CNN Turk: Το ΣτΕ αποφάσισε, η Αγία Σοφία δεν θα λειτουργεί πια ως μουσείo

CNN Turk: Το ΣτΕ αποφάσισε, η Αγία Σοφία δεν θα λειτουργεί πια ως μουσείo
Το τουρκικό ΣτΕ αποφάσισε, η Αγία Σοφία δεν θα λειτουργεί πια ως μουσείo, μετέδωσε το CNN Turk.
Σε μια απόφαση-ντροπή για την ιστορία της γείτονος κατέληξε το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της Τουρκίας, καθώς, όπως μετέδωσε το CNN Turk, η Αγία Σοφία δεν θα λειτουργεί πια ως μουσείo.
Ειδικότερα, το τουρκικό Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε την απόφαση του 1934 με την οποία η τότε τουρκική κυβέρνηση είχε μετατρέψει την Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης σε μουσείο.
Βέβαια, τα «νέα» ήταν από... λίγο έως πολύ γνωστά.
Χθε, μάλιστα, αρθρογράφος της εφημερίδας Hurriyet είχε προβεί σε αποκαλύψεις.
«Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφόρησε η φήμη ότι το 10ο τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας έλαβε την απόφαση να λειτουργήσει η Αγία Σοφία ως τζαμί» επεσήμαινει ο Τούρκος αρθογράφος της «Hurriyet», Abdulkadir Selvi, που διατηρεί στενές σχέσεις με την κυβέρνηση της γείτονος, προσθέτοντας:
«Το ΣτΕ πρέπει να ζυγίσει καλά την απόφασή του, διότι αυτή η ιστορία θα έχει κόστος.
Η πολιτική συγκυρία είναι κατάλληλη για την Αγία Σοφία.
Το κοινό περιμένει να διορθωθεί ένα ιστορικό λάθος».
Από το 1950 ηχεί το σύνθημα «Οι αλυσίδες της Αγίας Σοφίας θα σπάσουν», συνεχίζει ο κ. Selvi, αναφερόμενος σε μια πάγια επιδίωξη της τουρκικής ακροδεξιάς.
«Η απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας αναμένεται να ανακοινωθεί την Παρασκευή 10 Ιουλίου.
Ωστόσο, έχει αποφασιστεί η Αγία Σοφία να μετατραπεί σε τζαμί, αποκαλύπτει ο Abdulkadir Selvi.

Foreign Policy: Ο Erdogan πρέπει να μιμηθεί τον Kemal στη χρήση της Αγίας Σοφίας

Ο Τούρκος πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan δεν πρέπει να διαγράψει το χριστιανικό παρελθόν της Τουρκίας, συστήνει στη γείτονα χώρα της Ελλάδας νέα ανάλυση του Foreign Policy, τονίζοντας ότι η καταστροφή της διπλής Ορθόδοξης και Ισλαμικής κληρονομιάς της Τουρκίας θα αποτελούσε πλήγμα για τον θρησκευτικό πλουραλισμό και την ανοχή.
Η Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης ήταν, για σχεδόν 1.000 χρόνια, η μεγαλύτερη και σημαντικότερη εστία χριστιανικής λατρείας στον κόσμο έως ότου μετατράπηκε σε τζαμί τον 15ο αιώνα.
Το κτίριο, τώρα μουσείο, είναι ακόμα γεμάτο με ανεκτίμητα χριστιανικά ψηφιδωτά και τοιχογραφίες.
Είναι επίσης ένα από τα πιο αμφισβητούμενα θρησκευτικά κτίρια στον κόσμο.
Στις 2 Ιουλίου, το τουρκικό ανώτατο δικαστήριο αποφάνθηκε επί του αιτήματος του Προέδρου Erdogan να ακυρώσει το διάταγμα του 1934 που μετέτρεψε την Αγία Σοφία από τζαμί σε μουσείο.
Και του έδωσε το "ελεύθερο" να αποφασίσει ο ίδιος.
Ο ίδιος ο Erdogan έχει εκφράσει με συνέπεια την επιθυμία του να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί.
Τώρα φαίνεται να βιάζεται.
Και αυτό διότι, σύμφωνα με το Foreign Policy, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς μια πιο ισχυρή εικόνα του ισλαμισμού από το να γίνονται προσευχές σε ένα κτίριο που μετατράπηκε από μια Ορθόδοξη χριστιανική εκκλησία σε τζαμί το 1453 από τον Οθωμανό Σουλτάνο Μωάμεθ Β' μετά την κατάκτησή της Κωνσταντινούπολης.
Για τον ίδιο τον Erdogan θα ήταν ένα τεράστιο συμβολικό βήμα προς την ενίσχυση του θρησκευτικού εθνικισμού του.
Αλλά για πολλούς άλλους, συμπεριλαμβανομένης της μικροσκοπικής χριστιανικής μειονότητας της Τουρκίας και εκατομμυρίων άλλων χριστιανών σε όλο τον κόσμο, θα είναι μια ηχώ των αιματηρών κατακτήσεων του Μεσαίωνα και όχι μια ειρηνική συνύπαρξη που οι περισσότεροι άνθρωποι επιδιώκουν στον σύγχρονο κόσμο.
Υπενθυμίζεται εδώ ότι ο Kemal Ataturk, ο πρώτος πρόεδρος της Τουρκίας, νομιμοποίησε το κτίριο και το άνοιξε εκ νέου ως μουσείο το 1935 ακριβώς για να βοηθήσει στη δημιουργία μιας σύγχρονης Τουρκίας - κάτι που τον ευνόησε διεθνώς, συμπεριλαμβανομένων καλύτερων σχέσεων με την Ελλάδα.
Ο Ataturk γνώριζε πόσο σημαντική ήταν η Αγία Σοφία για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς.
Όπως παρατήρησε ο ιστορικός Diarmaid MacCulloch, «η Ορθοδοξία έχει διαμορφωθεί σε αξιοσημείωτο βαθμό γύρω από ένα ενιαίο κτίριο εκκλησιών… τον καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας».
Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία έχει ήδη ανακοινώσει την ανησυχία της, λέγοντας ότι οποιαδήποτε προσπάθεια μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί θα βλάψει τις «εύθραυστες ισορροπίες μεταξύ των δύο χωρών».
Και η Ελληνίδα υπουργός Πολιτισμού αιτήθηκε στην UNESCO να βοηθήσει στην προστασία του «καθολικού χαρακτήρα» της Αγίας Σοφίας.
Ο Ataturk γνώριζε επίσης ότι οι θρησκευτικοί άνθρωποι έχουν μακρές αναμνήσεις και ότι η Αγία Σοφία παρέμεινε πηγή διαμάχης μεταξύ Χριστιανών και Μουσουλμάνων.
Ωστόσο πλέον κάτι φαίνεται ότι χάνεται για τους Χριστιανούς.
Πράγματι, πολλοί άνθρωποι που επισκέπτονται την εκκλησία της Χώρας ή την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη, θα συμφωνήσουν ότι κάτι σημαντικό έχει χαθεί όταν παραδοσιακοί οίκοι λατρείας, ανεξαρτήτως πίστης, μετατρέπονται σε μουσεία, γεμάτα τουρίστες.
Μια επιπλοκή είναι ότι τόσο η εκκλησία της Χώρας όσο και η Αγία Σοφία βρίσκονται στη λίστα παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO ως «αρχιτεκτονικά αριστουργήματα».
Ωστόσο, δεν είναι σαφές τι σημαίνει αλλαγή κατάστασης για την αξία της κληρονομιάς.
Πράγματι, η Αγία Σοφία χρειάζεται επείγουσες επισκευές, οι οποίες είναι πιθανότερο να χρηματοδοτηθούν εάν γίνει πάλι τζαμί.

Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν τέτοιες επισκευές θα προστατεύουν τις χριστιανικές εικόνες του κτηρίου, τις οποίες οι Μουσουλμάνοι θεωρούν απαράδεκτες εάν το κτίριο μετατραπεί σε τζαμί.
Οι υπερβολές της που περιλάμβαναν απαράδεκτες απαγορεύσεις για την ισλαμική πρακτική και το ντύσιμο - θεωρούνταν από τους θρησκευτικούς ηγέτες της Τουρκίας ως μια φρικτή επίθεση στην πίστη τους.
Αυτός είναι εν μέρει ο λόγος γιατί, για δεκαετίες, το άνοιγμα της Αγίας Σοφίας στη μουσουλμανική λατρεία ήταν ένα όνειρο για τους συντηρητικούς της Τουρκίας.
Φαίνεται ότι ο Erdogan είναι τελικά έτοιμος να κάνει αυτό το ιστορικό βήμα, για να δείξει ότι πραγματικά κάνει την Τουρκία Μουσουλμανική ξανά.
Ο συγχρονισμός δεν είναι τυχαίος.
Η δημοτικότητα του κυβερνώντος κόμματος του Erdogan βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα δύο ετών - λόγω της παρακμής της οικονομίας, καθώς και των φρικτών επιπέδων αυταρχισμού και διαφθοράς.
Ο ίδιος αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις από δύο νέα κόμματα που μπορεί να προσελκύσουν τη δική του συντηρητική βάση: το Future Party, με επικεφαλής τον πρώην πρωθυπουργό Ahmet Davutoglu, και το Κόμμα Δημοκρατίας και Προόδου, με επικεφαλής τον πρώην υπουργό Οικονομίας Ali Babacan.
Δεδομένου ότι αυτά τα δύο κόμματα μπορεί να αποσπάσουν μερικούς από τους θρησκευτικούς ψηφοφόρους του, ο Erdogan μπορεί να ελπίζει να γίνει ως ο πραγματικός σωτήρας των Μουσουλμάνων - στην Τουρκία αλλά και ακόμη και πιο πέρα.
Υπάρχει όμως ένας καλύτερος τρόπος σύμφωνα με το Foreign Policy.
Αντί αυτού του ρεβανσιστικού θρησκευτικού εθνικισμού, υπάρχει μια ευκαιρία για μια λύση βασισμένη στον πλουραλισμό.

Η Αγία Σοφία θα μπορούσε να ανοίξει για τη μουσουλμανική και χριστιανική λατρεία.
Σίγουρα, το κτίριο είναι αρκετά μεγάλο για να δημιουργηθούν ξεχωριστοί χώροι.
Ο προσεγμένος προγραμματισμός θα μπορούσε να επιτρέψει την πραγματοποίηση υπηρεσιών σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.
Ο Αρμένιος πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης, Σαχάκ Β΄, έχει ήδη προτείνει μια κοινή λύση.
Και ο Βαρθολομαίος Ι, ο σημερινός Ορθόδοξος αρχιεπίσκοπος και οικουμενικός πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης, είπε στις 30 Ιουνίου ότι «η Αγία Σοφία ανήκει όχι μόνο σε εκείνους που κατέχουν το μνημείο, αλλά και σε όλη την ανθρωπότητα.
Και ο τουρκικός λαός έχει την ευθύνη να τονίσει αυτήν την καθολικότητα του μνημείου».
Η κοινή χρήση χώρου με αυτόν τον τρόπο δεν θα ήταν εντελώς νέα.
Ο Προφήτης Μωάμεθ είναι γνωστό ότι επέτρεψε σε μια χριστιανική αντιπροσωπεία να προσευχηθεί στο τζαμί του στη Μεδίνα.
Λίγο αργότερα, στις αρχές του 7ου αιώνα, το Μεγάλο Τζαμί της Δαμασκού χρησιμοποιήθηκε από Μουσουλμάνους και Χριστιανούς για λίγο - οι Μουσουλμάνοι προσευχήθηκαν στο ανατολικό τμήμα του κτιρίου και οι Χριστιανοί στη δυτική πλευρά.
Σήμερα, πολλές εκκλησίες είναι ανοιχτές για μουσουλμανικές προσευχές, συμπεριλαμβανομένης της Εκκλησίας των Θεοφανίων στην Ουάσιγκτον.
Μια εκκλησία στο Βερολίνο άνοιξε πρόσφατα τις πόρτες της σε μια μουσουλμανική εκκλησία που ήταν πολύ μεγάλη, προκειμένου να τηρηθούν οι επίσημοι κανόνες για την κοινωνική απόσταση λόγω COVID-19.
Εάν η Τουρκία μπορούσε να διαμορφώσει ένα τέτοιο εμπνευσμένο θρησκευτικό πλουραλισμό, θα έδινε ένα ιστορικό προηγούμενο για άλλους σημαντικούς χώρους λατρείας.
Αναμφίβολα, πολλοί Χριστιανοί και πολλοί Μουσουλμάνοι θα αντιταχθούν σε έναν τέτοιο συμβιβασμό στην Κωνσταντινούπολη, καθώς ο καθένας πιστεύει ότι η Αγία Σοφία είναι δική του και μόνο.
Όμως πολλοί άλλοι θα το προτιμούσαν από το κοσμικό status quo.
Δυστυχώς, ο Erdogan είναι απίθανο να έχει έναν πλουραλιστικό συμβιβασμό στο μυαλό του.
Η ταπείνωση των εκατομμυρίων χριστιανών που βλέπουν το μεγάλο σπίτι της θρησκείας του να μετατρέπεται εν μέρει σε τζαμί θα είναι μεγάλη.
Αλλά θα είναι ένα μικρό τίμημα που πρέπει να πληρώσουν, καταλήγει το Foreign Policy.

www.bankingnews.gr

bankingnews.gr

BREAKING NEWS