Πώς η υπόθεση Khashoggi μπορεί να αλλάξει τα γεωπολιτικά δεδεμένα - Το δίλημμα του Trump

Πώς η υπόθεση Khashoggi μπορεί να αλλάξει τα γεωπολιτικά δεδεμένα - Το δίλημμα του Trump
Πώς η υπόθεση Khashoggi μπορεί να αλλάξει τα γεωπολιτικά δεδεμένα - Το δίλλημα του Trump
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, D. Trump αντιμετωπίζει ισχυρή εσωτερική πίεση για να τιμωρήσει τη Σαουδική Αραβία τις επόμενες μέρες.
Ωστόσο, για την Ουάσινγκτον, αυτό θα μπορούσε να είναι δίκοπο μαχαίρι καθώς θα μπορούσε να οδηγήσει σε δύο ανεπιθύμητες μείζονες γεωπολιτικές συνέπειες.
Η ακόμα νωπή υπόθεση της δολοφονίας του σαουδάραβα δημοσιογράφου Jamal Khashoggi συνεχίζει να είναι στα πρωτοσέλιδα λόγω μιας αδιάκοπης επίθεσης των μέσων μαζικής ενημέρωσης και μιας διπλωματικής επίθεσης από την Τουρκία, το Κατάρ και δυτικούς διπλωμάτες, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει τη μεγαλύτερη κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ - Σαουδικής Αραβίας εδώ και δεκαετίες.
Οι Αμερικανοί πολιτικοί έχουν στρέψει τα βέλη τους κατά του νεαρού πρίγκιπα διάδοχου της Σαουδικής Αραβίας Mohammed bin Salman, βασισμένοι σε ακόμα αβάσιμες δηλώσεις περί άμεσης εμπλοκής του από την Τουρκία και ανώνυμων αξιωματούχων της CIA, ωστόσο ο πρόεδρος των ΗΠΑ, βρίσκεται σε δύσκολη θέση και πρέπει να ασχοληθεί άμεσα με το Βασίλειο.
Μέχρι τώρα η αμερικανική κυβέρνηση απέφυγε να αναφέρει την άμεση συμμετοχή του MbS στη δολοφονία του δημοσιογράφου Jamal Khashoggi, αλλά έχει επιβάλει κυρώσεις στους υπαλλήλους που συνδέονται με την υπόθεση.
Στο εσωτερικό του Βασιλείου, η πίεση αυξάνεται, αλλά αυτή τη φορά όχι για να απομακρυνθεί ο MbS, αλλά για να προετοιμαστεί μια σκληρή απάντηση σε τυχόν κυρώσεις των ΗΠΑ στα μέλη της βασιλικής οικογένειας.
Οι ανώτεροι αξιωματούχοι της Σαουδικής Αραβίας έχουν ήδη δηλώσει ότι μια άμεση επίθεση από την Ουάσιγκτον ή τους ευρωπαίους ηγέτες θα αντιμετωπιστεί από σοβαρές επιπτώσεις.
Μια δυτικο-τουρκική κίνηση για να πιεστεί ο Σαουδάραβας βασιλιάς Salman  να απομακρύνει τον γιο του από την εξουσία είναι επί του παρόντος μη ρεαλιστική.
Εξετάζοντας τη συνεχιζόμενη κατάσταση στο εσωτερικό του Βασιλείου και στον αραβικό κόσμο, είναι σαφής η υποστήριξη που συγκέντρωσαν τις τελευταίες εβδομάδες οι Σαουδάραβες από τους συμμάχους τους, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, την Αίγυπτο, την Ιορδανία και τον Λίβανο.
Καμία αραβική χώρα δεν θα επιτρέψει ο Mohammed bin Salman  να απομακρυνθεί από την εξουσία από μια εξωτερική, μη αραβική οντότητα.
Μέσα στο Βασίλειο, η ατμόσφαιρα είναι πολύ σαφής, κρατήστε τα χέρια σας μακριά από το MbS.
Σε αντίθεση με τις συνεχιζόμενες συζητήσεις στα δυτικά μέσα μαζικής ενημέρωσης ή στις τουρκικές αγορές, δεν υπάρχουν σαφή σημάδια μιας αυξανόμενης αντίθεσης στα σχέδια και την κυριαρχία του MbS.
Ο Πρίγκιπας δεν ήταν μόνο σε θέση να αντιμετωπίσει την καταιγίδα πριν και κατά τη διάρκεια της περιόδου FII2018, όταν τα παγκόσμια ΜΜΕ αναφέρθηκαν σε αποτυχία της χρηματιστικής διάσκεψης της Δύσης στο Θύελλα, αλλά απέφυγε επίσης την πιθανή αντίθεση στη στρατηγική του Saudi Vision 2030 πριν.
Παρ 'όλα αυτά, υπάρχουν φωνές αντίθεσης.
Συντηρητικά στοιχεία της Σαουδικής Αραβίας υποστηριζόμενα από πρώην υψηλόβαθμους αξιωματούχους της Σαουδικής Αραβίας αναμένουν κάθε σημάδι αδυναμίας, προσπαθώντας να εκφράσουν ανοιχτά την αντίθεσή τους στον πρίγκιπα διάδοχο.
Επί του παρόντος, τρεις σημαντικοί παράγοντες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αστάθεια.
Το μέλλον του  MbS εξαρτάται από τη μερική επιτυχία της μεγάλης διαφοροποίησης της οικονομίας της Σαουδικής Αραβίας, από τον εναγκαλισμό της με το πετρέλαιο και την εφαρμογή ορισμένων μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για να δώσουν μελλοντική προοπτική στον μεγάλο νεαρό πληθυσμό της χώρας.
Ταυτόχρονα, η διαφοροποίηση απαιτεί λογικά μεγάλο όγκο Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, οι οποίο υποστηρίζονται από τις υψηλότερες τιμές του πετρελαίου.
Στο μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ο MbS θα πρέπει να έχει την υποστήριξη των περιφερειακών δυνάμεων, του Sheikh Mohammed bin Zayed (Αμπού Ντάμπι), του Πρίγκιπα του Μπαχρέιν, του προέδρου της Αιγύπτου Sisi και του βασιλιά Abdullah II της Ιορδανίας.
Κοιτάζοντας το FII2018 και τις τελευταίες εβδομάδες, οι παράγοντες αυτοί εξακολουθούν να ισχύουν.
Για να αντιμετωπίσει τις ΗΠΑ, ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας έχει κάνει τις σωστές επιλογές τα τελευταία δύο χρόνια.
Ο MbS και ο V. Putin "διαβάζουν" από το ίδιο βιβλίο.
Η συνεχιζόμενη συνεργασία του ΟΠΕΚ-Ρωσίας εξέρχεται από το σενάριο του MbS (και του Khalid Al-Falih) και του Putin (υποστηριζόμενου από τον Novak).
Ακόμα και πριν από την υπόθεση Khashoggi, και οι δύο ηγέτες αντιλήφθηκαν ότι σε περιόδους ανάγκης θα χρειαστούν νέοι σύμμαχοι.
Ταυτόχρονα, τα πλεονεκτήματα της αλλαγής των πλευρών ή των συμμαχιών είχαν καταστεί σαφή μετά την καταστροφή που ονομάζεται Αραβική Άνοιξη.
Η Δύση έπεσε επίπεδη στο πρόσωπό της και άφησε την περιοχή να αιμορραγεί.
Ο μόνος ισχυρός άνθρωπος που θέλει να αιμορραγεί μαζί με τους Άραβες είναι ο Putin, ο οποίος σήμερα χαίρει εκτίμησης σε όλες τις αραβικές πρωτεύουσες, από την Ανατολή ως τη Δύση.
Η Ουάσιγκτον πρέπει τώρα να αποφασίσει τι θέλει.
Χωρίς καμιά αμφιβολία, η Ουάσιγκτον και οι Βρυξέλλες, ακόμη και σε συνδυασμό με την Άγκυρα, δεν θα μπορέσουν να απομακρύνουν τον πρίγκιπα διάδοχο από την εξουσία.
Όταν εξετάζουμε τη σύνθεση της εξουσίας του Βασιλείου και την αλληλεπίδραση του μέλλοντος των ΗΑΕ, του Μπαχρέιν και της Αιγύπτου με το μέλλον του Βασιλείου.
Δεν πρέπει να υποτιμηθεί η προσέγγιση μεταξύ Κάιρο και Ριάντ, η σε βάθος οικονομική και στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Ριάντ και Αμπού Ντάμπι, καθώς και η ανθρωπογενής γραμμή μεταξύ Ριάντ και Μανάμα.
Οι εξωτερικές απειλές τους έφεραν μαζί, ίσως ακόμη και με τη βοήθεια των αόρατων δυνάμεων της Ιορδανίας, αλλά αυτές οι σχέσεις δεν μπορούν να διαλυθούν εύκολα από εξωτερικές δυνάμεις.
Πριν από μια δεκαετία, όλα τα παραπάνω βασίστηκαν στην Ουάσινγκτον ή κάποια θετικά συναισθήματα στην ΕΕ, αλλά επί του παρόντος είναι ένα νέο παιδί στην πόλη, που ονομάζεται Vladimir Putin.
Οποιαδήποτε πίεση από την Ουάσινγκτον, έστω και αν βασίζεται σε γεγονότα ή σχετικές εκτιμήσεις, θα οδηγήσει σε αντίποινα από τις αραβικές χώρες.
Η απομάκρυνση του Gadhafi, του Hosni Mubarak και άλλων, με τη βοήθεια των Δυτικών, άφησε βαθιά και άσχημη σημάδια στο μυαλό της αραβικής ηγεσίας.
Εφόσον ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Trump, δεν δείχνει ανοιχτά μια πορεία σύγκρουσης με τη βασιλική οικογένεια της Σαουδικής Αραβίας, κάποια «φιλία ή συνεργασία» βρίσκεται ακόμη στο τραπέζι.
Ωστόσο, αν το Trump, ενδεχομένως αναγκασμένος από τη Γερουσία και το Κογκρέσο των ΗΠΑ, "δείξει" τον MbS ως κύριο ένοχο στην υπόθεση Khashoggi, τότε θα υπάρξει άρδην αλλαγή δεδομένων.
Μια αντι-δυτική ρητορική με στόχο τις ΗΠΑ θα ξεκινήσει από τις αραβικές χώρες θα αποτελέσει απειλή όχι μόνο για την επιρροή της Ουάσιγκτον στην περιοχή, αλλά θα επιβεβαιώσει επίσης την αυξανόμενη επιρροή της Ρωσίας στην Μέση Ανατολή.
Η εντατικοποιημένη συνεργασία μεταξύ της Ρωσίας και των αραβικών δυνάμεων θα είναι ένα σενάριο εφιάλτης για ΗΠΑ και ΕΕ.
Τα πρώτα αποτελέσματα θα είναι ότι οι προειδοποιήσεις του Trump's Tweets και των Βρυξελλών θα καλυφθούν από μια μονομερή στρατηγική κοπής και τιμολόγησης της παραγωγής πετρελαίου NOPEC.
Χωρίς καμιά αμφιβολία, ένα από τα αποτελέσματα θα μπορούσε να είναι ότι ο ΟΠΕΚ και η Μόσχα, που ήδη κατηγορούνται ότι παίζουν μια στρατηγική καρτέλ για τις τιμές, δεν θα τηρούν πλέον τις επιθυμίες των δυτικών εταίρων.
Δεν θα υπάρχει πλέον περιθώριο για διαπραγματεύσεις πολιτικής για τον όγκο, τις τιμές και την οικονομική ανάπτυξη, καθώς ο Putin   και ο Mohammed bin Salman θα αποφασίζουν για την πορεία του πετρελαίου.
Το δεύτερο ζήτημα είναι ότι η Ρωσία και ο αραβικός κόσμος θα αποφασίσουν τις δικές τους νέες γεωπολιτικές δομές και τα παιχνίδια εξουσίας, στις οποίες οι ΗΠΑ και η Ευρώπη δεν βρίσκονται πλέον στον κατάλογο προτεραιοτήτων τους.
Μια στρατηγική στροφή πλήρους κλίμακας 180 μοιρών από τον αραβικό κόσμο δεν είναι προς το συμφέρον του κόσμου και ειδικά όχι της Δύσης.
Μια ισχυρή στρατηγική πετρελαίου NOPEC, βασισμένη όχι μόνο στις θεμελιώδεις αρχές της αγοράς, αλλά με έμπνευση με γεωπολιτικές καθυστερήσεις και ενεργητικό παιχνίδι, θα έχει ως αποτέλεσμα ένα πολύ ασταθές και επικίνδυνο περιβάλλον.
Η πολιτική πάντα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, ακόμη και αν ο Khalid Al Falih  συνεχίζει να επαναλαμβάνει ότι ο ΟΠΕΚ δεν είναι υπεύθυνος για τη χάραξη γεωπολιτικής αλλά παραγωγός βασικών προϊόντων.
Παραδόξως κανένας από τους σημαντικότερους αναλυτές δεν εξέτασε τη θέση της Μόσχας στην υπόθεση Khashoggi.
Ο Putin και υψηλόβαθμοι ρώσοι αξιωματούχοι τηρούν σιγή ασυρμάτου, χωρίς να ασχοληθούν καθόλου με την υπόθεση.
Ταυτόχρονα, η Μόσχα και το Ριάντ έχουν επεξεργαστεί σημαντικές επενδυτικές συμφωνίες, ενεργειακή συνεργασία για τον επόμενο αιώνα. Ενώ διαβάζουμε εφημερίδες και ακούμε μια μονόπλευρη ανάλυση ειδήσεων που προέρχεται από την Τουρκία και ανώνυμες πηγές, οι κύριοι παίκτες έχουν ήδη συζητήσει την πλήρη απάντηση σε οποιαδήποτε πιθανή απειλή.
Η συνάντηση του ΟΠΕΚ τον Δεκέμβριο θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο σημάδι μιας νέας ενεργειακής - γεωπολιτικής πραγματικότητας. Υπάρχουν πολλά σημάδια οι επίκεινται σημαντικές αλλαγές, αλλά μην περιμένετε να αφορούν την απομάκρυνση του πρίγκιπα διαδόχου από την εξουσία.
Ο ΟΠΕΚ αλλάζει, ενώ οι γεωπολιτικοί παράγοντες  έχουν ήδη δημιουργήσει ένα νέο θέατρο εξουσιών.
Ο Trump θα πρέπει να "αλλάξει ταχύτητες" για να αντιμετωπίσει αυτή την αυξανόμενη απειλή.
Χωρίς κάποια πραγματική αλλαγή η υπόθεση Khashoggi θα μπορούσε να είναι η επόμενη "θηλιά"ο γύρω από το λαιμό του προέδρου των ΗΠΑ, και όχι στον Mohammed bin Salman.

www.bankingnews.gr

Νίκος Κονδυλόπουλος

BREAKING NEWS