Πόσο θα επηρεαστεί ο ελληνικός τουρισμός από την πανδημία του COVID-19

Πόσο θα επηρεαστεί ο ελληνικός τουρισμός από την πανδημία του COVID-19
Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη διάρκεια και το βάθος της τουριστικής κάμψης
Τους παράγοντες που επηρεάζουν την πορεία του τουρισμού και δεδομένα για τις δέκα κυριότερες αγορές της Ελλάδας – βάσει της συμβολής τους στα τουριστικά έσοδα της χώρας – από τις οποίες προέρχονται περίπου τα 2/3 των εσόδων, αξιολογεί η μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ «H πανδημία του COVID-19 και ο ελληνικός τουρισμός».

Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη διάρκεια και το βάθος της τουριστικής κάμψης
Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη διάρκεια και το βάθος της τουριστικής κάμψης είναι, στην παρούσα φάση, αδύνατον να εκτιμηθούν ποσοτικά.
- Το βασικότερο ερώτημα είναι το πότε θα αντιμετωπιστεί η πανδημία από υγειονομική άποψη (θεραπεία ή / και εμβόλιο ή / και προληπτικά μέτρα ελέγχου) σε επαρκή βαθμό, ώστε οι πολίτες ανά τον κόσμο να αισθανθούν ξανά ασφαλείς να ταξιδέψουν.Στη συνέχεια, θα εξαρτηθεί από τη διάθεση των πολιτών στις χώρες – αγορές μας να ταξιδέψουν και το διαθέσιμο εισόδημά τους, αλλά και τις δυνατότητες που θα έχουν να πάρουν καλοκαιρινή άδεια από τους οργανισμούς / επιχειρήσεις που εργάζονται ή – για τους αυτοαπασχολούμενους – να σταματήσουν την εργασία τους.
- Κρίσιμο ρόλο έχουν η άρση των ταξιδιωτικών περιορισμών και η αποκατάσταση των αεροπορικών συνδέσεων, τόσο στον εξερχόμενο τουρισμό από τις χώρες – αγορές μας, όσο και στον εισερχόμενο τουρισμό στην Ελλάδα.
- Οι τυχόν χρεωκοπίες που εν τω μεταξύ θα έχουν επέλθει στην αλυσίδα παραγωγής της ταξιδιωτικής εμπειρίας (αεροπορικές εταιρείες, touroperators, ξενοδοχεία κλπ.) καθώς και η ταχύτητα αποκατάστασης της αλυσίδας αυτής, θα διαδραματίσουν επίσης σημαντικό ρόλο.
- Η συγκριτική εικόνα που θα έχει δημιουργήσει η κάθε χώρα σχετικά με τον τρόπο που αντιμετώπισε την πανδημία, ιδιαίτερα ως προς το πόσο ασφαλείς θα αισθάνονται οι επισκέπτες, είναι ένας επιπλέον σημαντικός παράγοντας.



Στα θετικά, η διατήρηση της επιθυμίας για ταξίδια
Σε επιδημιολογικό επίπεδο, η μέχρι στιγμής εξέλιξη στην Ελλάδα είναι πολύ καλύτερη απ’ ότι στους βασικούς ανταγωνιστές της στον τουρισμό, όπως είναι η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Γαλλία και η Ιταλία. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε παγκόσμιες κρίσεις του τουρισμού τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η ανάκαμψη ξεκίνησε την αμέσως επόμενη χρονιά. Όμως η ανάκαμψη των εσόδων ήταν βραδύτερη από την ανάκαμψη των αφίξεων.
Η ανάκαμψη που, κάποια στιγμή, θα έρθει στον παγκόσμιο τουρισμό, δεν αναμένεται να είναι ισοκατανεμημένη, ούτε γεωγραφικά, ούτε μεταξύ των διαφόρων κλάδων.
Επίσης, η διάρκεια της κρίσης δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί με ακρίβεια βάσει των προηγούμενων κρίσεων, πόσο μάλλον η παρούσα που έχει πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.
Στα θετικά στοιχεία για την ανάκαμψη από την κρίση, περιλαμβάνεται η διατήρηση της επιθυμίας των πολιτών να ταξιδέψουν, όταν οι υγειονομικές κατά κύριο λόγο συνθήκες το επιτρέψουν.

Οι προοπτικές της Ελλάδας
Με βάση τη μέχρι στιγμής συγκριτική εξέλιξη της πανδημίας στη χώρα, η Ελλάδα έχει ενδεχομένως τη δυνατότητα να βελτιώσει τη συγκριτική της θέση και ενδεχομένως να ανακάμψει κάπως ταχύτερα από άλλες αγορές.
Σε κάθε περίπτωση όμως, οι απώλειες τουριστικών εσόδων το 2020 θα είναι εκτεταμένες δεδομένης της κατανομής τους ανά τρίμηνο (Q1: 4%, Q2: 26%, Q3: 59%, Q4:11%, βάσει στοιχείων Έρευνας Συνόρων 2019) και δεδομένου ότι το 2ο 3μηνο έχει ουσιαστικά ήδη χαθεί, ενώ είναι ακόμα αβέβαιο πότε θα λήξουν τα έκτακτα μέτρα τόσο στην Ελλάδα όσο και στις αγορές της, αλλά και με τι ρυθμούς θα ανακάμψουν οι τελευταίες.
Για την ανάκαμψη είναι απαραίτητο να διαφυλαχθεί το «brand Ελλάδα». Η Ελλάδα έχει αποδείξει πολλές φορές ότι ανταποκρίνεται με επιτυχία στα δύσκολα.Αυτό φαίνεται και στην παρούσα συγκυρία. Ελήφθησαν εγκαίρως όλα τα απαραίτητα μέτρα για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού και οι πολίτες ανταποκρίνονται σε αυτά. Μέχρι σήμερα έχει δείξει εικόνα υπευθυνότητας και σοβαρότητας στο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον, κάτι που μελλοντικά θα το «εισπράξει», εφόσον συνεχίσει να κινείται με τον ίδιο ρυθμό βάσει σχεδίου.
Εξάλλου, η μεγάλη διασπορά της πελατειακής βάσης του ελληνικού προορισμού, αποτελεί άλλο ένα πλεονέκτημα που του δίνει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει τις διάφορες αγορές, καθώς θα επανακάμπτουν.
Η διαφαινόμενη ανάκαμψη της Ασίας και ιδιαίτερα της Κίνας πριν από τις παραδοσιακές μας αγορές, σε συνδυασμό με τη συγκριτικά καλύτερη εικόνα της χώρας σε σχέση με τον ανταγωνισμό, δημιουργεί τη δυνατότητα για περαιτέρω άνοιγμα στις αγορές αυτές. Aν επιβεβαιωθεί η διάθεση των πολιτών να ταξιδέψουν, μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες, υπάρχει το ενδεχόμενο να υπάρξει συγκριτικά υψηλότερη ζήτηση για ταξιδιωτικές υπηρεσίες το τέταρτο 3μηνο φέτος και ίσως και τον Σεπτέμβριο.
Προϋπόθεση βέβαια για όλα τα παραπάνω, εκτός από την υγειονομική διάσταση, είναι να μην έχει πληγεί με σφοδρότητα ο παραγωγικός ιστός της τουριστικής δραστηριότητας της χώρας από την παράταση της πανδημίας για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Για τον λόγο αυτό, η διατήρηση του παραγωγικού ιστού, των επιχειρήσεων και της εργασίας, της ευρύτερης οικονομίας μέχρι την εξομάλυνση της κρίσης, πρέπει να αποτελεί κύριο μέλημα των πολιτικών μας. Η δομή και η έκταση των αποφάσεων οικονομικής πολιτικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτελεί κρισιμότατο παράγοντα συμβολής προς αυτήν την κατεύθυνση.

Παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις
Σύμφωνα με την Tourism Economics αναμένεται πτώση του παγκόσμιου ΑΕΠ μεγαλύτερη από αυτήν της κρίσης του 2008 – 2009, το μεγαλύτερο μέρος από την οποία θα προέλθει από την Κίνα (2020, Q1) και τις ανεπτυγμένες οικονομίες (2020, Q2). Ειδικά για την Ευρωζώνη, η πτώση του Δείκτη Προμηθειών PMI υπερβαίνει την αντίστοιχη κατά τη διάρκεια της κρίσης 2008 – 2009.



Προκειμένου να περιορίσουν την έκταση της ζημιάς στην παγκόσμια οικονομία, οι κυβερνήσεις προχώρησαν στην λήψη μέτρων δημοσιονομικής επέκτασης και νομισματικής διευκόλυνσης τα οποία έχουν ανακοινώσει ότι θα επεκτείνουν εφόσον χρειαστεί.

Παγκόσμιες εξελίξεις στον τουρισμό
Ο αντίκτυπος των παραπάνω εξελίξεων στον τουρισμό και τα ταξίδια δεν μπορούσε παρά να είναι τεράστιος, πόσο μάλλον αν σε αυτές προστεθούν και οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί σε ολόκληρο τον κόσμο.



Σύμφωνα με την εκτίμηση (24/03) του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού (UNWTO) σχετικά με τον πιθανό αντίκτυπο του Covid19 στον διεθνή τουρισμό – που πιθανόν να αναθεωρηθεί όσο εξελίσσεται η τρέχουσα κρίση, αναμένεται οι διεθνείς αφίξεις να
μειωθούν κατά 20% έως 30% το 2020 σε σύγκριση με το 2019. Μια τέτοια εξέλιξη θα είναι -με διαφορά- η χειρότερη μείωση που έχει παρατηρηθεί ποτέ σε καιρό ειρήνης – συγκριτικά το 2009, με την παγκόσμια οικονομική κρίση, οι διεθνείς αφίξεις τουριστών μειώθηκαν κατά -4%, ενώ η επιδημία SARS οδήγησε σε πτώση μόλις -0,4% το 2003.



Ως απόρροια των παραπάνω εξελίξεων, και σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του WTTC, αναμένεται απώλεια περίπου 75 εκατ. θέσεων εργασίας σε όλον τον κόσμο, από τις οποίες 10,2 εκατ. στην Ευρώπη.



Μεγάλο πλήγμα αναμένεται να δεχτεί και ο ξενοδοχειακός κλάδος – να σημειωθεί ότι στις παρακάτω εκτιμήσεις η υπόθεση εργασίας είναι ότι δεν θα κλείσουν ξενοδοχεία.



Η Κίνα αναμένεται να έχει καλύτερη πορεία από άλλες αγορές λόγω του εσωτερικού τουρισμού της. Αντίθετα οι ΗΠΑ αναμένεται να πληγούν και από την απώλεια της κινέζικης αγοράς και από το εμπάργκο πτήσεων από και προς Ευρώπη.
Ενόψει της κατάρρευσης της ταξιδιωτικής αγοράς και προκειμένου να υποβοηθηθούν οι επιχειρήσεις να επιβιώσουν ώστε να μην έχουν χρεωκοπήσει και τεθεί εκτός λειτουργίας όταν αρχίσει η αγορά να επανέρχεται σε μια νέα κανονικότητα, όλο και
περισσότερες χώρες της ΕΕ επιτρέπουν σε ταξιδιωτικά γραφεία και ταξιδιωτικούς πράκτορες να δίνουν πλέον voucher αντί για επιστροφές μετρητών κατά την ακύρωση πακέτων διακοπών και πτήσεων, ώστε να διατηρήσουν την ρευστότητα τους.
Η Ιταλία, το Βέλγιο, η Ισπανία και η Ολλανδία έχουν ήδη επιλέξει το σύστημα voucher που καλύπτει τα ακυρωμένα ταξίδια από την 1η Μαρτίου έως τις 15 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τον DRV (Γερμανικός Ταξιδιωτικός Σύνδεσμος), που σθεναρά προωθεί την εφαρμογή voucher και στη Γερμανία, και άλλα κράτη της ΕΕ επεξεργάζονται νόμους παρόμοιους με τον γαλλικό κανονισμό.
Από την άλλη πλευρά, με πρόσφατη παρέμβασή του ο Επίτροπος Reynders της ΕΕ, εφιστά στα κράτη-μέλη την υποχρέωσή τους να λάβουν υπόψη τους κατά τη θεσμοθέτηση των vouchers τα δικαιώματα των καταναλωτών και την Οδηγία 2015/2302.

Η αναμενόμενη ανάκαμψη
Στις παρελθούσες κρίσεις της τελευταίας εικοσαετίας, η ανάκαμψη ξεκίνησε την αμέσως επόμενη χρονιά, όμως η ανάκαμψη εσόδων ήταν βραδύτερη από την ανάκαμψη των αφίξεων.



Εξελίξεις ανά χώρα (5 κύριες αγορές)

Γερμανία
• Η χώρα είναι σε lockdown τουλάχιστον μέχρι τις 19 Απριλίου. Σύμφωνα με εκτίμηση της Boston Consulting Group, το lockdown αναμένεται να λήξει κάποια στιγμή μεταξύ της 2ης εβδομάδας του Ιουνίου και της 1ης εβδομάδας του Ιουλίου.
• Το γερμανικό βαρόμετρο απασχόλησης IFO έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας τον Μάρτιο, καθώς οι επιχειρήσεις παγώνουν τις προσλήψεις και σχεδιάζουν να κάνουν απολύσεις.
• O Δείκτης Υπευθύνων Προμηθειών PMI που χρησιμοποιείται ευρέως ως πρόδρομος δείκτης για την πρόβλεψη των μεταβαλλόμενων οικονομικών τάσεων των επίσημων δεδομένων, όπως το ΑΕΠ, κινείται πτωτικά, και ευρίσκεται στο 35, το χαμηλότερο σημείο από την έναρξη δημιουργίας του δείκτη.

Ηνωμένο Βασίλειο
• Η χώρα βρίσκεται σε lockdown, απόφαση που λήφθηκε με αρκετή καθυστέρηση. Σύμφωνα με εκτίμηση της Boston Consulting Group, το lockdown αναμένεται να λήξει κάποια στιγμή μεταξύ της 3ης εβδομάδας του Ιουνίου και της 4ης εβδομάδας του
Ιουλίου.
• Πάνω από 950.000 άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο υπέβαλαν αίτηση για επιδόματα σε χρονικό διάστημα δυο εβδομάδων έως την Τετάρτη 1η Απριλίου, από την αρχή του μέτρου στις 16/04 (FT).
• Ο Δείκτης Προμηθειών PΜΙ μειώθηκε στο 36, το χαμηλότερο σημείο από την δημιουργία του δείκτη.

ΗΠΑ
• Μέχρι την 7η Απριλίου, με εξαίρεση πέντε Πολιτείες, οι υπόλοιπες είχαν κηρύξει lockdown για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. Σύμφωνα με εκτίμηση της Boston Consulting Group, το lockdown αναμένεται να επεκταθεί σε όλη τη χώρα και να
λήξει κάποια στιγμή μεταξύ της 2ης εβδομάδας του Ιουνίου και της 3ης εβδομάδας του Ιουλίου.
• O Δείκτης PMI για τις ΗΠΑ κινείται πτωτικά, και ευρίσκεται στο 40,9, το χαμηλότερο σημείο από την κρίση του 2008/2009, ενώ οι αιτήσεις για επίδομα ανεργίας την τελευταία εβδομάδα του Μαρτίου εκτοξεύτηκαν στο πρωτοφανές επίπεδο των 6,6 εκατ., περίπου 10πλάσιες από αυτές στην αιχμή της κρίσης του 2008 / 2009.

Γαλλία
• Η χώρα ευρίσκεται σε lockdown. Σύμφωνα με εκτίμηση της Boston Consulting Group, το lockdown αναμένεται να λήξει κάποια στιγμή μεταξύ της 2ης εβδομάδας του Ιουνίου και της 4ης εβδομάδας του Ιουλίου.
• O Δείκτης PMI για τη Γαλλία ευρίσκεται στο 28,9, το χαμηλότερο σημείο από την δημιουργία του δείκτη.

Ιταλία
• Η Ιταλία υπήρξε η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα στην οποία εκδηλώθηκε εκτενώς η πανδημία του COVID-19 και είναι στην δεύτερη θέση σε αριθμό θανάτων ανά εκατομμύριο πληθυσμού, μετά την Ισπανία.
• Η χώρα ευρίσκεται σε αυστηρό lockdown. Σύμφωνα με εκτίμηση της Boston Consulting Group, το lockdown αναμένεται να λήξει κάποια στιγμή μεταξύ της 2ης εβδομάδας του Ιουνίου και της 1ης εβδομάδας του Ιουλίου.
• O Δείκτης PMI για την Ιταλία ευρίσκεται στο 20,2, το χαμηλότερο σημείο από την δημιουργία του δείκτη.

Πηγή: www.tourismtoday.gr

www.bankingnews.gr

bankingnews.gr

BREAKING NEWS