EUROPP: Η εικόνα του τραπεζικού τομέα μετά την κρίση σε Ελλάδα και ευρωζώνη

EUROPP: Η εικόνα του τραπεζικού τομέα μετά την κρίση σε Ελλάδα και ευρωζώνη
Με άρθρο τους στο EUROPP, η Ελένη Λουρή-Δενδρινού (καθηγήτρια στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών) και ο Πέτρος Μηγιάκης (στέλεχος της ΤτΕ) θεωρούν απαραίτητη τη δημιουργία ένας γνήσιου πανευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα
Τα προβλήματα που εντοπίζονται μετά την κρίση στον τραπεζικό τομέα της ευρωζώνης αλλά και ειδικότερα στην Ελλάδα αναλύουν σε άρθρο που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του European Politics and Policy (EUROPP) η Ελένη Λουρή-Δενδρινού (καθηγήτρια στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών) και ο Πέτρος Μηγιάκης (υψηλόβαθμο στέλεχος της ΤτΕ).
Όπως αναφέρεται, αν και οι τράπεζες στην ευρωζώνη έχουν γίνει πιο ανθεκτικές μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, με τα κεφαλαιακά αποθέματα να υπερβαίνουν το 18% των risk assets, η κερδοφορία τους… υποφέρει.
Η απόδοση ιδίων κεφαλαίων υποχώρησε κοντά στο 4% στην αρχή της κρίσης.
Ωστόσο, έως το 2018, ανέκαμψε σε 8%, που αν και θεωρείται πρόοδος, παραμένει χαμηλότερα σε σχέση με τις αμερικανικές τράπεζες όπου ο ίδιος δείκτης υπερβαίνει το 12%.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, το ερώτημα είναι ποιοι οι παράγοντες που συμβάλλουν σε αυτή την περιορισμένη βελτίωση;
Έχει σημειωθεί διαρθρωτική πρόοδος εντός των τραπεζών ή βελτίωση ήταν αποτέλεσμα στο θετικό περιβάλλον που διαμορφώνεται μετά την κρίση, που τώρα επιδεινώνεται;
«Μια προσεκτική εξέταση του δείκτη καθαρών εσόδων από τόκους αποκαλύπτει ότι μόνο τρεις χώρες στην ευρωζώνη (Γαλλία, Ισπανία και Ολλανδία) παρουσίασαν βελτίωση το 2018.
Ο δείκτης για τα υπόλοιπα ήταν κάτω από το 100, ενώ ο δείκτης ο δείκτης για την Ελλάδα ήταν 60.
Επιπλέον, το μέσο καθαρό εισόδημα από τόκους στο σύνολο των assets σταθεροποιήθηκε σε χαμηλά επίπεδα μετά το 2010 χωρίς ιδιαίτερη αντίδραση στο χαμηλό επίπεδο επιτοκίων που εφάρμοσε η νομισματική πολιτική της ΕΚΤ» επισημαίνεται στο ίδιο άρθρο.
Αυτό που προκύπτει, λοιπόν, είναι ότι η σχετική αύξηση της απόδοσης ιδίων κεφαλαίων δεν οφειλόταν στις διαρθρωτικές βελτιώσεις αλλά στο οικονομικό περιβάλλον σε συνδυασμό με την ευνοϊκή νομισματική πολιτική της ΕΚΤ
Ειδικά για τις ελληνικές τράπεζες, οι συγγραφείς του άρθρου επισημαίνουν ότι «φαίνεται να έχουν χάσει την ευκαιρία, τουλάχιστον επί του παρόντος, καθώς η Ελλάδα δεν ήταν σε θέση να επωφεληθεί καθώς τα ελληνικά ομόλογα δεν είναι σε επενδυτική βαθμίδα».
Ο κύριος λόγος για το χαμηλό καθαρό εισόδημα από τόκους των τραπεζών σε χώρες που πλήττονται από κρίσεις (περιφέρεια) είναι η ύπαρξη NPLs. Στον αντίποδα, για τις χώρες που δέχθηκαν πλήγμα από την κρίση, το πρόβλημα προκύπτει λόγω των χαμηλών επιτοκίων.
«Οι διαφορετικές χρηματοοικονομικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι τράπεζες στη ζώνη του ευρώ αποκαλύπτουν τον κατακερματισμό που υπάρχει» αναφέρεται στο ίδιο άρθρο.
Σε αυτό το σημείο η κα. Λουρή-Δενδρινού και ο κ. Μηγιάκης επαναφέρουν και τις δηλώσεις του επικεφαλής του SSM, Andrea Enria, ότι δεν έχει σχηματιστεί ακόμα τραπεζικός τομέας στην ευρωζώνη.
Οι χώρες εξακολουθούν να αποδίδουν ρευστότητα και κεφάλαια σε εθνικό επίπεδο και παρά τους νέους κανόνες, το κανονιστικό πλαίσιο παραμένει κατακερματισμένο.
Για παράδειγμα, οι ευρωπαϊκές τράπεζες στην Ελλάδα είχαν λιγότερο από το 2% των assets και καταθέσεων το 2018, ενώ το 2008 ήλεγχαν σχεδόν το 10%.
Παρά την ταχεία ενοποίηση των τραπεζών, οι περισσότερες από τις συγχωνεύσεις και οι εξαγορές μεταξύ τραπεζών ήταν εντός της χώρας και όχι από χώρα σε χώρα.
«Η ενοποίηση των τραπεζών διευκόλυνε την απομόχλευση και βελτίωσε την ανθεκτικότητα των τραπεζών στη ζώνη του ευρώ.
Ωστόσο, σε πολλές χώρες ο τραπεζικός τομέας είναι πιο συμπικνωμένος, προκαλώντας προβλήματα στην ισχύ της αγοράς (υψηλότερες τιμές, υψηλότερες προμήθειες, μειωμένη απόδοση).
Το 2018 το μερίδιο αγοράς των πέντε μεγαλύτερων τραπεζών στην Ελλάδα έφθασε το 95% (από 68% το 2008), ενώ ο μέσος όρος για την ευρωζώνη ήταν περίπου 64%, ενώ η Γερμανία και το Λουξεμβούργο εμφάνισαν τα χαμηλότερα μερίδια 29% και 27% αντίστοιχα» αναφέρεται στο ίδιος άρθρο.

Το συμπερασματικά

Συμπερασματικά, η κα. Λουρή-Δενδρινού και ο κ. Μηγιάκης επισημαίνουν ότι η κερδοφορία των ευρωπαϊκών τραπεζών βελτιώθηκε τα χρόνια μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση, αν και σε πολύ μικρότερο βαθμό από ό,τι στις ΗΠΑ.
Ωστόσο, αυτό φαίνεται να είναι μια εξέλιξη που αποδίδεται περισσότερο στη συγκυρία παρά σε διαρθρωτικούς λόγους.
Ο κατακερματισμός του τραπεζικού τομέα της ευρωζώνης εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για μια πραγματική οικονομική ένωση.
Οι αρμόδιες Αρχές θα πρέπει να επικεντρωθούν στην υποστήριξη της δημιουργίας ενός πανευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα, ενώ οι τράπεζες θα πρέπει να επικεντρωθούν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας.
Ο άμεσος δρόμος προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης των υφιστάμενων τραπεζικών ιδρυμάτων πριν από το μακροοικονομικό περιβάλλον είναι η ενοποίηση σε ολόκληρη την ευρωζώνη με την εισαγωγή κατάλληλων κινήτρων και κανονισμών.
«Η Ελλάδα θα μπορούσε να ωφεληθεί πάρα πολύ από τέτοιες εξελίξεις» καταλήγει το ίδιο δημοσίευμα.

www.bankingnews.gr

bankingnews.gr

BREAKING NEWS