Πως ο αγωγός East Med αλλάζει τις ισορροπίες και τη γεωστρατηγική ισχύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, Τουρκίας

Πως ο αγωγός East Med αλλάζει τις ισορροπίες και τη γεωστρατηγική ισχύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, Τουρκίας
Η συμφωνία για την κατασκευή του αγωγού αποκόπτει την Τουρκία από τη μεταφορά του ισραηλινού αερίου, παρά τις προσπάθειες του Erdogan
Η ανακάλυψη μαζικών πεδίων φυσικού αερίου στη θαλάσσια περιοχή του Ισραήλ πριν από μια δεκαετία και οι προσπάθειες εξαγωγής του αερίου στην Ευρώπη αποκάλυψαν τις αδυναμίες και τις ρωγμές της  τουρκοισραηλινής συμμαχίας, γράφει ο Joseph Dana, σε άρθρο του, που δημοσίευσε το Euractiv, με κεντρική φωτογραφία όχι του Τούρκου προέδρου Recep Tayyip  Erdogan και του Ισραηλινού πρωθυπουργού αλλά από ένα στιγμιότυπο της τριμερούς συνάντησης κορυφής Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, τον Κύπριο πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη και τον ισραηλινό πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu.
Στο άρθρο με τίτλο «Πώς ένας αγωγός αερίου προς την Ευρώπη αλλάζει τις σχέσεις Τουρκίας- Ισραήλ» ο Joseph Dana, αρχισυντάκτης του emerge85, ενός ιστότοπου που εξετάζει τις αλλαγές στις αναδυόμενες αγορές και τον παγκόσμιο αντίκτυπό του, με έδρα τη Νότια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, υπογραμμίζει ότι ο αγωγός EastMed είναι πολύ πιο κοντά στην πραγματικότητα και μιλά για τις νέες γεωπολιτικές συνθήκες που διαμορφώνονται στην περιοχή.
Αναλύοντας το ιστορικό των σχέσεων Τουρκίας - Ισραήλ, μία σχέση που όπως σημειώνει  δεν ήταν ποτέ εύκολο να καταλάβει κανείς, αναφέρεται στο 1949, όταν η Τουρκία έγινε μία από τις πρώτες μουσουλμανικές χώρες που αναγνώρισαν το Ισραήλ, δημιουργώντας έκτοτε μία ξεχωριστή σχέση με το εβραϊκό κράτος.
Μέχρι τους σεισμούς του 1999, όταν το Τελ Αβίβ έστειλε γιατρούς να βοηθήσει τα θύματα του σεισμού,  οι δύο χώρες είχαν φθάσει να μοιράζονταν στρατιωτική τεχνολογία και το διμερές εμπόριο ήταν σε διαρκή άνοδο.
Λίγα χρόνια αργότερα όμως η σχέση τους φάνηκε να διαταράσσεται  απότομα, τουλάχιστον σε ρητορικό επίπεδο.
Ξεκίνησε ένας πόλεμος δηλώσεων μεταξύ του Τούρκου Προέδρου Recep Tayyip Erdogan και του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Benjamin Netanyahu, που κλιμακώθηκε την τελευταία δεκαετία σε σημείο που έμοιαζε να απειλεί τα ίδια τα θεμέλια αυτής της μοναδικής συνεργασίας.
Πολλοί παρατηρητές, ωστόσο, πίστευαν ότι η συμμαχία αυτή ποτέ δεν βρισκόταν σε κίνδυνο, εξαιτίας του τεράστιου όγκου του εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών.

Νέες συμμαχίες

Τώρα όμως όλα αυτά έχουν αλλάξει, γράφει ο αρθρογράφος.
Tα offshore κοιτάσματα αερίου του Ισραήλ και οι προοπτικές εξαγωγής του στην Ευρώπη κατέδειξαν τις πραγματικές αδυναμίες στη σχέση Τελ Αβίβ - Άγκυρας
Τα πρόσφατα γεγονότα αποκαλύπτουν ότι συντελείται ουσιαστική μετατόπιση της συμμαχίας.
Στο πλαίσιο της εντυπωσιακής αναρρίχησής του στην εξουσία, ο Erdogan έπεισε τους Τούρκους ότι η Τουρκία προορίζεται να επανεμφανιστεί ως νέα οθωμανική αυτοκρατορία, με καρδιά της την Κωνσταντινούπολη.
Με το συντηρητικό θρησκευτικό του υπόβαθρο, ο Erdogan είδε τον εαυτό του σαν έναν νέο είδος σουλτάνου γι’ αυτό το νέο-οθωμανικό κράτος, σαν τον ηγέτη πού αντιλαμβάνεται πώς να συνδυάσει τη νεοφιλελεύθερη οικονομική πολιτική και την κοινωνικά συντηρητική πολιτική.
Όσο η οικονομία ανθούσε ο Erdogan δύσκολα δημιουργούσε εχθρούς. Στα τέλη της δεκαετίας του 2000, τα εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια άνοιξαν τις φτηνές ταμειακές ροές που χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση μεγάλων έργων σε ολόκληρη τη χώρα. Στην Κωνσταντινούπολη κτίστηκε  μια νέα γέφυρα στο Βόσπορο, κατασκευάστηκε ένα νέο αεροδρόμιο, έγιναν ακόμα σχέδια και για ένα νέο κανάλι.
 Η Τουρκία υιοθέτησε επίσης μια μοναδική μορφή «μαλακής δύναμης»,  που αντανακλούσε μια πολιτική «χωρίς προβλήματα με τους γείτονες». Τότε ήλθε η Αραβική Άνοιξη που σάρωσε την περιοχή.
Ο Erdogan ένιωσε ότι η δυναμική της εξουσίας μετατοπίζεται και αποφάσισε να  στοιχηματίσει στην Μουσουλμανική Αδελφότητα. Αποδείχθηκε ότι η επιλογή αυτή ήταν μια χαμένη υπόθεση και η πολιτική του «χωρίς προβλήματα με τους γείτονες» έμεινε στα χαρτιά. Ταυτόχρονα, η περίοδος των εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων έληξε.
Η οικονομία των ΗΠΑ άρχισε να ενισχύεται, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Τουρκίας άρχισε να φουσκώνει.
Ταυτόχρονα οι αντικυβερνητικές αντιδράσεις κατέλαβαν τους δρόμους.
Με το νέο - οθωμανικό όραμα να ξεφτά, ο Erdogan έκανε αυτό που και πολλοί άλλοι πολιτικοί στην περιοχή είχαν κάνει πριν από εκείνον: Αγκάλιασε την παλαιστινιακή υπόθεση.
Επιχειρώντας να γίνει ένας από τους πιο ανοικτούς υποστηρικτές  των παλαιστινιακών θέσεων στην περιοχή, ο Erdogan άρχισε να επιτίθεται  αδιάκοπα στο Ισραήλ.
Επέτρεψε σε ένα πλοίο γεμάτο ακτιβιστές να αναχωρήσει από τις τουρκικές ακτές με στόχο να σπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας, προκαλώντας επανειλημμένα τον Νετανιάχου. Παρότι εκείνη την περίοδο οι σχέσεις τους έφθασαν στο ναδίρ, οι οικονομικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών στην πραγματικότητα εμβαθύνθηκαν.
Από όλα τα δρομολόγια που εξυπηρετεί η Turkish Airlines, τo πιο δημοφιλές παραμένει το Κωνσταντινούπολη - Τελ Αβίβ.
 
Ανατροπές λόγω φυσικού αερίου

Αυτό μας φέρνει στο φυσικό αέριο του Ισραήλ.
Η Τουρκία είναι η χώρα χωρίς ιδίους ενεργειακούς πόρους, η οποία όμως είναι τοποθετημένη σε ιδανική θέση ανάμεσα στην Ευρώπη και τις περιοχές παραγωγής ενέργειας στην Κεντρική Ασία και τη Μέση Ανατολή.
Μέρος του μεγάλου οράματος του Ερντογάν ήταν να καθιερώσει την Τουρκία ως κυρίαρχο κόμβο διαμετακόμισης ενέργειας.
 Η ανακάλυψη από το Ισραήλ μαζικών πεδίων φυσικού αερίου στα μέσα της δεκαετίας του 2000 ήταν κρίσιμη για την υλοποίηση αυτής της στρατηγικής της Άγκυρας.
Με την Ευρώπη να αναζητά νέους τρόπους για να προμηθεύεται φυσικό αέριο, μειώνοντας την εξάρτηση από τη Ρωσία, οι Βρυξέλλες είδαν μία διέξοδο στο Ισραήλ.
Ακόμη και όταν ο Ερντογάν δημόσια κατηγορούσε το Ισραήλ για τη μεταχείριση των Παλαιστινίων, η κυβέρνησή του εργαζόταν ακούραστα για να συνάψει μία συμφωνία με τους Ισραηλινούς.
Ταυτόχρονα, η Τουρκία φλέρταρε με την περιφερειακή κυβέρνηση του Κουρδιστάν (KRG) στο βόρειο Ιράκ για τη δημιουργία ενός νέου πετρελαιαγωγού που θα μετέφερε αργό πετρέλαιο μέσω του τουρκικού εδάφους στις ακτές της Μεσογείου.
Παρά τη στρατιωτική δράση της Άγκυρας κατά των κουρδικών ανταρτικών ομάδων, η κυβέρνησή Erdogan  έκανε συμφωνίες για αγωγούς με το KRG, προκαλώντας την τεράστια δυσαρέσκεια της ιρακινής κυβέρνησης.
Αλλά το 2018 δεν ήταν καλό για τις ενεργειακές φιλοδοξίες της Τουρκίας.
Σε μια επιτιμιτική κίνηση προς τον Ερντογάν, το Ισραήλ συμφώνησε καταρχήν για υποστηριζόμενο από την Ουάσιγκτον αγωγό μεταφοράς αερίου με την Κύπρο και την Ελλάδα.
Η συμφωνία αποκόπτει την Τουρκία από τη μεταφορά του ισραηλινού αερίου και φέρνει στο προσκήνιο τον αγωγό EastMed, μήκους 2.000 χιλιομέτρων, ο οποίος μέσω της Κύπρου και της Ελλάδας θα προμηθεύει την υπόλοιπη ΕΕ.
Με κόστος 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ο αγωγός θα έχει την ικανότητα να μεταφέρει 20 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως.
Η Τουρκία έχει καταφερθεί έντονα κατά του έργου, δηλώνοντας ότι θα κινητοποιήσει στρατιωτικές δυνάμεις εάν η Κύπρος επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί φυσικό αέριο χωρίς την άδεια της Άγκυρας.
 Οι παλιοί εταίροι του Erdogan φαίνεται να λένε ως εδώ στη ρητορική Erdogan και στις κοσμοκρατορικές φιλοδοξίες του.
Ενώ το Ισραήλ κάποτε ήταν πρόθυμο να χρησιμοποιήσει την Τουρκία ως κόμβο μεταφοράς ενέργειας, τώρα αποδίδει πολύ λιγότερη αξία στην εν λόγω εταιρική σχέση.
Ο Netanyahu καλλιέργησε νέες συμμαχίες με ευρωπαίους δεξιούς ηγέτες όπως ο Orban της Ουγγαρίας.
Ο Donald Trump έδειξε ότι θα προστατεύσει τις πολιτικές του Ισραήλ στην Παλαιστίνη σε κάθε δυνατό βαθμό.
Η Τουρκία, στην εξασθενημένη οικονομική και γεωπολιτική της κατάσταση, έχει πολύ λιγότερα να προσφέρει.
Ενώ η τουρκοϊσραηλινή συμμαχία θα συνεχιστεί με τη μία ή την άλλη μορφή, θα υπογραφεί επίσημα εντός της φετινής χρονιάς η συμφωνία για τον αγωγό East Med, μόλις ολοκληρωθεί ο ρυθμιστικός έλεγχος της ΕΕ, η σχέση Τουρκίας - Ισραήλ θα εισέλθει σε μια νέα και πολύ πιο αδύναμη φάση.
Τελικώς τα οικονομικά συμφέροντα ήταν αυτά που καθοδηγούσαν πάντα τους πραγματικούς σχεδιασμούς των δύο χωρών.
 
Πηγή: www.worldenergynews.gr
www.bankingnews.gr

bankingnews.gr

BREAKING NEWS