Βαρουφάκης: Πρόσκαιρη και αναποτελεσματική θεραπεία η συμφωνία για το ελληνικό χρέος

Βαρουφάκης: Πρόσκαιρη και αναποτελεσματική θεραπεία η συμφωνία για το ελληνικό χρέος
Η Ευρωζώνη βρίσκεται σήμερα σε χειρότερη κατάσταση απ’ ότι πριν από πέντε χρόνια, σύμφωνα με τον κ. Βαρουφάκη
Την άποψη ότι η κατάσταση στην Ευρωζώνη δεν έχει βελτιωθεί στο ελάχιστο, εκφράζει με άρθρο του στο Project Syndicate ο πρώην υπουργός Οικονομικών και νυν καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, Γ. Βαρουφάκης.
Ο κ. Βαρουφάκης αναφέρεται εκτενώς τόσο στην πρόσφατη σύνοδο μεταξύ της Γερμανίδας καγκελαρίου, Angela Merkel και του Γάλλου προέδρου, Emmanuel Macron (γνωστή ως Σύνοδος του Meseberg) όσο και στη συμφωνία του Eurogroup για το ελληνικό χρέος.
Όπως υποστηρίζει «το ευρωπαϊκό οικοδόμημα «απολαμβάνει τους καρπούς» δύο πρόσφατων ανακοινώσεων: το τέλος της κρίσης χρέους της Ελλάδας και μια γάλλο-γερμανική συμφωνία για τον επανασχεδιασμό της ευρωζώνης.
Δυστυχώς, και οι δύο ανακοινώσεις  προσφέρουν νέες αποδείξεις για το αξιοσημείωτο ταλέντο της ΕΕ να χάνει συνεχώς τις καλές ευκαιρίες.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι δύο ανακοινώσεις έγιναν την ίδια εβδομάδα.
Η έναρξη της ελληνικής κρίσης χρέους, το 2010, ήταν το άσχημο σύμπτωμα των ελλείψεων σχεδιασμού της ευρωζώνης, και γι 'αυτό προκάλεσε ένα φαινόμενο ντόμινο σε ολόκληρη την ήπειρο.
Η συνεχιζόμενη αφερεγγυότητα της Ελλάδας αντικατοπτρίζει τις βαθιές διαφωνίες στο γαλλο-γερμανικό άξονα σχετικά με τον επανασχεδιασμό της ευρωζώνης.
Ενώ τρεις Γάλλοι πρόεδροι και ο ένας Γερμανός καγκελάριος δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν για τις θεσμικές αλλαγές που θα καθιστούσαν την ευρωζώνη βιώσιμη, η Ελλάδα κλήθηκε να αιμορραγεί σιωπηλά.
Το 2015, οι Έλληνες διοργάνωσαν ένα δημοψήφισμα, το οποίο η Ευρωζώνη «κυνήγησε» ανελέητα.
Ούτε η Brexit ούτε η σταθερή αποποίηση της ΕΕ στα μάτια των ευρωπαίων ψηφοφόρων κατάφεραν να πείσουν την Ένωση να αλλάξει τους τρόπους της.
Η εκλογή στη θέση του προέδρου  της Γαλλίας του Emmanuel Macron, φαινόταν να είναι η τελευταία ελπίδα για τη νέα συμφωνία Βερολίνου-Παρισίων που απαιτείται για να αποφευχθεί η επιθετική Ιταλία να προκαλέσει την επόμενη - αυτή τη φορά θανατηφόρα – κρίση και το επακόλουθο ντόμινο.
Σύμφωνα με τον Macron, προτάθηκαν νέες, ελπιδοφόρες ιδέες:

- ένας κοινός προϋπολογισμός για την ευρωζώνη
- ένα νέο ασφαλές χρεωστικό μέσο και οιονεί ομοσπονδιακές δυνατότητες φορολόγησης
- ένα κοινό ταμείο ασφάλισης για τους ανέργους
-  κοινή ασφάλιση τραπεζικών καταθέσεων και
- ένα κοινό «καλάθι» από το οποίο θα χρησιμοποιούνται χρήματα για την ανακεφαλαιοποίηση των αποτυχημένων τραπεζών (κάτι που καθιστά εκ των πραγμάτων αδύνατη μία πραγματική τραπεζική ένωση).

Επιπλέον, ένα νέο επενδυτικό ταμείο θα κινητοποιούσε τις «αχρησιμοποίητες» αποταμιεύσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, χωρίς να αυξάνει το δημοσιονομικό βάρος των κρατών μελών.
Παράλληλα η κυβέρνηση Macron φάνηκε να υιοθετεί μια πρόταση που έκανα το 2015, όταν ήμουν υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, για την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους μέσω του δείκτη του ΑΕΠ.
Με τον τρόπο αυτό, το μέγεθος του συνολικού δημόσιου χρέους της Ελλάδας (και η ταχύτητα αποπληρωμής του) θα συνδέεται με το μέγεθος και το ρυθμό αύξησης του ονομαστικού εισοδήματος της Ελλάδας.
Ένα χρόνο αργότερα, με την Ιταλία σε μια πορεία σύγκρουσης με την ΕΕ, η σύνοδος του Meseberg μεταξύ της Γερμανίδας καγκελαρίου και του Γάλλου προέδρου είχε την ανακοίνωση μίας συμφωνίας για τη μεταρρύθμιση της ευρωζώνης.
Λίγες μέρες αργότερα, το Eurogroup έδωσε τη δική του «λύση» στην κρίση του ελληνικού χρέους.
Σε ένα αξιοπρεπές σύμπαν, αυτές οι δύο ανακοινώσεις θα δημιούργησαν το τέλος μιας χαμένης δεκαετίας για την Ευρώπη και την αρχή μιας εποχής ανοικοδόμησης, έτσι ώστε οι Ευρωπαίοι να αντιμετωπίσουν από κοινού τις προκλήσεις του Αμερικανικού προέδρου Donald Trump και την επόμενη οικονομική ύφεση. Δυστυχώς, αυτό δεν είναι το σύμπαν που κατοικούμε.
Ακόμη και πριν από τη σύνοδο κορυφής του Meseberg, ο Macron είχε υποχωρήσει σημαντικά από τις αρχικές του προτάσεις.
Το κοινό σύστημα τραπεζικής εγγύησης των καταθέσεων και το κεφάλαιο ανακεφαλαιοποίησης προωθήθηκαν για κάποια στιγμή στο μέλλον, στο οποίο οι τράπεζες της περιφέρειας της ευρωζώνης πρέπει να αποβάλλουν τα επισφαλή δάνεια τους πριν από τη σφυρηλάτηση της κατάλληλης τραπεζικής ένωσης.
Το κοινό σύστημα ασφάλισης ανεργίας δεν συζητήθηκε καν.
Τέλος, ένα κοινό χρεωστικό μέσο για τη στήριξη ενός προϋπολογισμού της ευρωζώνης, το οποίο ανέρχεται στο 2-3% του συνολικού εισοδήματος της ευρωζώνης - η βασική προϋπόθεση για μια μακροοικονομικά σημαντική δημοσιονομική ένωση – πετάχτηκε στα σκουπίδια.
Φυσικά η Merkel προσέφερε αρκετά προκειμένου ο Macron να αποκρύψει ότι στην ουσία ταπεινώθηκε.
Μπροστά σε ένα εκστατικό ακροατήριο, χαιρέτισαν την απόφαση τους να δημιουργήσουν έναν κοινό προϋπολογισμού στην ευρωζώνη, όταν στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια πιστωτική γραμμή από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM, το ταμείο διάσωσης που χορήγησε στην Ελλάδα το δάνειό του το 2015) .
Επίσης, συμφώνησαν σε ένα απίστευτο ταμείο «για τις βροχερές ημέρες», με΄σω του οποίου θα χρηματοδοτηθούν τα κράτη μέλη, αλλά και στην επιβολή φόρου στην ψηφιακή οικονομία.
Ο φόρος αυτός δεν στοιχίζει το παραμικρό στη Γερμανία, αλλά πλήττει κράτη όπως η Ιρλανδία και η Ολλανδία.
Όσον αφορά την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, οι Macron και Merkel έκαναν λόγο για ένα πρόγραμμα που θα χρηματοδοτείται από το ESM.
Αλλά με όλες τις αποφάσεις ESM να υπόκεινται στην έγκριση του γερμανικού κοινοβουλίου, η γερμανική Ομοσπονδιακή Βουλή θα έχει δικαίωμα αρνησικυρίας για την ανακεφαλαιοποίηση, για παράδειγμα, μιας ιταλικής τράπεζας.
Η νέα κυβέρνηση της Ιταλίας είναι απίθανο να δεχθεί κάτι τέτοιο.

Η συμφωνία για το ελληνικό χρέος

Όταν οι τραπεζίτες προσπαθούν να καλύψουν τα επισφαλή δάνεια στα βιβλία τους, επεκτείνονται νέα δάνεια για να επιτρέψουν στους αφερέγγυους δανειολήπτες τους να προσποιούνται ότι εξυπηρετούν το αρχικό δάνειο.
Όταν εξαντληθεί το νέο δάνειο, ο πελάτης έχει τη δυνατότητα να αναστείλει την εξόφλησή του για μερικά χρόνια, με τη συσσώρευση τόκων.
Αυτό διατηρεί σταθερή την καθαρή παρούσα αξία του περιουσιακού τους στοιχείου (το δάνειο), ενώ αναβάλλει την ημέρα της αναμέτρησης (όταν πρέπει να εξομολογηθεί στον ρυθμιστή ότι το δάνειο είναι ανεφάρμοστο).
Από το 2010, οι πιστωτές της Ελλάδας ασκούν αυτή τη στρατηγική επέκτασης.
Αντί για ένα θαρραλέο και «θεραπευτικό» κούρεμα ή για τη λύση της σύνδεσης της αποπληρωμής του χρέους με την πορεία του ΑΕΠ, το Eurogroup απλά συνέχισε την προηγούμενη κυνική πρακτική.
Από τεχνικής απόψεως, ο κεντρικός πυλώνας της νέας συμφωνίας χρέους είναι η καθυστέρηση των πληρωμών συνολικού ύψους 96,6 δισεκατομμυρίων ευρώ (112,5 δισεκατομμύρια δολάρια) που αναμένεται να ξεκινήσουν το 2023.
Έτσι, το ελληνικό κράτος θα έχει «εύκολη» διαδικασία αποπληρωμής έως το 2033 με αντάλλαγμα τη συνέχιση της σκληρής λιτότητας (πρωταρχικός στόχος για πλεόνασμα του προϋπολογισμού 3,5% του εθνικού εισοδήματος έως το 2022 και 2,2% για το 2023-2060).
Επίσης μία αδύνατη να πραγματοποιηθεί συμφωνία για την ετήσια αποπληρωμή του χρέους από το 2033 έως το 2060, καθώς θα αντιστοιχεί στο 60% των φορολογικών εσόδων της Ελλάδας.
Ενώ το ποσοστό χρέους προς το ΑΕΠ θα είναι άνω του 230% το 2060, ιδιαίτερα εάν υπάρξει, έως τότε, μία νέα παγκόσμια ύφεση, κάτι που κρίνεται αναπόφευκτο.
Οποιαδήποτε αντικειμενική αξιολόγηση της πρόσφατης συμφωνίας του Eurogroup για το ελληνικό δημόσιο χρέος θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι καταδικάζει την Ελλάδα σε μόνιμη δουλεία.
Και ένας αμερόληπτος παρατηρητής της διάσκεψης κορυφής Merkel-Macron στο Meseberg θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η ευρωζώνη παραμένει μακροοικονομικά «ανυπόφορη» όπως ήταν πριν από πέντε χρόνια.

www.bankingnews.gr

bankingnews.gr

BREAKING NEWS