισσότερη ισχύ, γι’ αυτό πρέπει να αναβαθμίσουμε τον κινητήρα», δήλωσε ο βουλευτής Rob Wittman, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ένοπλων Δυνάμεων της Βουλής και Πρόεδρος της Υποεπιτροπής Τακτικών Αεροπορικών και Χερσαίων Δυνάμεων, στο Defense Daily. «Χρειαζόμαστε περίπου 82 κιλοβάτ ισχύος σε σχέση με ό,τι παράγει τώρα».
Το ραντάρ AN/APG-85 προοριζόταν για τα αεροσκάφη Lot 17, αλλά αυτό μετατέθηκε στο Lot 20.
Μπορούν τα F-35 χωρίς ραντάρ να χρησιμοποιηθούν σε μάχες;
Το AN/APG-85 σχεδιάστηκε για να ενισχύσει την ανίχνευση μεγάλων αποστάσεων κατά αεροσκαφών χαμηλής παρατηρησιμότητας, όπως το κινεζικό J-20 και το ρωσικό Su-57.
Ωστόσο, πηγή δήλωσε στο Defense Daily ότι τα F-35 χωρίς ραντάρ μπορούν να λειτουργούν και να πετούν ως πλήρως επιχειρησιακά αεροσκάφη. «Τα F-35 χωρίς ραντάρ μπορούν να πετάξουν, αρκεί να συνοδεύονται από άλλα F-35, συνδεδεμένα δεδομενικά και εξοπλισμένα με το APG-81».
Εφόσον τα F-35 διαθέτουν εκτενή υποδομή ανταλλαγής πληροφοριών, τα radar-less αεροσκάφη μπορούν να ανταλλάσσουν εικόνα πεδίου μάχης μέσω των Multifunction Advanced Data Links (MADL), όσο πετούν μαζί με άλλα F-35 με ραντάρ.
Θεωρητικά, μπορούν να σταλούν σε μάχη σε έκτακτη ανάγκη, αλλά αυτό αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο, καθώς τα F-35 με ραντάρ θα πρέπει να βασιστούν περισσότερο στα ραντάρ τους, κάτι που μπορεί να αποτελέσει αδυναμία.
Συνολικά, το πρόγραμμα F-35 JSF έχει μακρά ιστορία αποδοχής αεροσκαφών χωρίς βασικά χαρακτηριστικά, που εγκαθίστανται αργότερα καθώς ωριμάζει η τεχνολογία τους. Τώρα συμβαίνει το ίδιο με τις αναβαθμίσεις Block 4, που περιλαμβάνουν πάνω από 80 βελτιώσεις, όπως επεκτάσεις στις δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου και 66 νέες ενσωματώσεις όπλων.
Αρχικά, και οι 66 δυνατότητες του Block 4 προγραμματίζονταν να αναπτυχθούν πλήρως έως το 2026. Αυτός ο χρονικός ορίζοντας μετατέθηκε αργότερα στο 2029.
Τον Σεπτέμβριο του προηγούμενου έτους, το Government Accountability Office (GAO), επιτροπή ελέγχου του Κογκρέσου, δημοσίευσε έκθεση αναφέροντας ότι ακόμη και μετά τη μείωση της κλίμακας των αναβαθμίσεων Block 4, η Lockheed Martin θα χρειαστεί δύο χρόνια για να αναπτύξει και να εγκαταστήσει τις προβλεπόμενες βελτιώσεις.
Η έκθεση ανέφερε επίσης ότι το κόστος του Block 4 αυξήθηκε κατά 6 δισ. δολάρια. Προειδοποίησε επίσης ότι η Lockheed Martin δεν θα μπορέσει να παραδώσει την αναβάθμιση Block 4, ακόμη και με ένα «υποσύνολο των αρχικών 66 δυνατοτήτων», πριν από το 2031, πέντε χρόνια μετά την αρχική προθεσμία.
Εκτός από το ραντάρ APG-85, οι αναβαθμίσεις Block 4 περιλαμβάνουν αντικαταστάσεις για το σύστημα AN/AAQ-37 Distributed Aperture System (DAS), το Electro-Optical Targeting System (EOTS), ανταλλαγή δεδομένων, σύστημα πλοήγησης, κινητήρα, υπολογιστική ισχύ, πακέτο ηλεκτρονικού πολέμου και δυνατότητες ψύξης.
Πότε θα είναι έτοιμο το ραντάρ APG-85 για εγκατάσταση στο F-35 παραμένει άγνωστο. Ωστόσο, το APG-85 είναι μόνο ένα από τα πολλά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αναβαθμίσεις Block 4, οι οποίες παλεύουν με υπερβάσεις κόστους και επαναλαμβανόμενες καθυστερήσεις.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών